Şap hastalığı, özellikle çiftlik hayvanları arasında hızla yayılan ve ciddi ekonomik kayıplara yol açan viral bir enfeksiyondur. Hastalığın bulaşması hem et hem de süt üretiminde önemli verim kayıplarına neden olurken, bu durum hayvancılıkla geçimini sağlayan çiftçileri de zor durumda bırakıyor. Dolayısıyla, hastalığın kontrol altına alınması ve önlenmesi büyük bir önem taşıyor.
Bu amaç doğrultusunda, Türkiye’de bu yıl yapılan aşılama çalışmalarında önemli bir değişikliğe gidildi. Geçmiş yıllarda daha az sıklıkta uygulanan aşılama işlemleri, bu yıl üç ayrı döneme yayılarak hayvanların bağışıklık kazanma oranı artırıldı. Daha yoğun bir aşılama takvimi uygulanarak, hayvanların bağışıklık sistemi şap virüsüne karşı daha dirençli hale getirildi. Bu stratejik değişiklik sayesinde, hastalığın yayılması büyük ölçüde engellendi ve vaka sayısında kayda değer bir düşüş gözlemlendi.
Yetkililer, şap vakalarındaki bu büyük orandaki azalmanın, doğru planlama ve etkili aşılama programları sayesinde elde edildiğini belirtiyor. Veterinerlik uzmanları ve hayvan sağlığı ekipleri, programın başarılı bir şekilde uygulanabilmesi için sahada yoğun bir mesai harcadı. Özellikle kırsal bölgelerdeki çiftçilere hastalığın önemi ve aşılama programına katılımın gerekliliği anlatılarak farkındalık artırıldı.
Bu gelişmeler, şap hastalığının Türkiye genelinde kontrol altına alınmasında önemli bir adım olarak görülüyor. Uzmanlar, benzer çalışmaların önümüzdeki yıllarda da sürdürülmesi halinde, şap hastalığının yayılımının daha da engellenebileceğini ve hayvan sağlığının daha etkin bir şekilde korunabileceğini vurguluyor. Aşılama faaliyetlerindeki bu başarı, Türkiye’deki hayvancılık sektöründe sürdürülebilirlik açısından umut verici bir örnek teşkil ediyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı, Türkiye’de hayvan sağlığını koruma ve hayvancılık sektöründeki bulaşıcı hastalıkları önleme amacıyla şap hastalığı başta olmak üzere çeşitli hastalıklarla mücadelede kapsamlı önlemler almaya devam ediyor. Bakanlığın, özellikle Trakya bölgesini aşılı ari bölge olarak koruma çabaları ve tüm ülkede hayvan hastalıklarının kontrol altına alınmasına yönelik çalışmaları dikkat çekiyor.
Trakya’da Şap Hastalığına Karşı “Aşılı Ari Bölge” Statüsü
Trakya, 2010 yılında Dünya Hayvan Sağlığı Teşkilatı (OIE) tarafından şap hastalığından aşılı ari bölge olarak kabul edilmiştir. Bu statü sayesinde bölgedeki hayvancılık faaliyetleri daha güvenli bir ortamda sürdürülebilmekte ve hastalık riskleri minimize edilebilmektedir. Türkiye genelinde şap hastalığının kontrolü ve eradikasyonu için 2014 yılında devreye alınan “Bölgesel Risklerin Kademeli Azaltılmasına Dayalı Şap Hastalığının Kontrolü ve Eradikasyon Eylem Planı” doğrultusunda, Trakya’nın bu özelliğini sürdürmesi ve Anadolu’nun da benzer şekilde aşılı ari statüye kavuşturulması amaçlanmaktadır.
Aşılamada Artan Doz Sayısı ile Güçlenen Koruma
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, şap hastalığına karşı rutin olarak iki doz yapılan aşı sayısını bu yıl üçe çıkararak koruyucu bağışıklık seviyesini artırmayı hedeflediklerini açıklamıştır. Türkiye’de ilk kez görülen SAT-2 serotipine karşı özel olarak geliştirilen yeni aşı, Şap Enstitüsü tarafından üretilmiş ve yıllık iki dönem yapılan aşılama programı üç döneme çıkarılarak uygulanmıştır. Bu artış sayesinde, geçen yıla kıyasla şap hastalığı vakalarında yüzde 79 oranında azalma sağlanmıştır.
Yüksek Aşı Üretimi ve İhracat Hedefleri
Şap Enstitüsü, Türkiye genelinde şap hastalığına karşı koruma sağlamak amacıyla geçen yıl 53,9 milyon doz aşı üretirken, bu yıl Eylül ayı itibarıyla 40 milyon doz aşı üretmiştir. Üretim kapasitesini artırmak amacıyla iki yeni biyoreaktör temin edilmiş ve bu sayede daha fazla aşı üretimi mümkün hale getirilmiştir. Ayrıca, şap aşısı ihracatı kapsamında 8 milyon doz yurt dışına gönderilmiş, 10,5 milyon doz da yeni sipariş alınmıştır.
Veteriner Yol Kontrol ve Denetim İstasyonları ile Hareket Kontrolü
Hayvan hareketliliği, bulaşıcı hastalıkların yayılmasında önemli bir faktördür. Bu riskin azaltılması amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığı, doğu-batı hattındaki hayvan hareketlerini kontrol altına almak üzere Erzurum, Elazığ ve Ankara’da veteriner yol kontrol ve denetim istasyonları kurmuştur. 7 gün 24 saat esasına göre çalışan bu istasyonlarda, hayvanların sevk edilmeden önce sağlık kontrolleri yapılmaktadır. Kayseri’deki istasyonun altyapı çalışmaları tamamlanmış olup, Çankırı’daki istasyonun da yıl sonuna kadar faaliyete geçmesi planlanmaktadır. Mersin’de kurulması planlanan istasyon için ise yer belirleme ve fizibilite çalışmaları devam etmektedir.
Diğer Hayvan Hastalıklarına Karşı Mücadele Çalışmaları
Şap hastalığının yanı sıra, Bakanlık diğer hayvan hastalıklarına karşı da önlemlerini sürdürmektedir. Bruselloz ile mücadelede, yeni doğan dişi büyükbaş ve küçükbaş hayvanların aşılanması zorunlu hale getirilmiştir. Bu çalışmalar sayesinde önceki yıllara göre hastalık mihraklarında yarı yarıya azalma sağlanmıştır. Trakya ve ari işletmeler hariç olmak üzere, büyükbaş hayvanlar için kitlesel aşılama uygulaması da gelecek yıl devreye alınacaktır.
Kuduz hastalığı ile mücadelede, hem evcil hayvanların hem de yaban hayvanlarının aşılanmasıyla yayılmanın önüne geçilmeye çalışılmaktadır. Geçen yıl Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yaklaşık 2,6 milyon doz kuduz aşısı kullanılırken, İç Anadolu’da yeni mihrakların ortaya çıkması üzerine bölgeye 1 milyon doz oral kuduz aşısı havadan dağıtılmıştır. Bu yıl, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde kullanılmak üzere 3,85 milyon doz kuduz aşısı daha tedarik edilmiş ve aşıların yaban hayvanları için havadan atılması planlanmaktadır.
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın, hayvan sağlığını koruma ve hayvancılık sektöründeki verimliliği artırma hedefleri doğrultusunda aldığı bu önlemler, Türkiye genelinde bulaşıcı hastalıkların yayılmasının önlenmesine ve ülke ekonomisinin desteklenmesine katkı sağlamaktadır.