Toplantıda gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulunan Trump, NATO’nun işleyişinden duyduğu memnuniyetsizliği dile getirirken, özellikle İspanya’nın ittifak içerisindeki tutumunu sert ifadelerle eleştirdi.
Ayrıca İran, Grönland, Panama Kanalı ve Türkiye hakkında da dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Basın toplantısında Trump’ın sözlerinin ardından NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de değerlendirmelerde bulundu.
NATO’dan Memnun Değilim
Konuşmasının başında NATO’ya yönelik eleştirilerini dile getiren Trump, ittifakın bazı konularda ABD’ye beklenen desteği vermediğini öne sürdü. Özellikle İran konusunda NATO ülkelerinden yeterli desteği göremediğini belirten Trump, aslında böyle bir desteğe ihtiyaç duymadıklarını ancak müttefiklerinin nasıl bir tavır sergileyeceğini görmek amacıyla bunu test ettiğini ifade etti. Trump, “NATO’dan memnun değilim. İran konusunda bize yardım etmediler. Gerçi bizim onların yardımına ihtiyacımız yoktu. Sadece bize destek verip vermeyeceklerini görmek istedim.” ifadelerini kullandı.
İspanya’ya Sert Eleştiriler
Trump, Avrupa’daki bazı liderlerle görüşmeler gerçekleştirdiğini belirtirken Almanya, Fransa ve Birleşik Krallık temsilcileriyle bir araya geldiğini, ancak İspanya ile herhangi bir görüşme yapmadığını söyledi. İspanya’yı NATO içerisindeki en sorunlu ortaklardan biri olarak nitelendiren Trump, ülkenin savunma harcamalarına yeterli katkıyı sağlamadığını savundu.
İspanya ile ziyaretler ve ticaret başta olmak üzere birçok alandaki ilişkileri kestiklerini öne süren Trump, ülkenin ittifak yükümlülüklerini yerine getirmediğini iddia ederek, “İspanya korkunç bir partner. Payına düşeni vermiyor ve hiçbir şeye katılmıyor. Sürekli onları korumaya devam edemeyiz. Kötü insanlar, onlarla konuşmuyorum bile.” dedi.
Avrupa’nın Güvenliği İçin Trilyonlarca Dolar Harcadık
ABD’nin Avrupa’nın güvenliği için uzun yıllardır büyük mali yük üstlendiğini savunan Trump, Rusya tehdidine karşı Avrupa ülkelerini korumak amacıyla trilyonlarca dolar harcandığını söyledi. Coğrafi olarak ABD ile Avrupa arasında bir okyanus bulunduğunu hatırlatan Trump, buna rağmen Washington yönetiminin Avrupa’nın güvenliği için önemli fedakârlıklar yaptığını belirtti. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin de bu konuda kendisini anladığını ve hak verdiğini ifade etti.
Trump ayrıca birkaç hafta önce Birleşik Krallık ile görüştüğünü ve savaş sonrasında ABD’ye destek olabileceklerini söylediklerini aktararak, NATO konusunda yaşadığı hayal kırıklığını yineledi. Avrupa ülkelerinin Rutte’nin liderliğine sahip oldukları için şanslı olduklarını da sözlerine ekledi.
Grönland ve Panama Kanalı Mesajı
Trump, Grönland konusuna da değinerek bu süreçte yeterli destek göremediğini ifade etti. Grönland’ın ABD açısından stratejik öneme sahip olduğunu savunan Trump, Danimarka’nın ise ada için aynı hassasiyeti taşımadığını ileri sürdü. II. Dünya Savaşı’nın ardından Grönland’ın Danimarka’ya geri verilmesini eleştiren Trump, bunun yanlış bir karar olduğunu söyledi. Ayrıca Adolf Hitler’in Danimarka’yı yalnızca bir gün içerisinde işgal ettiğini hatırlatarak bu örneği değerlendirmesine gerekçe gösterdi.
Panama Kanalı hakkında da konuşan Trump, kanalın ABD’nin kontrolünden çıkmaması gerektiğini savundu. Çin’in bölgede etkisini artırmaya çalıştığını öne süren Trump, “Ben Panama Kanalı’nı da geri vermezdim. Şu anda Çin orayı almaya çalışıyor ve buna izin vermeyeceğim.” ifadelerini kullandı.
Rutte: İran Konusunda Sizin Yanınızdayım
Trump’ın açıklamalarının ardından söz alan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, öncelikle İran konusuna değinerek İran’ın nükleer silahlardan arındırılması gerektiğini söyledi. Rutte, bu yaklaşımın İsrail’in güvenliği açısından da büyük önem taşıdığını belirterek, “İran konusunda sizin yanınızdayım. İran’ın nükleersizleştirilmesini destekliyorum. Bu durum İsrail açısından da son derece önemliydi.” dedi.
İspanya’nın savunma harcamalarıyla ilgili de değerlendirmede bulunan Rutte, ülkenin yüzde 2 seviyesindeki savunma harcamasıyla olumlu bir adım attığını ifade etti. Grönland konusuna da değinen Rutte, Davos’ta yapılan anlaşmayı hatırlatarak bu anlaşmanın uygulanması için çaba göstereceğini söyledi.
Trump: İran İle Ateşkes Sona Erdi
Basın toplantısında İran hakkında açıklamalarını sürdüren Trump, İran ile ateşkes sürecinin fiilen sona erdiğini düşündüğünü söyledi. Artık İran yönetimiyle anlaşma yapmak istemediğini belirten Trump, İranlı yetkililerin yapılan anlaşmalara sadık kalmadığını iddia etti. ABD ile bir anlaşma yapılmasına rağmen İran tarafının hiç görüşme gerçekleşmemiş gibi davrandığını öne süren Trump, görüşmelerin devam etmesi halinde bunun zaman kaybı olacağını savundu.
İran yönetimine yönelik ağır eleştirilerde bulunan Trump, ülkenin binlerce kişinin ölümünden sorumlu olduğunu ileri sürerek, insanların da yaşanan gelişmeleri sorgulamaya başladığını söyledi. ABD heyetinin diplomatik temasları sürdürebileceğini belirten Trump, kendisinin ise İran yönetimiyle zaman kaybetmek istemediğini ifade etti. Ayrıca İran’ın ABD’ye hiçbir zaman adil davranmadığını düşündüğünü de sözlerine ekledi.
Erdoğan’ı Seviyorum
Konuşmasının sonunda Türkiye’ye de değinen Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan hakkında olumlu ifadeler kullandı. Erdoğan’ı sevdiğini söyleyen Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu da sevdiğini belirtti. Türkiye’nin F-35 savaş uçaklarını alacağını ifade eden Trump, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin son derece yeni ve güçlü bir orduya sahip olduğunu dile getirdi.
Netanyahu ile yaptığı görüşmeye de değinen Trump, kendi girişimleri sayesinde İsrail’in İran ile yaşanan süreçte doğrudan savaşa dahil olmadığını söylediğini aktararak, “Netanyahu’ya bunu söyledim. Ben olmasaydım belki İran savaşına dahil olurdu. Ben olduğum için tarafsız kaldığını kendisine ifade ettim.” değerlendirmesinde bulundu.