Anayasa Mahkemesi (AYM), Türk Ceza Kanunu’nda (TCK) yer alan ve “örgüt üyesi olmamakla birlikte örgüt adına suç işleme” suçunu düzenleyen 220. maddenin 6. fıkrasını iptal etti. Bu karar, Patnos Ağır Ceza Mahkemesi ve İstanbul 22. Ağır Ceza Mahkemesi’nin Anayasa’ya aykırılık iddiasıyla yaptıkları başvurular sonucunda alındı.
Mahkemeler, söz konusu hükmün Anayasa’nın 2. (devletin nitelikleri), 13. (temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması) ve 38. (suç ve cezaların kanuniliği) maddelerine aykırı olduğunu ileri sürdü. Başvuru kararlarında, itiraz edilen kuralın keyfi uygulamalara yol açabilecek şekilde erişilebilir ve öngörülebilir olmadığı, belirsizliğinin hukuk devleti ve suçta kanunilik ilkeleriyle uyumlu olmadığı vurgulandı.
AYM kararında, kuralın kanun niteliğinde olmasına karşın, uygulamalarıyla ortaya çıkacak sonuçların öngörülebilir olması gerektiği ve keyfi müdahalelere karşı koruyucu önlem içerip içermediğinin belirlenmesi gerektiği ifade edildi. Kuralın “örgüt adına işlenen suç” kavramının belirsizliği ve ayrım yapmaması eleştirildi. Yargı makamlarının farklı yorumlarına dikkat çekilerek, bu durumun hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmadığı belirtildi.
Kararda, örgüt adına suç işleyen kişilerin, örgüt üyelerine göre daha ağır cezalarla karşılaşabileceği, bu durumun temel haklar üzerinde caydırıcı etki yaratması, ifade özgürlüğü gibi haklara zarar verebileceği vurgulandı. Ayrıca, kuralın geniş yorumlanabilirliği nedeniyle örgüt üyeliğine dair somut delil olmaksızın ağır suçlardan cezalandırmalara yol açabileceği, bu yönüyle kanunilik şartını taşımadığı kaydedildi.
Sonuç olarak, AYM, TCK’nin 220. maddesinin 6. fıkrasındaki “örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleyen kişi, ayrıca örgüte üye olmak suçundan da cezalandırılır.” ifadesinin Anayasa’nın 38. maddesine aykırı olduğuna karar verdi ve bu hükmü oy birliğiyle iptal etti. Kararın 4 ay sonra yürürlüğe gireceği belirtildi.