Türkiye, Temmuz ayının son haftasına Afrika üzerinden gelen sıcak hava dalgasının etkisi altında giriyor. Mevsim normallerinin oldukça üzerinde seyreden sıcaklıklar, hafta boyunca yurt genelinde etkisini artırarak sürdürecek. Uzmanlar, özellikle büyük şehirlerde yaşayan vatandaşları sıcak çarpmasına karşı uyarırken, geceleri bile etkisini yitirmeyen sıcak havalar “tropikal gece” olarak tanımlanıyor.
Meteorolojik verilere göre, bu hafta boyunca sıcaklıklar, mevsim normallerinin 6 ila 12 derece üzerinde seyredecek. Ankara ve İzmir’de termometreler yer yer 40 derecenin üzerine çıkacak. İstanbul’da ise hava sıcaklıkları 34-35 derece bandında kalacak olsa da, yüksek nem oranı nedeniyle hissedilen sıcaklık çok daha fazla olacak.
Gece saatlerinde bile hava sıcaklığının 30 dereceye yaklaşması, tropikal gece etkisinin ne kadar güçlü olduğunu gösteriyor. Bu durum, özellikle yaşlılar, kronik hastalar ve çocuklar için ciddi bir risk oluşturuyor. Uzmanlar, serin ortamlarda kalınmasını, bol su tüketilmesini ve güneşin en yoğun olduğu öğle saatlerinde dışarı çıkılmamasını öneriyor.
Öte yandan hafta ortasında, özellikle İstanbul’da kısa süreli ama etkili sağanak yağışlar bekleniyor. Çarşamba günü görülecek bu yağışların, yerel su baskınlarına neden olabileceği uyarısı yapıldı. Ancak bu yağmurun hava sıcaklığını düşürmesi beklenmiyor; nem oranı yükseleceğinden, hissedilen sıcaklık yine yüksek kalacak.
Türkiye Afrika kökenli sıcak hava dalgasının etkisi altındayken, hem gündüz hem gece saatlerinde yüksek sıcaklıklara karşı dikkatli olunması gerekiyor. Tropikal gece kavramının artık şehir yaşamının bir parçası haline gelmeye başladığı bu günlerde, vatandaşların serinleme yöntemlerine başvurmaları büyük önem taşıyor.
Meteoroloji Genel Müdürlüğü Hava Tahmin Uzmanı Fevzi Burak Tekin, Türkiye genelinde mevsim normallerinin oldukça üzerinde seyreden sıcaklıklara dikkat çekti. Özellikle sahil bölgelerinde sıcaklıkların normallerin 3 ila 6 derece, iç kesimlerde ise 6 ila 12 derece üstünde seyrettiği bu günlerde, pek çok ilde termometreler rekor düzeylere ulaşmak üzere.
Geniş Ölçekte Yağış Beklenmiyor, Hava Açık
Bu hafta boyunca yurdun büyük kısmında yağış beklenmiyor. Gökyüzü çoğunlukla açık ya da az bulutlu olacak. Özellikle Ankara ve İzmir’de hava sıcaklığı 40 derecenin üzerine çıkarken, İstanbul’da termometrelerin 34-35 derece civarında seyretmesi bekleniyor.
50,5 Derecelik Rekor Aşılabilir
Uzman Tekin, 25 Temmuz tarihinde Şırnak’ın Silopi ilçesinde ölçülen 50,5 derecelik sıcaklıkla kırılan tüm zamanların rekorunun, bu hafta içerisinde aşılabileceği uyarısında bulundu. Bu durumun, Türkiye’de daha önce görülmemiş sıcaklıklarla karşılaşılabileceğini gösterdiğini belirtti.
Tropikal Geceler Yaygınlaşıyor
Gece sıcaklıklarının 20 derecenin altına düşmemesi, meteorolojide “tropikal gece” olarak tanımlanıyor. Tekin, bu hafta ülke genelinde gece sıcaklıklarının çoğu bölgede 20 dereceyi aştığını, bazı bölgelerde ise 30 dereceye kadar yaklaştığını ifade etti. Bu da Türkiye’nin büyük bölümünde tropikal gece koşullarının hâkim olduğunu gösteriyor.
Bölgesel Yağışlar Sınırlı Kapsamda
Tekin’in açıklamalarına göre, bu hafta yağışlar sınırlı bölgelerde görülecek. Yarın, Doğu Akdeniz’in iç kesimlerinde yerel yağış ihtimali bulunuyor. Salı günü, Adana çevresi ile Hatay’ın kıyı kesimlerinde kısa süreli sağanak geçişleri bekleniyor. Çarşamba günü ise yağışlar Doğu Akdeniz, İstanbul, Kırklareli, Tekirdağ ve Doğu Karadeniz’in iç bölgelerinde kendini gösterecek.
İstanbul’da Çarşamba Sağanak Bekleniyor
Tekin, Ankara ve İzmir için gelecek üç gün boyunca yağış beklenmediğini, havanın genellikle az bulutlu olacağını kaydetti. Her iki şehirde de sıcaklıklar yer yer 40 dereceyi aşabilir. İstanbul’da ise pazartesi ve salı günleri yağış yok; ancak çarşamba günü öğle saatlerinden itibaren, bazı bölgelerde gök gürültülü sağanak yağışlar görülebilir.
Hissedilen Sıcaklık 46 Dereceyi Aştı
İzmir Bakırçay Üniversitesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şermin Tağıl, Basra’dan gelen kuru “fön” rüzgarlarının etkisiyle Türkiye’nin yüzde 80’inde hissedilen sıcaklığın 32 derecenin üzerine çıktığını söyledi. Özellikle Güneydoğu Anadolu bölgesinde hissedilen sıcaklığın 46 dereceyi aştığını belirten Tağıl, bu durumun çok şiddetli ısı stresi yarattığını vurguladı.
Küresel Isınma, Akdeniz’i İki Kat Daha Fazla Etkiliyor
Prof. Dr. Tağıl, dünya genelinde sıcaklıkların hızla yükseldiğini, ancak Akdeniz Havzası’nın, küresel ortalamanın neredeyse iki katı oranında ısındığını ifade etti. Bu hızlı ısınma, bölgede sıcak hava dalgalarının daha sık ve uzun süreli yaşanmasına yol açıyor. Sıcak hava yalnızca insanların yaşam koşullarını değil, aynı zamanda doğal yaşamı ve su kaynaklarını da olumsuz etkiliyor.
Yangın Tehlikesi ve Su Yoksunluğu
Yüksek sıcaklıkların sadece konforu değil, aynı zamanda doğal afet risklerini de artırdığına dikkat çeken Tağıl, bu sıcak hava dalgasının özellikle orman yangını riskini ciddi şekilde yükselttiğini ve ekosistem üzerinde su kıtlığı gibi zararlı etkiler doğurduğunu belirtti.
Tropikal Geceler Yaygınlaşıyor
Tağıl, Türkiye’de tropikal gece sayısında yıllar içinde belirgin bir artış yaşandığını kaydetti. Daha önce sadece Güneydoğu Anadolu’da görülen bu sıcak geceler, artık İç Anadolu, Batı Anadolu ve Güney bölgelerinde de sıkça karşılaşılıyor. 2024 yılı içinde Batı Anadolu’da yaklaşık 40 tropikal gece yaşandığını hatırlatan Tağıl, bu yaz da benzer bir eğilim gözlendiğini ve özellikle temmuz ayının son haftasında tropikal gecelerin etkili olduğunu vurguladı.