Prof. Dr. Üşümezsoy, ikinci depremin özellikle farklı bir fay hattında meydana geldiğini ve bunun, uzun yıllar boyunca bölgede biriken tektonik enerjiyi boşalttığını belirtti. Bunun yanında, yıllar sonra yer altından sıcak suyun yüzeye çıkmasının da fayların yeniden enerji biriktirme ve kırılma kapasitesini azalttığını ifade etti.
Bilim insanı, bu durumun Sındırgı çevresindeki fayların artık eski gibi büyük depremler üretme potansiyelinin azaldığını gösterdiğini söyledi. Üşümezsoy, ayrıca “Sıcak su çıkışı, fayın yenilenme gücünü tüketmiş durumda; yani fay artık büyük bir enerji biriktiremiyor” açıklamasını yaptı.
Uzmanlar, bu tür doğal süreçlerin deprem riskinin tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmediğine dikkat çekerek, bölgede küçük ve orta büyüklükte depremlerin devam edebileceğini belirtiyor. Ancak büyük depremler açısından fayın mevcut enerji rezervinin büyük ölçüde tükendiği ifade ediliyor.
Deprem bilimci Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, Balıkesir ve çevresinde yaşanan sismik hareketlilikle ilgili önemli açıklamalarda bulundu. Üşümezsoy, Sındırgı ilçesinde meydana gelen depremlerle ilgili olarak bölgede 6.1 büyüklüğünde “ikiz deprem” yaşandığını ifade etti. Ayrıca ikinci fayın kırılması ve yıllar sonra ortaya çıkan sıcak suyun, bölgede depremlerin yenilenme potansiyelini büyük ölçüde azalttığını belirtti.
Üşümezsoy, Sındırgı’da riskin daha önceden de farkında olduğunu vurgulayarak, şunları söyledi: “Herkes İzmir’de deprem olur, Bodrum’da olur. İnsanlar bildikleri bölgeler üzerinden yorum yapıyor. Ben daha önce Sındırgı’da risk olduğunu dile getirmiştim. Ancak 6.1 büyüklüğünde bir deprem meydana gelince, Sındırgı’nın adını bilmeyenler bile uzmanmış gibi konuşmaya başladılar.”
Sındırgı’da İkiz Deprem Gerçeği
Üşümezsoy, Sındırgı’daki Simav Dağı’nın her depremde yükseldiğini ve önündeki bölgenin çöktüğünü belirterek, oluşan çukurun bölgenin deprem açısından riskli olduğunu gösterdiğini aktardı. Depremleri, “yapışmış fay” teorisi üzerinden değerlendiren Üşümezsoy, şunları söyledi:
“Sındırgı’da bir fay, eğer yapışmış durumdaysa, hareket etmez. Ancak etrafında küçük yırtılmalar meydana gelir. Bu küçük yırtılmalar çok önemlidir çünkü büyük bir fayın çevresindeki bu zayıf noktalar, nihayetinde büyük bir depremin tetikleyicisi olabilir.”
Üşümezsoy yaşanan süreci bir orman yangınına benzeterek şöyle açıkladı: “Bir fayın yırtıldığını düşünün. Bunu bir orman gibi kabul edelim. Orman yandığında, aralarda yanmayan küçük bölgeler kalır. Bu bölgeler bir sonraki rüzgârla tekrar tutuşur. İşte Sındırgı’daki 6.1’lik deprem, ilk büyük yangın gibidir. Ancak artçılar, beklenenin aksine güneyde Sındırgı Dağı yönüne doğru ilerledi. Çünkü bölgede birbirine paralel faylar mevcut. İlk orman yandı ve kömürleşti, ardından ikinci ormana sıçradı. Bu ikinci deprem, artçı değil, öncü bir depremdir. Bu duruma biz ‘ikiz deprem’ ya da ‘çift deprem’ diyoruz.”
İki depremin birbirinden farklı derinliklerde gerçekleştiğini belirten Üşümezsoy, ilk depremin 15 kilometre derinlikte, ikinci depremin ise 7 kilometre derinlikte, dağın üzerinde meydana geldiğini aktardı. Üşümezsoy, ikinci fayın kırıldığını ve bundan sonra üçüncü bir faya ulaşacak bir enerji kalmadığını söyledi.
Simav’daki Depremler: Ana Faya Bağlı Olmayan Deprem Fırtınası
Kütahya’nın Simav ilçesinde gerçekleşen 5.4 ve 5.0 büyüklüğündeki depremler hakkında da açıklamalarda bulunan Üşümezsoy, “Simav fayının ciddi bir fay olduğunu ancak bu son depremlerin Simav fayıyla doğrudan bağlantılı olmadığını” belirtti.
Bu depremlerin, Eyligöz Dağı’nın doğu kenarında yer alan “tavan bloku” olarak adlandırılan üst tabaka içinde meydana geldiğini, derindeki ana fay düzlemine ulaşmadığını ifade eden Üşümezsoy, şunları ekledi:
“Bir deprem fırtınası meydana geldi. Eğer bir fay tek bir hat üzerinde yapışmışsa büyük bir deprem oluşturur. Ancak bu bölgede parmak uçları gibi birçok küçük fay var. Bu faylarda meydana gelen depremler büyük bir depreme dönüşmüyor.”
Sıcak Su: Depremin Gücünü Azaltıyor
Üşümezsoy, hem Simav hem de Sındırgı’daki sıcak su kaynaklarının depremlerle ilişkisine dikkat çekti. Sıcak suyun fay hattındaki yırtılmayı güçlendirdiğini belirten Üşümezsoy, Sındırgı’da yıllar sonra tekrar ortaya çıkan sıcak suyu şöyle açıkladı:
“Tabakaları üst üste koyun, bir düdüklü tencereyi düşünün. Suyu ısıttığınızda ve kapağı aniden açıldığında, alttaki sıcak su bir anda yukarı doğru çıkar. Biz buna ‘fay vanası’ diyoruz. Fay kırıldığında alttaki su yukarıya boşalıyor ve ortamın basıncı düşüyor. Böylece deprem yenilenme potansiyeli kalmıyor.”
Üşümezsoy, Sındırgı için artık ciddi bir tehlike olmadığını vurgulayarak, “Başlayan sonuçlara bakmamız gerekiyor, ama şu anda Sındırgı’da büyük bir tehlike yok. Çünkü iki fay, bir fay olarak kırıldı” değerlendirmesinde bulundu.