Merkez Bankası’ndan Şok Faiz Artışı!

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2025’in üçüncü faiz kararında piyasa beklentilerini ters köşe yaptı. Aralık, ocak ve mart aylarında üst üste yaptığı toplam 750 baz puanlık faiz indirimlerinin ardından, Merkez Bankası bu kez yön değiştirdi. Nisan ayı Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısında alınan kararla faiz 350 baz puan artırıldı.

Politika faizi %46 oldu

Merkez Bankası’nın yeni kararıyla birlikte bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı, yani politika faizi, %42,50’den %46’ya çıkarıldı. Piyasalarda genel beklenti faizin sabit kalacağı yönündeydi. Ancak döviz kurundaki dalgalanma ve enflasyon riskleri, Merkez’in beklenmedik bir adım atmasına yol açtı.

Gecelik faiz oranlarında da artış

TCMB’den yapılan açıklamada, sadece politika faizinde değil, gecelik borç alma ve verme oranlarında da değişikliğe gidildiği belirtildi:

Gecelik borç verme faiz oranı: %46 → %49

Gecelik borçlanma faiz oranı: %41 → %44,5

Bu hamleyle birlikte Merkez Bankası, piyasalarda oluşan likidite riskini azaltmayı ve enflasyon beklentilerini kontrol altına almayı hedefliyor.

Yön değişikliği dikkat çekti

TCMB, Aralık 2024’te başlattığı faiz indirim sürecinde arka arkaya 250 baz puanlık adımlarla politika faizini %45’ten %42,5 seviyesine çekmişti. Ancak nisan ayındaki 350 baz puanlık artış, bu sürecin en azından geçici olarak sonlandığına işaret ediyor.

Karar metninde ne mesaj verildi?

Merkez Bankası’nın açıklamasında şu ifadeler öne çıktı:

“Enflasyonda kalıcı risklerin yeniden yükselişe geçmesiyle birlikte, fiyat istikrarı hedefi doğrultusunda ilave sıkılaştırma kararı alınmıştır.”

Ekonomistler: Karar sürpriz ama mantıklı

Ekonomi çevrelerinden gelen ilk yorumlar, kararın “sürpriz ama rasyonel” olduğu yönünde. Döviz kurundaki yukarı yönlü baskılar, ithalat maliyetlerini artırmış ve bu durumun fiyatlara yansıma riski oluşmuştu. Merkez’in bu kararla TL’ye olan güveni yeniden tesis etmeyi amaçladığı ifade ediliyor.

TCMB’nin açıklamasının devamı şöyle:

“Kurul ayrıca, Merkez Bankası gecelik vadede borç verme faiz oranını yüzde 46’dan yüzde 49’a, gecelik vadede borçlanma faiz oranını ise yüzde 41’den yüzde 44,5’e yükseltmiştir.” ifadelerine yer verilen duyuruda, enflasyonun ana eğiliminin mart ayında gerilediği aktarıldı.

Duyuruda, aylık temel mal enflasyonunun finansal piyasalardaki gelişmelerin etkisiyle nisan ayında bir miktar yükseleceği, hizmet enflasyonunun ise görece yatay seyredeceğinin öngörüldüğü bildirildi.

Öncü verilerin, yurt içi talebin ilk çeyrekte ivme kaybetmekle birlikte öngörülenin üzerinde seyrettiğini ve enflasyonu düşürücü etkisinin azaldığını ima ettiği vurgulanan duyuruda, “Küresel ticarette artan korumacı eğilimlerin küresel iktisadi faaliyet, emtia fiyatları ve sermaye akımları kanalıyla dezenflasyon sürecine olası etkileri yakından takip edilmektedir. Enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışları dezenflasyon süreci açısından risk unsuru olmaya devam etmektedir.” ifadelerine yer verildi.

“Likidite yönetimi araçları etkili şekilde kullanılmaya devam edilecek”

Duyuruda, para politikasındaki kararlı duruşun yurt içi talepte dengelenme, Türk lirasında reel değerlenme ve enflasyon beklentilerinde düzelme vasıtası ile dezenflasyon sürecini güçlendirdiği belirtildi.

Maliye politikasının artan eş güdümünün de bu sürece önemli katkı sağlayacağına vurgu yapılan duyuruda, şu değerlendirmelere yer verildi:

“Enflasyonda kalıcı düşüş ve fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşu sürdürülecektir. Bu doğrultuda, politika faizi; enflasyon gerçekleşmeleri, ana eğilimi ve beklentileri göz önünde bulundurularak öngörülen dezenflasyon sürecinin gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde belirlenecektir. Kurul politika faizine ilişkin atılacak adımları enflasyon görünümü odaklı, ihtiyatlı ve toplantı bazlı bir yaklaşımla belirleyecektir. Enflasyonda belirgin ve kalıcı bir bozulma öngörülmesi durumunda para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır. Finansal piyasalarda son dönemde yaşanan gelişmeler neticesinde parasal aktarım mekanizmasını destekleyen ilave adımlar ivedilikle atılmıştır. Likidite koşulları yakından izlenmeye ve likidite yönetimi araçları etkili şekilde kullanılmaya devam edilecektir.”

Duyuruda, kurulun politika kararlarını parasal sıkılaştırmanın gecikmeli etkilerini de dikkate alarak, enflasyonun ana eğilimini geriletecek ve enflasyonu orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde belirleyeceği bildirildi.

Bu doğrultuda, tüm para politikası araçlarının, kararlılıkla kullanılacağının bildirildiği duyuruda, “Kurul, kararlarını öngörülebilir, veri odaklı ve şeffaf bir çerçevede alacaktır. Para Politikası Kurulu Toplantı Özeti beş iş günü içinde yayımlanacaktır.” ifadesi kullanıldı.