Türkiye, dijital dönüşüm ve teknoloji tabanlı kamu hizmetleri alanında büyük bir ilerleme kaydederek, uluslararası arenada önemli bir başarıya imza attı. Birleşmiş Milletler (BM) tarafından yayımlanan “e-Devlet Araştırması 2024” raporuna göre, Türkiye 193 ülke arasında e-Devlet Gelişmişlik Endeksi’nde 21 sıra birden yükseldi ve 27. sıraya yerleşti. Bu başarı, ülkenin dijitalleşme alanındaki yoğun çabalarının ve yenilikçi yaklaşımlarının bir sonucunu yansıtıyor.
e-Devlet sistemi, vatandaşların kamu hizmetlerine erişimini hızlandırmak, kolaylaştırmak ve daha şeffaf hale getirmek amacıyla geliştirilmiş bir platform olarak öne çıkıyor. Türkiye, bu alanda yaptığı yatırımlarla hem vatandaşlarına daha etkin hizmet sunmayı başardı hem de uluslararası sıralamada büyük bir atılım gerçekleştirdi. Özellikle pandemi dönemiyle birlikte dijitalleşmenin önemi daha da artarken, Türkiye’nin kamu hizmetlerini dijital ortama taşımadaki başarısı küresel ölçekte de takdir topladı.
BM’nin bu araştırması, dünya genelinde ülkelerin dijital yönetim altyapılarını, vatandaş odaklı hizmet sunma kapasitelerini ve bilgi iletişim teknolojilerini kullanma seviyelerini değerlendiriyor. Türkiye’nin kısa bir sürede bu kadar büyük bir sıçrama yapması, aynı zamanda yenilikçi projelerin hayata geçirilmesi, vatandaşların dijital platformlara olan erişiminin artırılması ve devletin dijital dönüşüm konusundaki kararlılığını da gözler önüne seriyor.
Türkiye’nin e-Devlet sisteminde sunduğu hizmetler, kimlik kartı başvurularından sağlık hizmetlerine, vergi işlemlerinden sosyal güvenlik hizmetlerine kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Bu sayede vatandaşlar, günlük işlemlerini hızla ve kolayca dijital ortamda gerçekleştirebiliyor. Ayrıca, dijital okuryazarlık konusunda da atılan adımlar, sistemin kullanımını yaygınlaştırarak daha geniş kitlelere ulaşmayı mümkün kılıyor.
Gelecek dönemde Türkiye’nin, e-Devlet alanındaki bu başarıyı daha da ileri taşıyarak ilk 20 ülke arasında yer almayı hedeflediği belirtiliyor. Devletin dijitalleşme vizyonu doğrultusunda, teknolojik altyapının güçlendirilmesi, inovasyonun teşvik edilmesi ve daha fazla vatandaşın dijital kamu hizmetlerine erişiminin sağlanması için çalışmalar hız kesmeden devam ediyor.
Türkiye’nin e-Devlet alanındaki bu hızlı yükselişi, sadece bir teknolojik başarı değil, aynı zamanda devlet-vatandaş ilişkilerinde güven, şeffaflık ve etkililiği artıran önemli bir adım olarak da değerlendiriliyor.
Birleşmiş Milletler (BM) e-Devlet Araştırmaları, BM Ekonomik ve Sosyal İşler Bölümü’nün (UN DESA) Kamu İdaresi ve Yönetim Bölümü (DPADM) tarafından düzenlenmektedir. 2003 yılından itibaren yayımlanan ve 2008’den itibaren her iki yılda bir gerçekleştirilen bu çalışma, 2010 itibarıyla tüm BM üyesi 193 ülkeyi kapsamaktadır. Araştırmanın temel amacı, ülkelerin e-Devlet alanındaki gelişmişlik düzeylerini ölçmek ve karşılaştırmalı bir analiz sunmaktır.
E-Devlet Gelişmişlik Endeksi ve Alt Bileşenleri
Bu araştırma kapsamında oluşturulan e-Devlet Gelişmişlik Endeksi, ülkelerin e-Devlet kapasitelerini değerlendirmek için üç ana bileşen üzerinden hesaplanmaktadır:
Çevrim İçi Hizmet Endeksi (OSI): Kamusal dijital hizmetlerin etkinliği ve yaygınlığı.
Telekomünikasyon Altyapısı Endeksi (TII): İnternet erişimi, mobil abone oranları ve geniş bant altyapısı gibi faktörler.
Beşeri Sermaye Endeksi (HCI): Eğitim düzeyi, okur-yazarlık oranı ve bilgi teknolojilerine yönelik beceriler.
Bu bileşenlerin her biri, ülkelerin dijitalleşme kapasitelerini değerlendiren kapsamlı bir analiz sunmakta ve e-Devlet’in toplum üzerindeki etkisini ölçmektedir.
Türkiye’nin 2024 Başarısı: 21 Basamak Yükselme
2024 yılında yayımlanan BM e-Devlet Araştırmaları raporuna göre, Türkiye büyük bir başarı göstererek 21 sıra yükselmiş ve 193 ülke arasında 27. sıraya yerleşmiştir. Türkiye’nin bu performansı, e-Devlet Gelişmişlik Endeksi sıralamasında önemli bir yükselme olarak kaydedilmiş ve ülke, “Çok Yüksek e-Devlet Gelişmişlik Endeksi” kategorisine dahil edilmiştir. Özellikle e-Katılım Endeksi‘nde de Türkiye 22. sırada yer alarak katılım süreçlerine daha fazla vatandaş dahil etmeyi başarmıştır.
Üst Orta Gelir Seviyesi ve Bölgesel Başarılar
Türkiye, üst orta gelir düzeyindeki 56 ülke arasında e-Devlet Gelişmişlik Endeksi‘nde 2. sıraya yerleşerek, dijitalleşme sürecindeki lider ülkelerden biri olmayı başarmıştır. Bu kategorideki ilk 5 ülke; Kazakistan, Türkiye, Hırvatistan, Çin ve Sırbistan olarak sıralanmıştır. Türkiye ayrıca Asya genelinde de başarılı bir performans sergilemiş ve 47 ülke arasında 9. sırada yer almıştır. Asya’nın Batı Asya alt bölgesinde ve dünya genelindeki ortalamalara bakıldığında, Türkiye’nin tüm alt endekslerde bölgesel ve küresel ortalamaların üzerinde olduğu görülmektedir.
İstanbul’un Yükselişi
2018 yılında başlatılan ve dünya genelinde şehirlerin e-Devlet hizmetlerini değerlendiren Yerel Çevrim İçi Hizmet Endeksi (LOSI), 2024 yılında 193 ülkenin en kalabalık şehirlerini incelemiştir. Türkiye’den İstanbul, önceki raporlarda elde ettiği başarıyı sürdürerek bu yıl 7. sıraya yükselmiştir. İstanbul’un, Seul, Singapur ve Londra gibi şehirleri geride bırakması dikkat çekmiştir. Bu sonuç, İstanbul’un dijital dönüşüm sürecinde küresel bir lider şehir olma yolunda önemli bir adım attığını göstermektedir.
Küresel Liderler: Dijital Dönüşümde İlk 10 Ülke
2024 e-Devlet Gelişmişlik Endeksi’nde ilk 10 ülke sıralaması şu şekilde gerçekleşmiştir:
Danimarka
Estonya
Singapur
Güney Kore
İzlanda
Suudi Arabistan
Birleşik Krallık
Avustralya
Finlandiya
Hollanda
Bu sıralama, dijital dönüşümdeki yenilikçi yaklaşımların ve güçlü altyapı yatırımlarının etkisini gözler önüne sermektedir.
Türkiye, 2024 BM e-Devlet Araştırmaları’nda kaydettiği gelişimle uluslararası arenada önemli bir konum elde etmiştir. E-Devlet Gelişmişlik Endeksi’nde ve e-Katılım Endeksi’nde gösterdiği başarılar, ülkenin dijitalleşme sürecinde istikrarlı bir şekilde ilerlediğini ve vatandaşlarına daha hızlı, erişilebilir ve şeffaf hizmetler sunduğunu kanıtlamaktadır. Bu başarı, Türkiye’nin dijital altyapı yatırımlarına devam ederek küresel rekabette daha üst sıralara çıkabileceğinin de bir işaretidir.