Görüşmelerin merkezinde, kadınların doğum izni süresinin mevcut 16 haftadan 24 haftaya çıkarılmasını öngören düzenleme bulunuyor. Bu değişiklikle birlikte doğum sonrası annelere daha uzun bir izin süresi tanınması ve aile yaşamının desteklenmesi amaçlanıyor.
Ayrıca, sosyal medya kullanımına yönelik yeni bir sınırlama da gündemde. Buna göre 15 yaş altındaki bireylerin sosyal medya platformlarına erişiminin yasaklanmasına ilişkin hükümlerin yer aldığı teklif de torba yasa kapsamında değerlendiriliyor. Söz konusu düzenlemeleri içeren torba kanun teklifinin komisyon ve genel kurul aşamalarındaki görüşmeleri bu hafta da Meclis’in çalışma takviminde yer almaya devam edecek.
TBMM Genel Kurulu, bu hafta gündemindeki torba kanun teklifini yasalaştırmak amacıyla çalışmalarına hız vererek mesai yapacak. Geçtiğimiz hafta görüşülmesi planlanan ancak doğum izninde bulunan kadınların da düzenlemeden yararlanabilmesi için diğer tekliflerin önüne alınan tasarı, 9 Nisan Perşembe günü yapılan oturumda yoklama yetersayısı sağlanamadığı için ele alınamamıştı. Toplam 28 maddeden oluşan teklifin şu ana kadar yalnızca 6 maddesi kabul edildi. Görüşmelere 14 Nisan Salı günü 7. maddeden itibaren devam edilmesi planlanıyor.
Doğum İzni Süresi 24 Haftaya Çıkarılıyor
“Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi” kapsamında kadın çalışanların doğum öncesi ve sonrası toplam 16 hafta olan izin süresinin 24 haftaya yükseltilmesi öngörülüyor. Düzenleme yürürlüğe girdiğinde, halen doğum izninde bulunan ve doğum tarihinden itibaren 24 haftalık süreci tamamlamamış kadınlar da bu haktan yararlanabilecek.
Bu kapsamdaki kadınlara, talep etmeleri halinde 8 haftalık ek izin verilecek. Ayrıca kadın işçilerin isteğe bağlı olarak 24 haftalık sürenin tamamlanmasının ardından ücretsiz izin kullanabilmesine imkan tanınıyor. Çoğul gebelik durumunda ise bu süre 26 hafta olarak uygulanacak. Erkek çalışanlar için de doğum yapan eşe verilen ücretli izin süresi artırılıyor. Mevcut 5 günlük izin 10 güne çıkarılacak.
15 Yaş Altına Sosyal Medya Yasağı Gündemde
Teklifte yer alan dikkat çekici düzenlemelerden biri de çocukların dijital mecralardaki güvenliğine yönelik. Buna göre 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal medya platformlarını kullanması yasaklanacak. Sosyal ağ sağlayıcılarının, kullanıcıların yaşını doğrulamak için gerekli teknik ve idari önlemleri alması zorunlu olacak. Bu tedbirlerin nasıl uygulandığı ise şirketlerin kendi internet sitelerinde açık ve anlaşılır biçimde yayımlanacak.
Ayrıca platformların ebeveyn kontrol araçlarını erişilebilir ve anlaşılır şekilde sunması, yanıltıcı reklamları engellemesi gerekecek. Türkiye’de günlük erişimi 10 milyonu aşan sosyal ağ sağlayıcıları, acil durumlarda verilen kararları en geç bir saat içinde uygulamakla yükümlü olacak.
Yükümlülüklere uyulmaması durumunda idari para cezaları uygulanacak. Cezaya rağmen 30 gün içinde eksikliklerin giderilmemesi halinde, Türkiye’deki vergi mükellefi gerçek ve tüzel kişilerin ilgili platforma reklam vermesi ve yeni sözleşme yapması yasaklanabilecek. Gerekli görülmesi halinde bant daraltma gibi yaptırımlar da devreye girebilecek.
Oyun Platformlarına Yeni Düzenlemeler
Düzenleme yalnızca sosyal medya ile sınırlı kalmıyor; oyun platformlarını da kapsıyor. Buna göre oyun platformları, derecelendirilmemiş içerikleri sunamayacak ve uygun şekilde sınıflandırılmamış oyunları kaldırmakla yükümlü olacak. Türkiye’den günlük erişimi 100 bini aşan yabancı oyun platformlarının Türkiye’de bir temsilci bulundurması ve bu bilgiyi yetkili kuruma bildirmesi zorunlu hale gelecek. Ayrıca ebeveyn kontrol araçları geliştirilmesi de şart koşuluyor. Bu araçlar, hesap ayarlarının yönetilmesi ile birlikte satın alma, kiralama ve abonelik gibi ücretli işlemlerin ebeveyn onayına bağlanmasını da içerecek.
Uygulamanın ayrıntıları ve yaş sınırlamalarına ilişkin esaslar ilgili kurum tarafından hazırlanacak yönetmelikle belirlenecek. Kurallara uymayan platformlara önce bildirim yapılacak, 30 gün içinde eksiklik giderilmezse 1 ila 10 milyon TL arasında idari para cezası uygulanabilecek. Gerekirse bant daraltma yaptırımı da gündeme gelecek.
Huzurevi ve Bakımevlerinde Kamera Sistemi
Teklif kapsamında huzurevleri ve bakımevleri gibi yatılı sosyal hizmet kuruluşlarında kamera sistemi kullanımına yönelik yeni bir düzenleme getiriliyor. Amaç; hizmet kalitesini artırmak, olası suçları önlemek, özel gereksinimli bireylerin ihtiyaçlarını daha iyi tespit etmek ve acil durumlara hızlı müdahale sağlamak olarak belirtiliyor. Sistem üzerinden elde edilen kişisel veriler, adli veya idari bir soruşturmaya konu olmadığı sürece 2 yıl sonra silinecek. Bu veriler mahkeme kararı olmadan hiçbir kurum veya kişiyle paylaşılmayacak.
Sosyal Yardım Verilerinde Geniş Veri Paylaşımı
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na sosyal yardım ve sosyal hizmet süreçlerinde daha geniş veri erişimi yetkisi veriliyor. Buna göre bakanlık, yardım ve hizmetlerden yararlanan kişilerin gelir, mal varlığı, sosyal güvenlik, sağlık ve nüfus gibi birçok bilgisine ulaşabilecek.
Bu veriler kamu kurumları ve ilgili özel kuruluşlardan elektronik ortamda temin edilerek işlenebilecek ve arşivlenebilecek. Amaç, sosyal yardımların daha objektif kriterlerle belirlenmesi ve hizmet planlamasının güçlendirilmesi olarak ifade ediliyor.
Toplu Taşımaya Devlet Desteği
Teklifte toplu taşıma hizmetlerine ilişkin düzenlemeler de yer alıyor. Şehir içi toplu taşıma araçları ve özel deniz ulaşımı araçlarına yönelik gelir desteği ödemelerinin, ilgili belediyeler aracılığıyla her ay düzenli olarak yapılması planlanıyor. Bu desteklerin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar ilgili bakanlıkların görüşleri alınarak çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.
Çocuklarla İlgili Alanlarda Çalışmaya Yasak
Çocuk Koruma Kanunu’nda yapılan değişiklikle bazı ağır suçlardan hüküm giymiş kişilere çocuklarla yoğun temasın olduğu alanlarda çalışma yasağı getiriliyor. Cinsel suçlar, uyuşturucu ticareti, insan ticareti, müstehcenlik ve kasten öldürme gibi suçlardan kesinleşmiş mahkûmiyeti bulunan kişiler; okul, kreş, yurt, çocuk kulübü, oyun alanları, internet kafeler, spor okulları ve benzeri çocukların yoğun bulunduğu yerlerde çalışamayacak, bu işletmeleri işletemeyecek veya herhangi bir görev üstlenemeyecek. Bu yasağa aykırı hareket eden işverenlere, çalıştırılan her bir kişi için brüt asgari ücretin üç katı kadar idari para cezası uygulanacak.
Darülaceze Bağışlarına Vergi Muafiyeti
Gelir Vergisi Kanunu’nda yapılan değişiklikle Darülaceze’ye yapılacak gıda, temizlik, giyecek ve yakacak gibi bağışların gelir vergisinden muaf tutulması planlanıyor.
Sosyal Yardım Ödemelerinde Faiz Düzenlemesi
65 yaşını doldurmuş muhtaç vatandaşlara ilişkin düzenlemede de değişikliğe gidiliyor. Haksız veya yersiz yapılan ödemelerin geri alınmasında artık kanuni faiz uygulanacak. Gerçeğe aykırı belge düzenleyen veya kullanan kişiler hakkında ise hem geri ödeme hem de cezai işlem süreci işletilecek.
TBMM’de Yoğun Hafta
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde bu hafta ayrıca siyasi parti grup toplantılarının salı ve çarşamba günleri yapılması bekleniyor. Meclis, torba kanun teklifinin tamamlanması için çalışmalarını sürdürecek.