Yeni düzenlemeyle birlikte, Türkiye’de hizmet vermek isteyen yabancı dijital konaklama platformlarının Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan izin belgesi alması gerekecek. Böylece Booking gibi uluslararası platformların Türkiye’de yeniden faaliyet gösterebilmesi için yasal bir çerçeve oluşturulması hedefleniyor.
Faaliyet İçin Bakanlıktan İzin Alınması Gerekecek
TBMM Başkanlığı’na sunulan kanun teklifinde, yabancı dijital konaklama platformları için izin belgesi zorunluluğu öngörülüyor. Düzenleme kapsamında bu platformların, Türkiye’de hizmet sunabilmek için Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan izin alması gerekecek.
Söz konusu izin belgesinin bedeli 5 milyon lira olarak belirlenirken, belgenin 2 yıl süreyle geçerli olması planlanıyor. Ayrıca izin belgesinin başka bir kişi veya kuruluşa devredilmesine de izin verilmeyecek. Bu düzenlemenin yürürlüğe girmesi halinde, Türkiye’de faaliyet göstermek isteyen yabancı dijital konaklama platformları yalnızca teknik olarak hizmet sunabilmekle kalmayacak, aynı zamanda belirlenen yasal ve mali yükümlülükleri de yerine getirmek zorunda olacak.
Turizm Payı da Ödenecek
Teklifte yabancı dijital konaklama platformlarını ilgilendiren bir diğer önemli düzenleme ise turizm payına ilişkin. Buna göre Türkiye’de faaliyet gösterecek yabancı dijital konaklama platformlarından, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı’na on binde 7,5 oranında turizm payı alınması öngörülüyor. Böylece Türkiye’de konaklama hizmetlerinin dijital ortamda sunulmasına aracılık eden yabancı platformların, faaliyetleri karşılığında turizm sektörüne yönelik belirlenen mali yükümlülükleri de yerine getirmesi sağlanacak.
Uyuşmazlıklarda Türk Hukuku Geçerli Olacak
Kanun teklifinde yalnızca izin ve mali yükümlülükler değil, hukuki uyuşmazlıkların nasıl çözüleceğine ilişkin hükümler de yer alıyor. Düzenlemeye göre yabancı dijital konaklama platformlarıyla yaşanabilecek uyuşmazlıklarda Türk hukuku uygulanacak ve Türk mahkemeleri münhasıran yetkili olacak. Bu hükümle birlikte, Türkiye’de faaliyet gösterecek yabancı platformların ülke içerisindeki faaliyetlerinden kaynaklanabilecek hukuki süreçlerin Türkiye’nin hukuk sistemi içerisinde yürütülmesi amaçlanıyor.
Booking İçin Yeniden Faaliyet İhtimali Doğuyor
Yaklaşık 9 yıldır Türkiye’de erişim engeli bulunan Booking.com açısından teklifin en dikkat çekici yönü ise platformun yeniden Türkiye pazarına girebilmesinin önünü açabilecek olması. Teklifin yasalaşması ve öngörülen şartların yerine getirilmesi durumunda, yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’de faaliyet gösterebilmesi için gerekli hukuki zemin oluşturulmuş olacak.
Dolayısıyla düzenleme, yalnızca Booking’in Türkiye’de yeniden hizmet verebilmesi açısından değil, Türkiye pazarında faaliyet göstermek isteyen diğer yabancı dijital konaklama platformları açısından da yeni bir dönemin başlangıcı niteliği taşıyor. Teklifin TBMM’de görüşülerek kabul edilmesi halinde, yabancı dijital konaklama platformları için izin belgesi, turizm payı ve Türk hukukuna tabi olma gibi temel yükümlülükler yürürlüğe girecek.
Türkiye’de yaklaşık 9 yıldır erişim yasağı bulunan dijital konaklama platformu Booking’in yeniden faaliyet gösterebilmesinin önünü açacak yasal düzenleme için ilk adım atıldı. Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) tarafından hazırlanan kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına sunuldu.
Teklifin yasalaşması halinde yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’de faaliyet gösterebilmesi belirli şartlara bağlanacak. Düzenlemeyle birlikte platformlara Kültür ve Turizm Bakanlığından izin belgesi alma zorunluluğu getirilirken, faaliyetlerin de Bakanlık tarafından belirlenen kurallar çerçevesinde yürütülmesi öngörülüyor.
Yabancı Platformlara İzin Belgesi Şartı
Hazırlanan düzenlemenin en önemli maddelerinden biri, dijital ortam üzerinden konaklama hizmeti sunan yabancı platformların Kültür ve Turizm Bakanlığından izin almasını zorunlu hale getiriyor. Kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte Türkiye’de faaliyet gösteren yabancı dijital konaklama platformlarının, 3 ay içerisinde izin belgesi alması gerekecek. Böylece platformların Türkiye pazarında faaliyet göstermesi, Bakanlık tarafından verilen izin belgesine bağlanmış olacak.
Düzenleme kapsamında yabancı dijital konaklama platformları; Bakanlıktan turizm işletme belgeli konaklama tesisleri ile Bakanlık tarafından izin verilmiş, turizm amaçlı kiralanan konutların elektronik ortamda ticaretini doğrudan gerçekleştirebilecek. Bunun yanı sıra elektronik ortam üzerinden uçak bileti satışına da izin verilecek.
İzin Belgesinin Bedeli 5 milyon Lira Olacak
Teklifte yabancı dijital konaklama platformlarının faaliyet gösterebilmesi için alması gereken izin belgesinin bedeli de belirlendi. Buna göre izin belgesi için 5 milyon lira ücret ödenmesi gerekecek. Belge bedeli, sonraki yıllarda yeniden değerleme oranında artırılacak. İzin belgesinin geçerlilik süresi ise 2 yıl olarak öngörülüyor. Ayrıca düzenlemeye göre söz konusu belge başka bir kişi veya kuruluşa devredilemeyecek.
Platformlardan Turizm Payı Alınacak
Yasa teklifinde yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’deki faaliyetleri karşılığında ödemekle yükümlü olacağı turizm payına ilişkin de düzenleme bulunuyor. Buna göre platformlar, izin belgesi kapsamında gerçekleştirdikleri faaliyetlerden elde edilen gelirler üzerinden Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansına on binde 7,5 oranında turizm payı ödeyecek.
Düzenleme ayrıca platformların kullanıcı ve işletmelerden alabileceği hizmet bedeline de bir üst sınır getiriyor. Yabancı dijital konaklama platformlarının, hizmete konu satış bedeli üzerinden hangi isim altında olursa olsun alabileceği tutar yüzde 17’yi aşamayacak. Bu hesaplamada esas alınacak satış bedelinin ise katma değer vergisi (KDV) hariç tutar üzerinden belirlenmesi öngörülüyor.
Uyuşmazlıklarda Türk Hukuku Geçerli Olacak
Teklifte, yabancı platformların Türkiye’deki faaliyetlerinden doğabilecek hukuki uyuşmazlıklara ilişkin de önemli bir hüküm yer alıyor. İzin belgesi kapsamında gerçekleştirilen faaliyetlerden kaynaklanan uyuşmazlıklarda münhasıran Türk hukukunun uygulanması ve Türk mahkemelerinin yetkili olması öngörülüyor. Böylece Türkiye’de faaliyet gösterecek yabancı dijital konaklama platformlarının, izin belgesi kapsamındaki işlemler bakımından Türk hukuk sistemine tabi olması sağlanacak.
İlanlarda Bakanlık Belge Numarası Bulunacak
Yeni düzenlemeyle birlikte dijital konaklama platformlarının ilan sistemlerinde de önemli bir değişiklik yapılacak. Platformlar, sistemlerinde yer alan konaklama tesisleri ile turizm amacıyla kiraya verilen konutların Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından verilen belge numaralarını doğrulamak ve bu numaraları ilanlarda yayımlamakla yükümlü olacak. Bu uygulamayla birlikte platformlarda yer alan konaklama seçeneklerinin Bakanlık kayıtlarıyla uyumlu olması ve kullanıcıların ilgili tesis ya da konutun gerekli izinlere sahip olup olmadığını daha kolay görebilmesi amaçlanıyor.
Platformların Faaliyet Alanı Sınırlandırılacak
Kanun teklifi, yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’de hangi alanlarda faaliyet gösterebileceğini de açık şekilde belirliyor. Buna göre platformlar, aldıkları izin belgesinin kapsamı dışında herhangi bir faaliyette bulunamayacak.
Ayrıca konaklama hizmetleriyle bağlantılı izin verilen faaliyetlerin dışında başka ürünlerin satışını veya pazarlamasını gerçekleştiremeyecek. Platformların izin belgesi kapsamında yürüttükleri faaliyetleri de yalnızca bu hizmetlere tahsis edilmiş elektronik ticaret ortamı üzerinden gerçekleştirmeleri gerekecek.
Düzenleme Meclis’in Açılmasıyla Gündeme Gelecek
Yaklaşık 9 yıldır Türkiye’de erişim yasağı bulunan Booking başta olmak üzere yabancı dijital konaklama platformlarının yeniden Türkiye pazarında faaliyet gösterebilmesine yönelik düzenlemenin yasalaşması halinde, sektör için yeni bir dönem başlayabilecek. AK Parti tarafından TBMM Başkanlığına sunulan kanun teklifinin, Meclis’in 1 Ekim’de çalışmalarına başlamasının ardından gündeme alınması bekleniyor.
Teklifin yasalaşması durumunda yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’de yeniden faaliyet gösterebilmesi; Kültür ve Turizm Bakanlığından izin alınması, belirlenen mali yükümlülüklerin yerine getirilmesi, Türk hukukuna tabi olunması ve platformlarda yer alan tesislerin Bakanlık belge numaralarının doğrulanması gibi şartlara bağlanmış olacak.