Bugünden itibaren bazı illerde sağanak yağışların etkili olması öngörülüyor. Ancak bazı şehirlerde ise güneşli havalar devam edecek ve bunaltıcı sıcaklar sürecek. Peki, bu ani hava değişikliğinin nedeni ne? Ne kadar sürecek ve önümüzdeki aylarda hava durumu nasıl olacak?
Yağışların Nedeni ve Süresi
Meteorolojik verilere göre, Türkiye’nin bazı bölgelerinde hava sıcaklıklarında ani düşüşler yaşanacak. Yağışların başlamasına sebep olan faktörler arasında yüksek basınç sistemlerinin yerini alacak alçak basınç sistemleri, rüzgar yönündeki değişiklikler ve atmosferdeki nem oranındaki artış yer alıyor.
Bu değişikliklerin, özellikle bu hafta boyunca etkili olması ve yağışların bazı bölgelerde yoğunlaşması bekleniyor. Sağanak yağışların etkisiyle, hava sıcaklıklarında gözle görülür bir düşüş yaşanacak.
Ancak, yağışların ne kadar süreceği yerel hava koşullarına bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Genel olarak, yağışların birkaç gün süreceği ve hava durumunun hafta ortasında stabil hale geleceği öngörülüyor.
Ağustos ve Eylül Aylarında Hava Durumu
Ağustos ayında, sıcaklıkların yeniden yükselmesi ve yer yer yüksek seviyelere ulaşması bekleniyor. Ancak, gece sıcaklıklarında düşüşler yaşanabilir ve ara ara yağışlı günler görülebilir. Özellikle iç ve kıyı bölgelerde sıcaklıklar daha yüksek seviyelerde kalabilirken, iç bölgelerde serinlik hissedilebilir.
Eylül ayında ise hava koşullarında daha belirgin bir değişiklik yaşanması muhtemel. Yağışlı günlerin sayısının artması ve sıcaklıkların mevsim normallerine dönmesi öngörülüyor. Eylül’ün sonlarına doğru ise sıcaklıkların daha da düşmesi ve kış mevsimine geçişin sinyallerinin belirginleşmesi bekleniyor. Dolayısıyla, eylül ayının sonlarına kadar yağışlı ve serin hava koşullarının devam edebileceği öngörülüyor.
Sıcak hava dalgaları ve yüksek nem oranları, özellikle son günlerde adeta bir sauna ortamında yaşadığımız hissini uyandırıyor. Copernicus İklim Değişikliği Servisi’nin verilerine göre, sıcaklıklar her geçen gün artıyor ve 2024 Haziran’ı, şimdiye kadar kaydedilen en sıcak Haziran ayı olarak 13. ayı oluşturdu.
Copernicus’un önde gelen iklim bilimcilerinden Nicolas Julien, bu durumun Paris Anlaşması tarafından belirlenen kritik sınırların yaklaşıldığının en açık göstergesi olduğunu belirtti. Julien, “Bu yaşananlar, küresel sıcaklıkların hızla arttığını ve bu trendin korkutucu derecede hızlı devam ettiğini gösteriyor” şeklinde konuştu.
Haziran ayında yaşanan bu aşırı sıcaklar, Temmuz ayında da serinlik arayışını neredeyse imkansız kıldı. Son haftalarda, yüksek nem oranlarıyla birleşen aşırı sıcaklar sağlık açısından da riskler oluşturmaya başladı. Beklenen yağmurlar, kısa süreli bir rahatlama sağlasa da ne kadar süreceği konusunda belirsizlikler mevcut.
Bazı şehirler, bu sıcaklıkları afet boyutunda hissediyor. İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Meteoroloji Uzmanı Dr. Güven Özdemir, “Mayıs ayında, Batı ve Orta Avrupa’nın sıcak ve kurak, Kuzey Avrupa’nın ise yağışlı ve fırtınalı olacağını tahmin etmiştik.
Doğu Avrupa ve ülkemizin de uzun vadede aşırı sıcaklar ve kuraklıkla mücadele edeceğini öngörmüştük,” dedi. Dr. Özdemir, bu tahminlerin şiddetini yaşadığımızı ve bazı metropollerin bu durumu afet boyutunda deneyimlediğini ifade etti.
Yüksek Basınç Sırtı’nın Afrika sıcaklarını ülkemize taşımasının, bu aşırı sıcaklıkların ana nedenlerinden biri olduğunu vurgulayan Dr. Özdemir, “Bu yüksek basınç uzun süre etkili oldu ve bu etkiler devam ediyor.
Havadaki buhar basıncının yüksek olması da büyük şehirlerde bu sıcaklıkların yoğun olarak hissedilmesine neden oldu. Gece sıcaklıklarının 25 derecenin üzerinde olması ve nem oranının yüzde 90’lara kadar çıkması, tropikal gece koşullarını oluşturdu,” şeklinde bilgi verdi.
Yağışların ne zaman başlayacağı ve ne kadar süreceği hakkında da bilgi veren Dr. Özdemir, “Balkanlar üzerinden gelen alçak basınç ve serin havanın etkisiyle, Trakya’dan başlayarak Marmara, Karadeniz, İç Anadolu ve Akdeniz’in yüksek kesimlerinde yer yer gök gürültülü sağanak yağışlar görülebilir. İstanbul’da da Çarşamba’dan itibaren Cumartesi gününe kadar yağış bekleniyor,” dedi.
Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi’nin (ECMWF) verilerine dayanarak, Temmuz ve Ağustos aylarının ortalarına kadar mevsim normallerinde serin ve nispeten yağışlı havanın Marmara, Karadeniz, Doğu Anadolu ve İç Anadolu’nun kuzey kesimlerinde yer yer etkili olacağını belirten Dr. Özdemir, yaz mevsiminin Eylül ayını da kapsayarak bir ay uzayabileceğini öngörüyor.
Dr. Özdemir, “İklim değişikliğinin güçlü etkileri bu yaz boyunca devam edecek. Süper El Nino’nun Avrupa ve ülkemizde yarattığı olumsuz etkiler de göz önüne alındığında, sonbahar sonunda daha soğuk hava koşullarının ortaya çıkma olasılığı önem kazanıyor. Bu döneme kadar aşırı sıcaklıkların devam etmesi bekleniyor,” şeklinde konuştu.