Yeni uygulama, hem başvuru süreçlerinde yaşanan bürokratik işlemleri azaltmayı hem de değerlendirme sürecini daha şeffaf ve etkin hale getirmeyi hedefliyor. Böylece ihracatçılar, gerekli işlemlerini fiziksel evrak trafiğiyle uğraşmadan dijital ortamda tamamlayabilecek.
İhracat Tutarına Göre Pasaport Hakkı Artacak
Mevcut uygulamada olduğu gibi yeşil pasaport hakkından yararlanabilmek için belirli bir ihracat performansının sağlanması gerekiyor. Sistemde yer alan kriterlere göre, son üç takvim yılı itibarıyla yıllık ortalama en az 500 bin dolar ihracat gerçekleştiren firmalar bu haktan yararlanabilecek.
İhracat hacmi yükseldikçe firmalara tanınacak yeşil pasaport kontenjanı da artacak. Böylece yüksek ihracat gerçekleştiren şirketler, daha fazla yetkili çalışanı için hususi damgalı pasaport alma imkanına sahip olacak. Bu uygulamanın, uluslararası pazarlarda faaliyet gösteren firmaların yurt dışı iş süreçlerini daha kolay yürütmesine katkı sağlaması bekleniyor.
Başvurular Artık DYS Üzerinden Yapılacak
Ticaret Bakanlığı tarafından devreye alınan Destek Yönetim Sistemi ile başvuruların tek merkezden alınması planlanıyor. Sistem sayesinde başvuru süreci dijital ortama taşınırken, değerlendirme ve onay işlemlerinin de daha kısa sürede sonuçlandırılması amaçlanıyor.
DYS üzerinden gerçekleştirilecek işlemler sayesinde hem firmalar hem de kamu kurumları açısından zaman tasarrufu sağlanacak. Ayrıca sistem, başvuruların takibini kolaylaştırarak süreçlerin daha düzenli ilerlemesine olanak tanıyacak.
İhracatçılara Uluslararası Rekabette Destek
Yeşil pasaport uygulaması, özellikle yurt dışı seyahatlerini sık gerçekleştiren ihracatçılar için önemli avantajlar sunuyor. Vize süreçlerinde sağladığı kolaylık sayesinde firmaların uluslararası iş bağlantıları kurması, fuarlara katılması ve yeni pazarlara ulaşması daha pratik hale geliyor.
Yeni dijital başvuru sistemiyle birlikte hem işlemlerin hızlandırılması hem de ihracatçıların kamu hizmetlerine daha kolay erişebilmesi hedefleniyor. Ticaret Bakanlığı’nın hayata geçirdiği bu uygulamanın, ihracat odaklı şirketlerin küresel pazarlardaki faaliyetlerini desteklemesi ve dış ticaret süreçlerine katkı sunması bekleniyor.
İhracatçıların hususi damgalı pasaport başvurularında uzun yıllardır kullanılan “Hususi Pasaport Takip Modülü” uygulaması tamamen devreden çıkarılıyor. Yeni düzenlemeyle birlikte pasaport başvurularına ilişkin tüm işlemler bundan sonra Destek Yönetim Sistemi (DYS) üzerinden gerçekleştirilecek. Böylece Ticaret Bakanlığı, son yıllarda yürüttüğü en kapsamlı dijitalleşme adımlarından birini daha hayata geçirerek ihracatçılara yönelik işlemleri tek bir platform altında toplamış olacak.
Bakanlığın yaklaşık son on yıllık süreçte gerçekleştirdiği en önemli dijital dönüşüm projeleri arasında gösterilen Destek Yönetim Sistemi, daha önce çeşitli destek mekanizmalarının yönetildiği bir altyapı olarak kullanılırken, artık ihracatçıların hususi damgalı pasaport işlemlerinin de merkezi haline geliyor. Bu değişiklik sayesinde başvuru süreçlerinin daha hızlı, daha şeffaf ve daha kolay takip edilebilir olması hedefleniyor.
DYS’ye Kayıt İçin İhracatçı Birliğine Başvuru Yeterli
Yeni uygulama kapsamında ihracatçıların sisteme dahil olabilmesi için ayrıca karmaşık bir kayıt süreci yürütmesine gerek bulunmuyor. Firmalar, üyesi oldukları ve işlemlerini yürüttükleri ihracatçı birliği aracılığıyla sisteme kayıt yaptırabilecek.
Herhangi bir ihracatçı birliğine üye olmayan yararlanıcılar ise tercih edecekleri herhangi bir ihracatçı birlikleri genel sekreterliğine başvuruda bulunarak kayıt işlemlerini tamamlayabilecek. Böylece sistem, hem birlik üyeleri hem de birlik üyesi olmayan ihracatçılar açısından erişilebilir hale getirilmiş olacak.
İhracat Performansına Göre Pasaport Hakkı Veriliyor
Hususi damgalı pasaport hakkı, firmaların son üç takvim yılı dikkate alınarak hesaplanan yıllık ortalama ihracat tutarına göre belirleniyor. İhracat hacmi yükseldikçe firmalara tanınan pasaport kontenjanı da artıyor. Belirlenen kriterlere göre; Son üç takvim yılında yıllık ortalama ihracatı 500 bin dolar ile 10 milyon dolar arasında olan firmalara 1 adet hususi damgalı pasaport hakkı veriliyor.
Ortalama ihracatı 10 milyon dolar ile 25 milyon dolar arasında bulunan firmalar 2 pasaport hakkından yararlanabiliyor. 25 milyon dolar ile 50 milyon dolar arasında ihracat yapan şirketlere 3 pasaport hakkı tanınıyor. Ortalama ihracatı 50 milyon dolar ile 100 milyon dolar arasında olan firmalar 4 pasaport alabiliyor. Son üç yıllık ortalama ihracatı 100 milyon doların üzerinde bulunan şirketler ise 5 adet hususi damgalı pasaport hakkına sahip oluyor.
Bu hak yalnızca şirket sahipleriyle sınırlı kalmıyor. İhracatçı firmaların ortakları ve çalışanları da belirlenen kontenjan dahilinde hususi damgalı pasaporttan yararlanabiliyor. Bunun yanında, şirket ortaklarından veya sahiplerinden birinin tüzel kişilik olması durumunda, söz konusu tüzel kişiliğin ortakları, sahipleri ya da çalışanları için de pasaport düzenlenebilmesine imkan tanınıyor.
Kimlerin Başvuru Yapamayacağı Açık Şekilde Belirlendi
Yeni uygulamayla birlikte pasaport hakkından yararlanamayacak kişi ve şirketlere ilişkin kriterler de netleştirildi. Başvurular yalnızca kanuni merkezi veya iş merkezi Türkiye’de bulunan şirketlerin yetkilileri tarafından gerçekleştirilebiliyor. Şirkete dışarıdan atanmış müdürler veya yönetim kurulu üyeleri ise belirli şartları taşımadıkları sürece hususi damgalı pasaport başvurusu yapamıyor. Bu kişilerin pasaport hakkı kazanabilmesi için;
Pasaport hakkı bulunan şirketin e-SGK kayıtlarında çalışan olarak yer almaları veya Aynı şirkette ortaklık payına sahip olmaları gerekiyor.Bu iki şarttan hiçbirini taşımayan yöneticilerin başvuruları kabul edilmiyor. Ayrıca yalnızca huzur hakkı alıyor olmak da hususi damgalı pasaport hakkı elde etmek için yeterli kabul edilmiyor.
Bazı Şirketler Yeşil Pasaport Hakkından Yararlanamıyor
Mevzuat kapsamında bazı şirketlerin ihracat performansına bakılmaksızın hususi damgalı pasaport hakkından faydalanması mümkün değil. Buna göre; İflas sürecinde bulunan şirketler, Tasfiye aşamasındaki firmalar, Geçici veya kesin konkordato mühleti içerisinde yer alan işletmeler, Tam bölünme işlemini tamamlamış şirketler, ihracatçılara tanınan hususi damgalı pasaport uygulamasından yararlanamıyor.
Eş ve Çocuklara Otomatik Hak Tanınmıyor
İhracatçılara verilen hususi damgalı pasaport uygulaması, devlet memurlarına verilen yeşil pasaport sisteminden önemli bir noktada ayrılıyor. Devlet memurlarında olduğu gibi başvuru sahibinin eşi ve çocukları bu haktan otomatik olarak yararlanamıyor.
Ancak eş veya çocukların ilgili şirkette ortak ya da çalışan olarak görev yapmaları ve şirketin pasaport kontenjanında boşluk bulunması halinde onlar da başvuruda bulunabiliyor. Dolayısıyla aile bireyleri için doğrudan kazanılmış bir hak söz konusu olmuyor; başvuru tamamen şirket bünyesindeki görev ve kontenjan durumuna bağlı olarak değerlendiriliyor.
Haziran 2026’da Tarihi İhracat Rekoru
Türkiye ihracatında 2026 yılının haziran ayında önemli bir başarıya imza atıldı. Haziran ayında gerçekleştirilen 24 milyar 940 milyon dolarlık ihracat, bugüne kadar kaydedilen en yüksek haziran ayı ihracatı olarak tarihe geçti. Yılın ilk altı aylık döneminde ise toplam ihracat 136,1 milyar dolar seviyesine ulaştı. Son on iki aylık veriler dikkate alındığında Türkiye ilk kez 278 milyar dolarlık yıllık ihracat seviyesini aşmayı başardı.
Bunun yanında bir başka tarihi eşik daha geride bırakıldı. Haziran ayı sonu itibarıyla mal ve hizmet ihracatının yıllıklandırılmış toplamı ilk kez 400 milyar doların üzerine çıkarak Türkiye dış ticaretinde yeni bir rekor seviyeye ulaştı.