Geçtiğimiz hafta Meclis Başkanlığı’na sunulması beklenen ancak hazırlık süreci tamamlanmadığı için ertelenen “çerçeve yasa” teklifine ilişkin çalışmaların son aşamaya geldiği belirtiliyor. Meclis kulislerinde konuşulan bilgilere göre teklifin bu hafta içerisinde Başkanlığa sunulması planlanıyor. Düzenlemenin zamanlamasına ilişkin ise farklı senaryolar üzerinde duruluyor.
Kulislerde dile getirilen ilk ihtimale göre, teklif hafta başında TBMM Başkanlığı’na sunulacak. Bu durumda teklif öncelikle Adalet Komisyonu’nda ele alınacak ve komisyon sürecinin tamamlanmasının ardından normal şartlarda beklenmesi gereken iki günlük yasal sürenin sona ermesi beklenmeden Genel Kurul gündemine alınabilecek. Böylece teklifin yasama sürecinin hızlandırılması hedefleniyor.
Değerlendirilen bir diğer senaryoya göre ise kanun teklifinin hafta sonuna doğru Meclis Başkanlığı’na sunulması bekleniyor. Bu ihtimalin gerçekleşmesi halinde teklifin bu hafta içerisinde Adalet Komisyonu’nda görüşülmesi, ardından gelecek hafta Genel Kurul’un gündemine taşınması öngörülüyor. Meclis kulislerinde, teklifin hangi takvim doğrultusunda ilerleyeceğine ilişkin değerlendirmelerin sürdüğü ifade ediliyor.
Öte yandan Genel Kurul’un bu haftaki gündeminde, Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi de yer alıyor. Suç işleyen çocuklara yönelik düzenlemeler içeren teklifin görüşmeleri sırasında özellikle DEM Parti başta olmak üzere muhalefet partilerinin çeşitli eleştirilerini gündeme getirmesi bekleniyor. Söz konusu teklifin, çocuk adalet sistemi ve koruma mekanizmalarına ilişkin düzenlemeleri nedeniyle Meclis’te kapsamlı tartışmalara sahne olacağı değerlendiriliyor.
Meclis çalışmalarına ilişkin planlamalarda ise “çerçeve yasa” teklifinin yasalaşmasının ardından TBMM’nin tatile girmesi öngörülüyor. Ancak teklifin görüşme takviminin uzaması ihtimali nedeniyle milletvekillerine, yasama faaliyetlerinin planlanandan daha uzun sürebileceği yönünde bilgilendirme yapıldığı ifade ediliyor. Bu kapsamda, Meclis çalışmalarının 14 Ağustos tarihine kadar devam edebileceği belirtilirken, kesin takvimin teklifin yasama sürecine göre netlik kazanacağı kaydediliyor.
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda bu hafta “çerçeve yasa” teklifinin yanı sıra kamuoyunda geniş yankı uyandıran Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi de gündeme gelecek. Özellikle DEM Parti başta olmak üzere muhalefet partilerinin çeşitli yönlerden eleştirdiği düzenlemenin Genel Kurul’da görüşülmeye başlanması bekleniyor.
Çocuklara Verilecek Cezalarda Yeni Düzenleme
Kanun teklifi, özellikle kasten öldürme ve ağır yaralama gibi ağır suçlar bakımından suça karışan çocuklara uygulanacak yaptırımlarda önemli değişiklikler öngörüyor. Düzenlemeye göre, 15-18 yaş grubundaki çocukların kasten öldürme ve ağırlaştırılmış yaralama suçlarını işlemeleri halinde mevcut ceza indirimlerinin uygulanmaması mümkün olacak. Hakim, somut olayın özelliklerini değerlendirerek bu yaş grubundaki çocuklar hakkında müebbet hapis cezasına hükmedebilecek.
Benzer şekilde, 12-15 yaş arasındaki çocuklar açısından da belirli koşulların oluşması halinde ceza indirimi uygulanmayabilecek. Bu durumda mahkeme, bir üst yaş grubuna ilişkin ceza rejimini esas alarak karar verebilecek. Böylece ağır suçlarda çocuklara yönelik yaptırımların daha caydırıcı hale getirilmesi amaçlanıyor.
İnfaz Sürecinde Yeni Uygulama
Teklif yalnızca ceza miktarlarını değil, infaz sistemini de değiştiriyor. Mevcut uygulamada çocuk hükümlüler cezalarının infazına doğrudan çocuk eğitim evlerinde başlayabilirken, yeni düzenleme ile infaz süreci öncelikle çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlayacak. Daha sonra hükümlünün iyi halli olduğunun belirlenmesi halinde eğitim evlerine nakledilmesi mümkün olacak.
Koşullu Salıverilme Hesaplamasında Değişiklik
Türk Ceza Kanunu kapsamında yapılan değişiklikle birlikte, bazı ağır suçlar dışında çocuk hükümlüler için koşullu salıverilme hesabında yeni bir yöntem uygulanacak. Buna göre, hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirdiği her bir gün, iki gün olarak hesaplamaya dahil edilecek. Ancak bu uygulama; kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçları bakımından geçerli olmayacak.
12-15 Yaş Grubuna Uygulanacak Hapis Süreleri
Teklifte, 12-15 yaş aralığındaki çocuklar için uygulanacak ceza süreleri de yeniden belirleniyor. Buna göre; İşlenen suçun ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirmesi halinde çocuk hakkında 13 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası verilebilecek. Suçun müebbet hapis gerektirmesi durumunda ise 10 yıldan 12 yıla kadar hapis cezası uygulanabilecek. Bu değişikliklerle ağır suçlara ilişkin ceza alt ve üst sınırlarında yeni bir düzenlemeye gidiliyor.
Ailelere Yönelik Yaptırımlar Artırılıyor
Kanun teklifi, suça karışan çocukların ailelerine yönelik sorumlulukları da yeniden düzenliyor. Aile hukukundan doğan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde ebeveynlere uygulanacak yaptırımlar ağırlaştırılıyor. Buna göre, yükümlülük ihlali tespit edilen anne ve babalara verilecek cezalar iki katına kadar artırılabilecek.
Silahların Çocukların Eline Geçmesine Yeni Ceza
Teklif kapsamında ateşli silahların güvenli şekilde muhafaza edilmesine ilişkin de yeni bir cezai düzenleme getiriliyor. Silahını gerekli dikkat ve özeni göstermeden saklayarak bir çocuğun silaha ulaşmasına neden olan kişi, eylemin daha ağır bir suç oluşturmaması şartıyla 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile karşı karşıya kalacak.
Suça Sürüklenen Çocuk İfadesi Değişiyor
Çocuk Koruma Kanunu’nda yer alan “suça sürüklenen çocuk” ifadesinin değiştirilmesi de teklifin dikkat çeken başlıkları arasında yer alıyor. Yeni düzenlemeyle bu ifade yerine “adli süreçteki çocuk” ibaresi kullanılacak. Ayrıca çocuk hakkında kamu davası açılması halinde, gerekli koruyucu ve idari tedbirlerin alınabilmesi amacıyla durumun Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı’nın ilgili il veya ilçe müdürlüklerine bildirilmesi zorunlu hale getirilecek.
Kılıçdaroğlu İlk Kez CHP Grup Toplantısına Katılacak
TBMM’nin bu haftaki gündeminde siyasi gelişmeler de öne çıkıyor. CHP’de “mutlak butlan” kararının ardından yaşanan süreçte grup toplantılarında kimin konuşacağına ilişkin tartışmalar gündem olmuştu. Yaşanan gelişmeler sonrasında Kemal Kılıçdaroğlu, ilk kez CHP’nin TBMM Grup Toplantısı’na katılacak. CHP Grup Toplantısı’nın salı günü saat 13.30’da gerçekleştirilmesi planlanıyor.
Okul Saldırılarını Araştıran Komisyonda Yeni Sunumlar
Öte yandan TBMM’de çalışmalarını sürdüren ve Şanlıurfa ile Kahramanmaraş’ta meydana gelen okul saldırılarının nedenlerini araştırmak amacıyla kurulan komisyonda da bu hafta önemli toplantılar yapılacak. Komisyonun gündeminde; Kamu Denetçiliği Kurumu, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu ile Kişisel Verileri Koruma Kurumu yetkililerinin gerçekleştireceği sunumlar yer alıyor. Kurum temsilcilerinin, okul güvenliği, çocuk hakları, kişisel verilerin korunması ve alınabilecek önleyici tedbirler konusunda milletvekillerini bilgilendirmesi bekleniyor.