Fezlekelerin Karma Komisyon’a gönderilmesiyle birlikte, milletvekillerinin dokunulmazlıklarının kaldırılıp kaldırılmayacağı süreci resmen başlamış oldu. Siyasi gözlemciler, söz konusu gelişmenin TBMM gündeminde tartışmaları yeniden alevlendirebileceğine dikkat çekiyor.
CHP cephesinden yapılan açıklamalarda, süreçle ilgili yasal hakların takip edileceği vurgulanıyor. Bu adım, Türkiye siyasetinde dokunulmazlık uygulamalarının ne şekilde ele alınacağı ve partiler arası dengelerin nasıl şekilleneceği konusunda merak uyandıran bir döneme işaret ediyor.
CHP’li Özel, Emir ve Yunus Emre’nin Dokunulmazlık Dosyaları TBMM’ye Ulaştı
17 Şubat 2026 tarihinde, Özgür Özel, Murat Emir ve Yunus Emre hakkında yasama dokunulmazlıklarının kaldırılmasına yönelik Cumhurbaşkanlığı tezkereleri, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na iletildi. Meclis Başkanlığı, söz konusu dosyaları Anayasa ve Adalet Komisyonları üyelerinden oluşturulan Karma Komisyon’a sevk etti.
Yasama Dokunulmazlığı Kaldırma Süreci Nasıl İşliyor?
Dokunulmazlıkların kaldırılması süreci, Anayasa ve Meclis İçtüzüğü çerçevesinde belirlenmiş aşamalardan geçiyor:
Hazırlık Komisyonu Kuruluyor
Karma Komisyon Başkanı, dokunulmazlık dosyalarını incelemek üzere siyasi partilerin gösterdiği üyeler arasından kurayla 5 kişilik bir Hazırlık Komisyonu oluşturuyor. Bu komisyon, gizli oyla bir başkan ve sözcülük görevini yürütecek bir kâtip seçiyor.
Dosyanın İncelenmesi ve Rapor Hazırlığı
Hazırlık Komisyonu, kurulduğu tarihten itibaren en geç 1 ay içinde dosyayı detaylı olarak inceleyip raporunu hazırlıyor. Bu süreçte komisyon, dosyadaki belgeleri inceliyor ve gerekli görürse ilgili milletvekiliyi dinleyebiliyor; ancak tanık dinleme yetkisi bulunmuyor.
Karma Komisyon’a Sunum
Hazırlık Komisyonu, dokunulmazlığın kaldırılması yönünde görüş bildirirse dosya Karma Komisyon’a gönderiliyor. Karma Komisyon, 1 ay içinde rapor ve eklerini görüşerek nihai kararı oluşturuyor. Bu karar, ya dokunulmazlığın kaldırılması yönünde oluyor ya da kovuşturmanın milletvekilliği süresince ertelenmesini öneriyor.
Erteleme Kararı ve İtiraz
Eğer erteleme yönünde karar alınırsa rapor Genel Kurul’da okunuyor. Rapora 10 gün içinde itiraz edilmezse karar kesinleşiyor. İtiraz gelirse dosya Genel Kurul gündemine alınıyor ve tartışmalar buradan devam ediyor.
Genel Kurul’un Yetkisi
Karma Komisyon raporları, doğrudan Genel Kurul’un gündemine geliyor. Genel Kurul, raporu onaylarsa dokunulmazlık kalkıyor; reddederse yargılama süreci dönem sonuna kadar ertelenebiliyor. Genel Kurul görüşmelerinde, rapor üzerine biri lehte, biri aleyhte olmak üzere iki milletvekili söz alıyor. Dokunulmazlığı kaldırılacak milletvekili ise isterse savunmasını Hazırlık Komisyonu’nda, Karma Komisyon’da veya Genel Kurul’da yapabiliyor; dilersen başka bir milletvekiline savunma yetkisi de verebiliyor.
Oylama genellikle açık şekilde yapılıyor ve karar yeter sayısı 151 milletvekili olarak uygulanıyor. Her milletvekili ve her fezleke için ayrı oylama gerçekleştiriliyor. Dokunulmazlık yalnızca ilgili fezleke için kaldırıldığında, yargılama o dosya üzerinden yürütülüyor.
Karar Sonrası Süreç
Genel Kurul kararı ardından Meclis Başkanlığı, dosyayı Cumhurbaşkanlığı aracılığıyla Adalet Bakanlığı’na gönderiyor. Bakanlık, dosyayı ilgili savcılığa iletiyor. Savcılık, dosya eline ulaştıktan sonra soruşturmaya kaldığı yerden devam edebiliyor; gerekirse tutuklama talebiyle mahkemeye sevk edebiliyor veya tutuksuz yargılama yolunu tercih edebiliyor.
Anayasa Mahkemesi Başvurusu
Dokunulmazlığın kaldırılması, milletvekilliğinin sona erdiği anlamına gelmiyor. Milletvekilliği devam ediyor; maaş ve diğer sosyal haklar korunuyor ve tutuklu değilse Meclis çalışmalarına katılabiliyor. Milletvekilliğinin düşmesi ise, cezanın kesinleşip kararın Genel Kurul’da okunmasıyla gündeme gelebiliyor.
Dokunulmazlık kaldırılması veya milletvekilliğinin düşürülmesi kararına karşı, karar tarihinden itibaren 7 gün içinde ilgili milletvekili veya başka bir milletvekili, kararın Anayasa, kanun veya Meclis İçtüzüğü’ne aykırı olduğunu iddia ederek Anayasa Mahkemesi’ne başvurabiliyor. Anayasa Mahkemesi, başvuruyu 15 gün içinde kesin karara bağlamak zorunda bulunuyor.