Araştırmalar, Türkiye’deki kadınların, erkeklere kıyasla genellikle daha uzun yaşadığını ortaya koyuyor. 2024 verilerine göre, kadınların yaşam süresi erkeklerden ortalama 5,3 yıl daha uzun. Bu fark, genel sağlık hizmetlerine erişim, yaşam tarzı ve genetik faktörler gibi çeşitli etmenlerden kaynaklanıyor olabilir.
Yaşam süresindeki bu değişim, ülkenin sağlık politikalarının ve sağlık hizmetlerinin ne kadar etkili olduğunu da gösteriyor. Son yıllarda sağlık alanındaki iyileştirmeler ve erken teşhis yöntemlerinin artması, genel yaşam kalitesini ve süresini olumlu yönde etkiliyor.
Bununla birlikte, bu veriler, sağlık hizmetlerinin herkes için eşit erişilebilir olmasını sağlama gerekliliğini de hatırlatıyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2021-2023 dönemine ait hayat tablolarını açıkladı. Bu veriler, Türkiye’deki yaşam süresi ve demografik farklılıklar hakkında önemli bilgiler sunuyor.
Doğuşta Beklenen Yaşam Süresi
2021-2023 döneminde, Türkiye’de bir yeni doğmuş bireyin beklenen yaşam süresi 77,3 yıl olarak hesaplandı. Bu oran, 2020-2022 döneminde 77,5 yıl olarak belirlenmişti. Beklenen yaşam süresi, erkeklerde 74,7 yıl, kadınlarda ise 80 yıl olarak tespit edildi. Kadınların erkeklerden ortalama 5,3 yıl daha uzun yaşadığı gözlemlendi.
Yaş Gruplarına Göre Beklenen Yaşam Süresi
15 Yaşındaki Bireyler: Çalışma çağının başlangıcı olan 15 yaşındaki bireylerin ortalama kalan yaşam süresi 63,5 yıl. Bu süre erkekler için 60,9 yıl, kadınlar için ise 66,1 yıl olarak belirlendi.
30 Yaşındaki Bireyler: 30 yaşında olan bir kişinin ortalama kalan yaşam süresi 49,1 yıl. Erkeklerde bu süre 46,6 yıl, kadınlarda ise 51,5 yıl olarak hesaplandı.
50 Yaşındaki Bireyler: 50 yaşındaki bir bireyin kalan yaşam süresi ortalama 30,1 yıl. Erkekler için bu süre 27,8 yıl, kadınlar için ise 32,3 yıl olarak belirlendi.
65 Yaşındaki Bireyler: 65 yaşında olan bir kişinin kalan yaşam süresi 17,4 yıl. Bu süre erkekler için 15,7 yıl, kadınlar için ise 19 yıl oldu. Yani, 65 yaşındaki kadınların erkeklerden ortalama 3,3 yıl daha uzun yaşaması bekleniyor.
İllere Göre Beklenen Yaşam Süresi
Türkiye’de doğuşta beklenen yaşam süresi illere göre farklılık gösteriyor
En Yüksek: Tunceli 80,8 yıl ile en yüksek yaşam süresine sahip il olarak öne çıkıyor. Şırnak ve Mardin ise sırasıyla 79,7 yıl ve 79,7 yıl ile Tunceli’yi takip ediyor.
En Düşük: Kilis 76,1 yıl ile en düşük yaşam süresine sahip il. Kilis’i 76,2 yıl ile Gaziantep ve 76,8 yıl ile Adana izliyor.
Cinsiyete Göre İllerde Yaşam Süresi
Erkeklerde En Uzun: Tunceli 78,1 yıl ile erkeklerde doğuşta beklenen yaşam süresinin en yüksek olduğu il. Tunceli’yi Mardin (77,1 yıl) ve Bingöl (77 yıl) takip ediyor.
Kadınlarda En Uzun: Kadınlarda doğuşta beklenen yaşam süresinin en yüksek olduğu il yine Tunceli, 83,6 yıl ile öne çıkıyor. Şırnak ve Muğla ise sırasıyla 83,3 yıl ve 82,5 yıl ile Tunceli’yi izliyor.
Büyükşehirlerde Beklenen Yaşam Süresi
İstanbul: İstanbul’da doğuşta beklenen yaşam süresi 78,6 yıl. Erkeklerde bu süre 75,8 yıl, kadınlarda ise 81,3 yıl olarak belirlenmiş.
Ankara: Ankara’da doğuşta beklenen yaşam süresi 79,2 yıl. Erkeklerde 76,5 yıl, kadınlarda ise 81,8 yıl olarak hesaplandı.
Eğitim Düzeyine Göre Beklenen Yaşam Süresi
Eğitim düzeyine göre beklenen yaşam süresinde belirgin bir artış gözlemleniyor. Eğitim seviyesi yükseldikçe, beklenen yaşam süresinin de uzadığı tespit edildi. Ortaöğretim altı eğitim seviyesine sahip kişiler ile yükseköğretim seviyesine sahip 30 yaşındaki bireyler arasındaki beklenen yaşam süresi farkı yaklaşık 5 yıl civarında bulunuyor.
Bu veriler, Türkiye’deki demografik eğilimler ve sağlık durumu hakkında önemli bilgiler sunarken, aynı zamanda eğitim ve yaşam koşullarının yaşam süresi üzerindeki etkilerini de gözler önüne seriyor.