Türkiye’de artan kadına şiddet ve cinsel suçlar, “kimyasal hadım” cezasını yeniden gündeme taşıdı.
Yasa kapsamında yer alan ancak bugüne kadar uygulamada karşılık bulmayan bu yöntem, suçlunun testosteron üretimini baskılayarak cinsel isteği ortadan kaldırıyor.
Tıpta “kimyasal kastrasyon” olarak bilinen bu yöntemle, cinsel saldırganın hormonal yapısına müdahale edilerek cinsel dürtüleri tamamen yok ediliyor. Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, Türkiye’nin yasalarında kimyasal hadım cezasının olduğunu, ancak uygulama alanı bulması için yeni adımlar atılabileceğini açıkladı.
Türkiye’de Kimyasal Hadım: Yasada Var, Uygulamada Yok
2014 yılında yürürlüğe giren 5275 Sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 108. maddesi, cinsel suçlara karışan kişilerin “tıbbi tedavi” görmesi gerektiğini öngörüyor. Ancak kimyasal hadım cezasının nasıl uygulanacağına dair açık bir yasal düzenleme bulunmuyor. Adalet Bakanlığı’nın bu boşluğu dolduracak yeni bir düzenleme üzerinde çalıştığı öğrenildi.
Kimyasal hadım tartışmaları özellikle 2015 yılında Mersin’de Özgecan Arslan’ın vahşice öldürülmesinden sonra gündeme geldi. Özgecan cinayeti, tüm Türkiye’de infial yaratmış ve kadın hakları mücadelesini yeniden tetiklemişti. 2016 yılında çıkarılan yönetmelikle, kimyasal hadım cezası hakimlerin takdirine bırakıldı. Ancak Danıştay, yönetmeliği durdurarak “cinsel isteğin azalmasını sağlayan yöntem” tanımının yasada yer almadığını belirtti ve uygulamayı durdurdu.
Kimyasal Hadım Nedir ve Nasıl Uygulanır?
Kimyasal hadım, cinsel suçluların testosteron hormon seviyelerini ilaçlarla baskılayarak cinsel isteği tamamen yok etmeyi amaçlayan bir yöntemdir. Tıbbi olarak “kimyasal kastrasyon” olarak bilinen bu yöntemde, cerrahi bir müdahale olmadan yalnızca hormonlar üzerinde ilaçlar aracılığıyla düzenleme yapılır. Tedavi amaçlı olmasına karşın, suçlunun rızası olmadan uygulanması durumunda insan hakları ihlalleri tartışmalarına neden olmuştur.
Testosteron hormonu, cinsel aktiviteyi tetikleyen ana unsurlardan biridir ve hormon seviyesindeki azalma, cinsel dürtülerin zayıflamasına neden olur. Ancak bu yöntemin cerrahi kastrasyonla karıştırılmaması önemlidir; kimyasal hadımda fiziksel bir işlem uygulanmaz, yalnızca ilaçlarla hormonal düzenleme yapılır.
Yasal Durum: 2016 Yönetmeliği ve Danıştay Kararı
2016 yılında çıkarılan yönetmelik ile kimyasal hadım cezası hakimlerin takdirine bırakılmıştı. Ancak Danıştay 10. Dairesi, yönetmelikte yer alan “cinsel isteğin azalmasını veya yok edilmesini” sağlayan tedbirlerin yasada bulunmadığını öne sürerek bu maddelerin uygulamasını durdurmuştu. Danıştay’ın kararı sonrası, kamuoyunda kimyasal hadım cezası konusunda belirsizlikler devam etti.
Dünyada Kimyasal Hadımın Uygulama Örnekleri
ABD’nin bazı eyaletlerinde, cinsel saldırı suçları işleyen kişilere karşı kimyasal hadım cezası uygulanıyor. Kaliforniya, Florida ve Texas gibi eyaletler, cinsel suçların tekrarlanması halinde kimyasal hadımı zorunlu kılıyor. Bazı eyaletlerde ise suçun ilk kez işlenmesi durumunda hükümlüye bu yöntemi reddetme hakkı tanınıyor. Teksas, kimyasal kastrasyonun yanı sıra cerrahi yöntemle de hadım cezası verebiliyor.
Avrupa’da ise Çekya, Polonya, İsveç gibi ülkeler kimyasal hadım cezasını belirli cinsel suçlar için uyguluyor. İsveç, özellikle çocuklara yönelik cinsel suçlar işleyen kişilere yönelik bu tedbirle suçun tekrarlanmasını önlemeyi amaçlıyor.
Türkiye’de Kimyasal Hadım Yeniden Gündemde
Adalet Bakanı Yılmaz Tunç’un kimyasal hadım cezasına ilişkin açıklamaları, özellikle kadına şiddet ve çocuklara yönelik cinsel suçların artış gösterdiği son dönemde dikkat çekici oldu. Bakan Tunç, mevcut yasalarda bu cezanın yer aldığını, ancak uygulama ve kapsamın netleşmesi için yeni düzenlemeler yapılabileceğini ifade etti. Bu açıklamalar sonrası, toplumda kadın hakları savunucuları ve insan hakları örgütleri arasında kimyasal hadımın uygulanıp uygulanmayacağı tartışılmaya başlandı.
Kimyasal hadım cezasının uygulanıp uygulanmayacağı ve nasıl bir düzenlemeyle hayata geçirileceği ilerleyen günlerde netlik kazanacak. Kadına ve çocuklara yönelik şiddetle mücadelede caydırıcı olabileceği düşünülen bu yöntemin, insan hakları bağlamında ne tür tartışmalar yaratacağı ise merak konusu.
