Yeni ortaya çıkan bir soruşturma, Amerikan telekomünikasyon devi AT&T ve ABD hükümetinin yıllardır milyonlarca Amerikalı vatandaşı gizlice gözetlediğini açığa çıkardı. Bu bilgi, belgeler ve sızdırılan bilgilere dayanarak yapılan detaylı analizlerle destekleniyor.
Teknoloji haber portalı Wired, ABD hükümeti ve AT&T tarafından yürütülen bu gizli gözetim programının varlığını doğrulayan belgeleri inceledi. Sızdırılan polis belgeleri, Beyaz Saray’a ait notlar ve ABD Senatörü Ron Wyden’in Adalet Bakanlığı’na (DOJ) gönderdiği mektuplar bu şoke edici durumu ortaya koyuyor.
Soruşturma, federal, eyalet ve yerel kolluk kuvvetlerinin Veri Analitik Hizmetleri (DAS) adlı gizli bir program aracılığıyla on yıldan fazla bir süredir milyonlarca Amerikalı vatandaşı izlediğini belirtiyor. Bu programın kapsamı, sadece suçluların arama kayıtlarıyla sınırlı kalmıyor; aile üyeleri, arkadaşlar ve suç faaliyetleriyle hiçbir ilişkisi olmayan sayısız insanı da içeriyor.
AT&T ve ABD Hükümetinin Gizli Gözetim Programına 6 Milyon Dolar Finansman
Son açıklanan bilgilere göre, ABD’nin en büyük telekom operatörlerinden AT&T’nin desteklediği, eskiden “Hemisphere” olarak bilinen Veri Analitik Hizmetleri (DAS) programına 6 milyon dolardan fazla finansman sağlandığı ortaya çıktı. Bu finansman, Beyaz Saray tarafından, AT&T’nin altyapısını kullanarak yapılan tüm telefon aramalarını kaydetmek için kullanılmış.
Wired dergisinin analiz ettiği Beyaz Saray’a ait bir not, Başkanlık ofisinin bu gizli gözetim programına önemli miktarda finansal destek sağladığını gösteriyor. Ancak, AT&T sözcüsü Kim Hart, DAS programı hakkındaki yorum taleplerini reddetti ve şirketin yalnızca yasal kolluk kuvveti taleplerine uyduğunu belirtti. Buna karşın, telekom operatörünün yıllar süren Amerikan vatandaşlarına ait arama verilerini saklamasına izin veren özel bir yasa bulunmamakta.
Dahası, Kuzey Kaliforniya Bölgesel İstihbarat Merkezi’nden (NCRIC) sızdırılan belgeler, yerel polis teşkilatlarının, özellikle Daly City ve Oakland’dakilerin, uyuşturucuyla ilgisi olmayan çözülmemiş davalar için DAS verilerini talep ettiğini gösteriyor. Bu durum, DAS programının aslında uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele amacı dışında kullanıldığını ve daha geniş bir gözetim amacı taşıdığını ortaya koyuyor.
Veri Analitik Hizmetleri Programının Amacı Dışında Kullanıldığı İddiaları ve Finansmanın Tarihçesi
Yeni raporlar, ABD’de yürütülen gizli Veri Analitik Hizmetleri (DAS) programının amacı dışında kullanıldığı iddialarını güçlendiriyor. Polisin DAS verilerini sadece şüphelileri değil, onların yakın arkadaşlarını ve aile üyelerini de izlemek için kullandığı, mağdurları tespit etmek amacıyla yapıldığı belirtiliyor. Bu iddialar, programın geniş kapsamını ve çeşitli yetkililerin DAS eğitimi aldığını gösteren belgelerle destekleniyor.
DAS programının finansmanı, ilk olarak 2013 yılında, eski Başkan Barack Obama’nın döneminde, The New York Times’ın Hemisphere programının detaylarını ifşa etmesinin ardından askıya alındı. Ancak, bu durum Donald Trump’ın başkanlığı döneminde değişti ve programın finansmanı yeniden başlatıldı. En dikkat çekici gelişme ise, Wired tarafından ele geçirilen Beyaz Saray notunun, Başkan Joe Biden yönetimi altında AT&T’nin veri madenciliği programının finansmanının bir kez daha devam ettiğini göstermesi.