Kurulun incelemeleri sonucunda, söz konusu yayın kuruluşlarının ilgili mevzuata aykırı içeriklere yer verdiği belirlendi. Bu kapsamda, her bir kuruluş için ihlalin niteliğine göre farklı oran ve türlerde cezalar uygulanmasına karar verildi.
RTÜK, yayıncılık ilkelerinin korunması ve toplumun doğru, tarafsız, etik değerlere uygun içeriklerle buluşturulması amacıyla denetim süreçlerinin düzenli olarak sürdürüldüğünü vurguladı. Kararlarda ayrıca, medya hizmet sağlayıcıların uyarılar doğrultusunda yayın politikalarını gözden geçirmeleri gerektiği ifade edildi. Alınan yaptırım kararları, ilgili kuruluşlara tebliğ edilmek üzere sürece alındı. Kuruldan yapılan duyuruya göre, RTÜK Başkanı Mehmet Daniş’in başkanlığında toplanan Üst Kurul, son dönemde çeşitli yayın organlarında tespit edilen ihlalleri kapsamlı biçimde ele aldı.
RTÜK’ten Peş Peşe Cezalar: Siyasi İtham, Değer İhlali, Müstehcenlik ve Şifreli Mesaj Uyarısı
Bu değerlendirmeler kapsamında ilk olarak SZC TV’de ekrana gelen “Türkiye’nin Sözü” programı incelendi. Programda, CHP Genel Başkan Yardımcısı Suat Özçağdaş’ın iktidara yönelik kullandığı, “Meşruiyetini kaybetmiş, meşruiyetini Amerika’da bulmaya çalışıyor. Ülkenin madenlerini peşkeş çekiyor.” şeklindeki sözler ile yine aynı yayında dile getirdiği, “Mevcut Milli Eğitim Bakanı kendisiyle birlikte Milli Eğitim Bakanlığına çökmüş olan Cihannüma kliği ile beraber memleketi bambaşka bir yere doğru sürüklemeye çalışıyordu…” ifadeleri Kurul tarafından değerlendirildi. RTÜK, bu açıklamaların temelsiz suçlamalar içerdiğini, kamuoyunda şüphe ve şaibe oluşturduğunu, eleştiri sınırlarını aşarak kişi ve kurumları zan altında bıraktığını belirledi. Bu nedenle, 6112 sayılı Kanun’un 8. maddesinde yer alan “yayınların kişi ya da kuruluşları eleştiri sınırlarını aşacak biçimde küçük düşürücü, aşağılayıcı veya iftira niteliğinde ifadeler içermemesi gerektiği” hükmünün ihlal edildiği kanaatine varılarak kanala idari para cezası uygulanmasına karar verildi.
RTÜK’ten Yayıncılara Sert Uyarı: Sınır Aşan Sözler, Değer İhlalleri ve Şifreli Mesaj Şüphesi
Toplantıda görüşülen bir diğer konu ise Edessa TV’de Filiz Aslan’ın sunduğu “Gezgin Mikrofon” adlı programda yer alan ve “Ani Harabeleri” bölgesini konu alan belgesel oldu. Programda kullanılan, “Şimdi içeri girelim ve Ani Harabeleri’nin içindeki o etkileyici kiliseleri, katedralleri ve sonradan eklenen camileri görelim… Alparslan 1065’te şehri ele geçirdikten sonra birçok kiliseyi camiye çevirmiş, yenilerini de yaptırmış. Ne yazık ki bu durum bizim vandal kültürümüzü yansıtıyor.” ifadeleri Kurul tarafından toplumun milli ve manevi değerlerine aykırı bulundu. Bu nedenle Edessa TV’ye, 6112 sayılı Kanun’un “yayınların milli, manevi ve ahlaki değerlere aykırı olamayacağı” hükmünü ihlal ettiği gerekçesiyle idari para cezası verildi.
Ekranlara ve Mikrofonlara Sıkı Denetim: RTÜK’ten Çok Cepheli İhlal Tespiti
RTÜK’ün toplantısında üzerinde durulan bir başka yayın ihlali, TLC’de gösterilen “Şeytanın Avukatı (The Devil’s Advocate)” adlı sinema filmiydi. Filmde yer alan ve müstehcen nitelikte değerlendirilen bazı sahnelerin herhangi bir önlem alınmadan ekrana getirilmesi, kanunun “yayınların müstehcen olamayacağı” yönündeki maddesinin ihlali olarak kabul edildi ve kanala idari para cezası uygulanması kararlaştırıldı.
Metro FM’de Onur Yar tarafından sunulan “Metro Morning” programı da toplantıda gündeme geldi. Program sırasında bir dinleyiciden gelen, “Bütün uyuşturucuları en az bir kere denememekten pişman olurdum.” şeklindeki mesajın sunucu tarafından gülerek okunması ve mesajın zararlı madde kullanımını önleyici ya da bilinçlendirici herhangi bir uyarıyla karşılanmaması Kurul tarafından sakıncalı bulundu. RTÜK, bu durumu 6112 sayılı Kanun’un “yayınların alkol, tütün ve uyuşturucu gibi bağımlılık yapıcı maddeleri özendirici olamayacağı” ilkesine aykırı bularak Metro FM’e para cezası verilmesine hükmetti.
Toplantının bir diğer başlığı ise Burhaniye’de yayın yapan “Radyo Ses” adlı radyoda yayımlanan “Mahkum Özel” programı oldu. Cezaevindeki hükümlü ve tutuklular ile yakınlarının mesajlarının okunduğu, istek parçalarının çalındığı programda, mahkumlar arasında dolaylı iletişim kurulabildiği, üçüncü kişilerin hükümlülere mesaj iletebildiği, isim ve koğuş bilgileri gibi güvenlik açısından kritik bilgilerin yayınlandığı tespit edildi. Ayrıca, istek mesajları üzerinden şifreli talimat iletilebileceği, tehdit veya gözdağı niteliğinde ifadelerin aktarılabileceği değerlendirildi. Bunun yanında, radyonun bu yayınlar için “abonelik” ya da “üyelik” adı altında hükümlü ve yakınlarından haksız gelir elde ettiği belirlendi. Bu nedenle yayıncının 6112 sayılı Kanun’da yer alan “yayınların haksız çıkarlara hizmet eden veya haksız rekabet oluşturan unsurlar içermemesi” hükmünü ihlal ettiği gerekçesiyle idari para cezası yaptırımı uygulandı.