Moriwaki, bu illerin jeolojik yapısının ve fay hatlarının özellikleri nedeniyle deprem riski taşıdığını vurguladı. Özellikle Bingöl ve Karlıova’daki fay hatlarının aktif olduğu ve bu bölgelerde sismik hareketlerin sürekli olarak izlendiği belirtildi. Muş ve Bitlis de benzer risklerle karşı karşıya olup, yer altı gerilimlerinin bu illerde önemli ölçüde biriktiği ifade edildi.
Deprem Tehditlerinde Uzmanlık: İnşaatçılar Uyarıyor
Uzman, bu bölgelerde yaşayan vatandaşların deprem bilinci ve hazırlığı konusunda daha dikkatli olmaları gerektiğini belirterek, yerel yönetimlerin de acil durum planlarını gözden geçirmesi gerektiğini önerdi. Ayrıca, inşaat standartlarının ve binaların deprem yönetmeliklerine uygunluğunun düzenli olarak kontrol edilmesi gerektiğini söyledi.
Moriwaki, “Deprem riski hiçbir zaman hafife alınmamalıdır. Özellikle bu tür yüksek riskli bölgelerde yaşayan insanların ve yetkililerin gerekli tedbirleri alması hayati önem taşımaktadır” diyerek sözlerini tamamladı.
Bilim ve İnşaat Kesişiminde Deprem: Uzmanlık Tartışması Alevleniyor
Japon deprem uzmanı Yoshinori Moriwaki, Iğdır’da yaptığı açıklamalarda Türkiye’nin deprem riski ve depremlerin birbirini takip etme eğilimleri üzerinde durdu. Türkiye’deki sismik aktivitelerin ardışık bir şekilde ilerlediğini belirten Moriwaki, bu durumu tarihsel örneklerle açıkladı. Uzman, “Türkiye’de depremler nasıl gerçekleşiyor?” sorusuna yanıt verirken, 1939 Erzincan Depremi’ni ve onu takip eden 1941 Tokat Depremi’ni örnek verdi. Moriwaki, “Türkiye’de depremler doğudan batıya doğru bir domino taşı gibi ilerliyor. Bu zincirleme reaksiyon, 1999 Gölcük Depremi’ne kadar devam etti” ifadelerini kullandı.
Moriwaki, Türkiye’nin deprem haritasını değerlendirirken, doğudan batıya doğru uzanan fay hatlarının üzerindeki hareketliliğe dikkat çekti. Erzincan’dan başlayarak Tokat’a ve oradan Marmara Bölgesi’ne kadar uzanan depremler silsilesi, uzmanlara göre, bu bölgelerde yaşayanların her zaman hazırlıklı olmaları gerektiğini gösteriyor. 1999 Gölcük Depremi’nin bu zincirin en yıkıcı halkalarından biri olduğunu belirten Moriwaki, gelecekte olası depremlere karşı alınması gereken önlemleri de vurguladı.
Deprem uzmanı, Türkiye’nin coğrafi konumu nedeniyle her zaman yüksek risk altında olduğunu hatırlatarak, yapıların depreme dayanıklılığının artırılması gerektiğini söyledi. Moriwaki, “Türkiye’deki depremlerin birbiri ardına gelmesi, fay hatlarının birbiriyle bağlantılı olduğunu ve bu bağlantıların sürekli bir hareketlilik içinde olduğunu gösteriyor. Bu yüzden deprem bilincinin ve hazırlıklarının önemi çok büyük” dedi.
Moriwaki’nin açıklamaları, Türkiye’deki deprem riskinin ne kadar ciddi olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Uzman, tarihsel depremlerden yola çıkarak gelecekteki risklere karşı toplumsal bilincin artırılmasının ve önlemlerin sıkılaştırılmasının hayati önem taşıdığını vurguladı.
Deprem Uzmanı Moriwaki, Maraş’ta meydana gelen depremin etkilerini değerlendirirken, “Maraş’ta meydana gelen deprem, Hiroşima’ya atılan atom bombasının 17 katı büyüklüğündedir. Bazen depremler büyüklük olarak 1 gösterilirken, aslında enerji açısından 32 katına eşdeğer olabilir” dedi. Bu tespit, depremlerin enerji salınımının büyüklük ölçeğinden bağımsız olarak değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Moriwaki, Bingöl’deki deprem aktivitesine de dikkat çekti ve bu bölgedeki durum hakkında endişelerini dile getirdi: “Bingöl’de birçok kez deprem meydana geldi. İnsanlar sıklıkla bana orada bir rahatlama olup olmadığını soruyorlar. Cevabım her seferinde hayır oluyor. Bu depremler, bin birimlik enerjinin sadece bir birimini serbest bıraktı. Yani, bu depremler küçük uyarılardı ve geriye kalan 999 birimlik enerji hala orada bekliyor.”
Moriwaki’nin bu açıklamaları, depremlerin sadece meydana geldikleri anda değil, öncesi ve sonrasındaki süreçlerde de dikkatle izlenmesi gerektiğini ve bölgedeki potansiyel tehlikenin hala sürdüğünü vurguluyor. Bu tür açıklamalar, hem yetkililere hem de halka, deprem hazırlıkları ve risk yönetimi konularında önemli bir hatırlatma niteliği taşımaktadır.
Japon deprem uzmanı, özellikle ikinci deprem bölgesinde yer alan üç il için önemli uyarılarda bulundu. Uzman, “Adana’dan sonraki Kıbrıs yönü tamamen deprem bölgesinde bulunuyor. Bazen depremler domino taşı etkisi gibi geri dönebilir. Bu durumda Bingöl, Karlıova, Muş ve Bitlis gibi bölgeler ikinci deprem bölgesi olarak değerlendirilebilir,” dedi.
Ege bölgesi hakkında da değerlendirmelerde bulunan uzman, “Ege tarafında çok büyük, yedi üstü bir deprem beklemiyoruz ama sık sık depremler olabilir. En yüksek 6,5 büyüklüğünde depremler öngörebiliriz,” ifadelerini kullandı.
Marmara bölgesine de dikkat çeken uzman, “Dördüncü olarak Marmara bölgesi yer alıyor. Depremin ne zaman ve nerede olacağını tahmin etmek oldukça zor. Örneğin, eskiden Konya, Karaman, Niğde tarafında deprem olmayacağı düşünülüyordu. Ancak bu bölgelerde depremler meydana geldi. Artık depremler her yerde olabiliyor ve bunu kimse tam olarak anlayamıyor,” şeklinde konuştu.
Japonya’daki araştırmalardan örnekler veren uzman, “Japonya’da deprem öncesinde toprağın yükseldiği gözlemleniyor ve bu durum uydulardan kontrol ediliyor. Türkiye’de de benzer önlemler alınmalı ve depremler için daha etkili bir izleme sistemi kurulmalı,” önerisinde bulundu.
Uzman, depremler konusunda halkın bilinçlendirilmesi gerektiğini vurgulayarak, “Depremlerle yaşamayı öğrenmeliyiz. Yapıların deprem yönetmeliklerine uygun inşa edilmesi, acil durum planlarının oluşturulması ve toplumun bu konuda eğitilmesi hayati önem taşıyor,” diyerek sözlerini tamamladı.
Prof. Dr. Naci Görür, deprem uyarılarıyla tanınan Yoshinori Moriwaki’ye yönelik eleştirilerini sürdürdü ve bu kez ismini vermeden tepkisini dile getirdi. Görür, Moriwaki’nin yer bilimci olmadığını vurgulayarak, “Adam inşaatçı. İnşaatla ilgili konularda konuşsa, tamam, anlarım. Ancak depremle ilgili konularda konuşması doğru değil” ifadelerini kullandı. Görür, alanında uzman olmayan kişilerin deprem gibi hayati öneme sahip konularda konuşmasının, kamuoyunda yanlış algılara ve gereksiz paniğe yol açabileceğine dikkat çekti.
Ayrıca, Görür’ün açıklamaları, Türkiye’de deprem bilincinin artırılması ve uzmanların sesine daha fazla kulak verilmesi gerektiğini bir kez daha gözler önüne serdi. Uzmanlık alanlarının dışına çıkarak konuşan kişilerin, bilgi kirliliğine neden olabileceğini belirten Prof. Dr. Görür, bilimsel temellere dayanmayan açıklamaların halkı yanıltabileceğini ve bu durumun tehlikeli sonuçlar doğurabileceğini ifade etti. Bu bağlamda, inşaat mühendislerinin kendi uzmanlık alanlarıyla ilgili konularda katkıda bulunmalarının daha faydalı olacağını belirtti.