Mevcut uygulamada, sanıkların haksız tahrik altında suçu işlediklerini ileri sürmeleri halinde mahkemeler bu iddiayı belirli değerlendirmeler sonucunda dikkate alabiliyor ve bu durum cezaların azaltılmasına yol açabiliyor. Ancak özellikle kadın cinayetleri davalarında bu indirimin sıkça uygulanması, kamuoyunda uzun süredir tartışmalara neden oluyor. Yeni yargı paketiyle birlikte bu uygulamanın daha sınırlı ve denetlenebilir hale getirilmesi amaçlanıyor.
Hazırlanan düzenleme doğrultusunda, bir kişinin haksız tahrik indirimi talep edebilmesi için bu iddiayı yalnızca sözlü beyanla ileri sürmesi yeterli olmayacak. Sanığın, haksız tahrike maruz kaldığını somut ve objektif delillerle ortaya koyması gerekecek. Böylece mahkemelerin yalnızca iddialara değil, doğrulanabilir kanıtlara dayanarak karar vermesi sağlanacak.
Yetkililer, söz konusu değişikliğin özellikle kadın cinayetleri ve benzeri ağır suçlarda ceza indirimlerinin keyfi ya da tartışmalı biçimde uygulanmasının önüne geçmeyi hedeflediğini belirtiyor. Bu kapsamda, yargı süreçlerinde mağdur haklarının daha güçlü korunması ve adalet duygusunun toplum nezdinde daha sağlam bir şekilde tesis edilmesi amaçlanıyor.
12. Yargı Paketi’nde yer alması planlanan bu düzenleme, haksız tahrik indiriminin tamamen kaldırılmasını değil, daha açık kriterlere bağlanmasını öngörüyor. Böylece gerçekten haksız tahrik altında işlendiği kanıtlanan suçlarda hukuki değerlendirme yapılmaya devam edilirken, dayanaksız iddialarla ceza indirimi elde edilmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Söz konusu düzenlemenin TBMM’de görüşülmesinin ardından yasalaşması halinde, ceza yargılamalarında haksız tahrik değerlendirmelerinin daha titiz bir inceleme sürecinden geçmesi bekleniyor. Bu değişiklikle birlikte hem adalet sisteminin güvenilirliğinin artırılması hem de özellikle kadın cinayetleri davalarında kamu vicdanını rahatsız eden kararların önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Kadın cinayetleri davalarında sıkça tartışma konusu olan “haksız tahrik” indirimi ile ilgili yeni bir düzenleme gündeme geldi. Adalet ve Kalkınma Partisi ile Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı tarafından üzerinde çalışılan 12. Yargı Paketi kapsamında, özellikle kadınlara yönelik şiddet ve cinayet suçlarında bu indirimin uygulanmasının daha sıkı kurallara bağlanması planlanıyor.
Haksız Tahrik İddiasına Somut Delil Şartı Getirilecek
Hazırlanan düzenlemeye göre, bir failin yalnızca “haksız tahrik” iddiasında bulunması ceza indirimi elde etmesi için yeterli sayılmayacak. Bu iddianın geçerli kabul edilebilmesi için, ileri sürülen tahrik durumunun somut ve doğrulanabilir delillerle kanıtlanması gerekecek.
Türkiye Gazetesi’nin aktardığı bilgilere göre, AK Parti kaynakları konuya ilişkin değerlendirmelerinde şu örneği veriyor: Bir kişinin “eşim beni aldatıyordu” şeklinde bir iddiada bulunması, artık doğrudan haksız tahrik indirimi uygulanması için yeterli görülmeyecek. Bu iddianın geçerli sayılabilmesi için, gerçekten böyle bir durumun yaşandığını gösteren somut delillerin mahkemeye sunulması gerekecek. Hâkimler, indirime karar verebilmek için bu tür iddiaları destekleyen kanıtları özellikle talep edecek.
Düzenleme 12. Yargı Paketi İçinde Yer Alacak
Söz konusu değişikliğin, yakın zamanda Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin gündemine gelmesi planlanan 12. Yargı Paketi içinde yer alması bekleniyor. Paket kapsamında yalnızca haksız tahrik indirimiyle ilgili düzenleme değil, aynı zamanda kadın cinayetlerinin ve kadına yönelik şiddetin önlenmesine yönelik yeni tedbirler de bulunacak. Bunun yanında, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesi Kanunu çerçevesinde bazı değişikliklerin yapılması da planlanıyor.
Yetkililer, özellikle şiddet uygulayan kişiler hakkında verilen önleyici tedbir kararlarının uygulanması sırasında ortaya çıkan yetki karmaşası ve uygulama sorunlarının giderilmesine yönelik düzenlemelerin de paket içinde yer alacağını belirtiyor.
Haksız Tahrik İndirimi Uzun Süredir Tartışılıyordu
Mevcut düzenlemeye göre, Türk Ceza Kanunu kapsamında kasten öldürme suçu işleyen kişiler hakkında müebbet hapis cezası veriliyor. Eğer bu suç bir kadına karşı işlenmişse, ceza ağırlaştırılmış müebbet hapis olarak uygulanıyor. Ancak yargılama sürecinde “haksız tahrik” hükümlerinin devreye girmesi durumunda, mahkemeler cezada önemli oranlarda indirim yapabiliyor. Bu durum, özellikle kadın cinayetleri davalarında kamuoyunda sık sık eleştirilere ve tartışmalara yol açıyordu.
Hazırlanan yeni düzenlemeyle birlikte, söz konusu indirimin uygulanması için daha somut ve kanıtlanabilir kriterler getirilmesi hedefleniyor. Böylece yalnızca iddiaya dayanan savunmaların ceza indirimi sağlamasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.