Savaşın Gölgesinde Dolar Güçleniyor

Piyasalarda gözler bu hafta açıklanacak olan TCMB faiz kararına çevrilmiş durumda. Merkez Bankası’nın para politikasına ilişkin atacağı adımların hem döviz kurları hem de finansal piyasalar üzerinde belirleyici olması bekleniyor.

Hürmüz Boğazı Krizi Enerji Piyasasını Sarstı

Son dönemde uygulanan sıkı para politikası ve likidite düzenlemeleri, kur tarafında ani dalgalanmaların önüne geçilmesinde etkili olurken, bu durum haftanın başlangıcında dolar/TL’nin daha dengeli bir seyir izlemesine katkı sağladı.

Dolar Küresel Belirsizlikle Güçleniyor

Öte yandan küresel piyasalarda yaşanan gelişmeler de döviz kurları üzerinde etkili olmaya devam ediyor. Özellikle petrol fiyatlarında son dönemde görülen güçlü yükseliş, doların uluslararası piyasalarda değer kazanmasına neden olan önemli faktörlerden biri olarak öne çıkıyor.

Petrol Fiyatları Savaşa Kilitlendi

Petrol fiyatlarının kısa süre içerisinde yüzde 20’nin üzerinde artış göstermesi, enerji maliyetleri ve küresel enflasyon beklentileri üzerinde baskı yaratırken, bu durum doların küresel ölçekte güçlenmesine katkı sağladı.

Enerji Krizi Faiz İndirimi Beklentisini Zayıflattı

Enerji fiyatlarındaki bu yükselişin etkisi, gelişmekte olan ülke para birimleri üzerinde de hissediliyor. Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkelerde petrol fiyatlarının yükselmesi cari denge ve maliyetler açısından risk oluştururken, bu gelişmeler döviz piyasalarında temkinli bir atmosferin oluşmasına yol açabiliyor.

Tüm bu gelişmelerin gölgesinde piyasalar, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın açıklayacağı faiz kararını yakından takip ediyor. Uzmanlara göre, Merkez Bankası’nın atacağı adımların hem kurun yönü hem de piyasalardaki genel beklentiler açısından belirleyici görev alması bekleniyor.

TCMB Kararı Öncesi Kritik Hafta

Türkiye’de piyasalar, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) açıklayacağı faiz kararının beklendiği haftaya oldukça temkinli bir başlangıç yaptı. Haftanın ilk işlem gününde dolar/TL kuru, Merkez Bankası’nın son dönemde attığı adımların etkisiyle yatay bir seyir izleyerek 44,08 TL seviyesinde açıldı. Euro/TL ise sabah saatlerinde yüzde 0,63 oranında değer kaybederek 50,87 TL seviyesinde işlem görmeye başladı.

Küresel piyasalarda ise Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmeler fiyatlamalar üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor. ABD ile İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının sürmesi ve Washington yönetiminden savaşın ne zaman sona ereceğine dair net bir takvim ortaya koymayan açıklamaların gelmesi, enerji piyasalarında belirsizliği artırıyor.

Petroldeki Sıçrama Türkiye’yi Zorluyor

Ayrıca dünya petrol ticareti açısından kritik öneme sahip olan Hürmüz Boğazı’nın hâlâ kapalı olması, enerji piyasalarındaki tedirginliği daha da derinleştiriyor. Günlük yaklaşık 20 milyon varil petrolün geçtiği bu stratejik geçiş noktasının kapalı kalması, petrol fiyatlarında sert yükselişlere neden oldu.

Akaryakıt Zamlarına Karşı Yeni Kalkan

Petrol fiyatları haftaya yaklaşık yüzde 26,8’lik güçlü bir artışla varil başına 117 dolar seviyesinden başladı. Böylece petrol fiyatları 2022 yılından bu yana görülen en yüksek seviyelere ulaşmış oldu. Enerji fiyatlarındaki bu sert yükseliş, küresel ölçekte dolar talebini artıran önemli faktörlerden biri olarak öne çıkıyor.

Petrolün pahalanması, enerji ithalatı için daha fazla dolar talep edilmesine yol açtığı için ABD para birimine olan talep küresel çapta güçleniyor. Nitekim doların diğer para birimleri karşısındaki performansını ölçen U.S. Dollar Index (DXY) yüzde 0,55 yükselerek 99,57 seviyesine çıktı. Aynı saatlerde dolar, Euro karşısında yüzde 0,80 değer kazanırken Japon yeni karşısında da yaklaşık yüzde 0,53 oranında güçlendi.

Türkiye açısından bakıldığında ise enerji fiyatlarındaki artış ayrı bir önem taşıyor. Türkiye’nin net enerji ithalatçısı bir ülke olması, petrol fiyatlarındaki yükselişin ekonomik dengeler üzerindeki etkisini daha da belirgin hâle getiriyor. Bu nedenle piyasalar, TCMB’nin beklenen faiz indirimi konusunda daha temkinli davranabileceğini düşünmeye başladı.

TCMB’nin bu hafta perşembe günü açıklayacağı para politikası kararı yakından takip edilecek. Ancak Orta Doğu’da çatışmaların başladığı günden bu yana küresel enflasyonun yeniden yükselişe geçebileceği endişesi giderek güçleniyor. Özellikle petrol fiyatlarında yaşanan sert yükselişler, Türkiye gibi enerji ithalatına bağımlı ekonomilerin daha ihtiyatlı politika adımları atmasını gerektirebilir.

Bu gelişmelerin etkisiyle hükümet, akaryakıt fiyatlarındaki artışın tüketiciye doğrudan yansımasını sınırlamak amacıyla “eşel mobil sistemi”ni yeniden devreye aldı. Söz konusu uygulama kapsamında akaryakıt fiyatlarına gelen zamların yaklaşık yüzde 75’inin kamu tarafından karşılanması planlanıyor. Böylece fiyat artışlarının hem tüketiciler hem de enflasyon üzerindeki etkisinin sınırlanması hedefleniyor.

Öte yandan TCMB’nin son yayımladığı enflasyon raporunda petrol fiyatına ilişkin 2026 yıl sonu tahmini varil başına 60,9 dolar olarak açıklanmıştı. Bir önceki raporda bu tahmin 62 dolar seviyesindeydi. Ancak son gelişmeler petrol fiyatlarının tahminlerin oldukça üzerinde seyretmeye başladığını gösteriyor. Nitekim haftanın ilk işlem gününde petrol fiyatları yüzde 26,77 yükselerek 116 dolar seviyesine ulaştı.

Tüm bu gelişmeler ışığında piyasalarda oluşan genel beklenti, TCMB’nin politika faizini mevcut seviyesi olan yüzde 37’de sabit bırakacağı yönünde şekilleniyor. Küresel belirsizliklerin arttığı ve enerji fiyatlarının hızla yükseldiği bir ortamda Merkez Bankası’nın temkinli bir duruş sergilemesi bekleniyor.

Jeopolitik cephede ise çatışmaların kısa sürede sona ereceğine dair güçlü bir işaret henüz görülmüyor. İran’da rejimin yeni lideri olarak ülkenin dini lideri Ali Hamaney’in oğlunun görevlendirildiğinin açıklanması bölgedeki siyasi gerilimi daha da artırdı. Öte yandan Başkan Donald Trump’tan gelen sert açıklamalar da tansiyonun düşmediğini gösteriyor.

Küresel Piyasalar Savaşın Seyrini İzliyor

Bu nedenle küresel piyasalar açısından haftanın en önemli gündem maddesi ekonomik verilerden çok petrol fiyatlarının seyri ve Orta Doğu’daki gelişmeler olacak. Savaş ortamının yarattığı belirsizlik nedeniyle yatırımcılar makroekonomik verilerden ziyade çatışmaların nasıl ilerleyeceğine ve bölgedeki risklerin ne zaman azalacağına odaklanmış durumda. Bu nedenle piyasalarda yönü belirleyen ana unsur, çatışmaların süresi ve enerji piyasalarındaki dalgalanmalar olmaya devam edecek.