Sanayide Yeşil Devrim: 6 Bin Tesis A’dan F’ye Sınava Girecek

Uygulama sürecinde tesisler; enerji verimliliği, sera gazı salımı, atık yönetimi, su tüketimi, çevresel izin süreçlerine uyum ve temiz üretim uygulamaları gibi çok sayıda parametre dikkate alınarak sınıflandırılacak. Yapılacak puanlama sistemi sayesinde her tesis, çevreye olan etkisine göre “A”dan “F”ye kadar uzanan bir performans notu alacak. En yüksek puanı alan ve çevresel sürdürülebilirlik alanında belirlenen standartları yerine getiren tesisler, Bakanlık tarafından verilecek olan “Sanayide Yeşil Dönüşüm (SYD) Belgesi” almaya hak kazanacak.

Bu belge, sanayi kuruluşlarının çevreye duyarlı üretim anlayışını benimsediğini belgeleyen resmi bir nitelik taşıyacak. Aynı zamanda belge sahibi işletmeler, yeşil dönüşüm süreçlerinde kamu desteklerinden, teşvik programlarından ve uluslararası finansman mekanizmalarından daha kolay yararlanabilecek. Böylece firmaların, karbon ayak izini düşüren teknolojilere yatırım yapması ve sürdürülebilir üretim altyapılarını güçlendirmesi teşvik edilecek.

Sanayide Yeşil Dönüşüm İçin Yeni Dönem Başlıyor

Projeyle birlikte sanayi sektöründe çevreci dönüşümün hız kazanması, doğal kaynak kullanımında verimliliğin artması ve sera gazı emisyonlarının azaltılması hedefleniyor. Ayrıca Türkiye’nin küresel iklim hedefleriyle uyumlu üretim yapısına geçişi desteklenerek, Avrupa Yeşil Mutabakatı gibi uluslararası düzenlemelere uyum sürecinde sanayi kuruluşlarının rekabet gücünün artırılması amaçlanıyor.

Bu kapsamlı uygulama ile sanayi tesislerinin yalnızca ekonomik performansları değil, aynı zamanda çevreye karşı sorumlulukları da ölçülür hâle getirilecek ve sürdürülebilir üretim yaklaşımı sektör genelinde yaygınlaşacak.

Sanayide Yeşil Dönüşüm Start Aldı: 6 Bin Tesise Sıkı Çevresel Denetim

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan ve sanayi tesislerinde çevre dostu üretim uygulamalarını yaygınlaştırmayı hedefleyen “Sektörel Mevcut En İyi Teknikler (MET) Tebliğleri”, Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu kapsamlı düzenleme, Endüstriyel Emisyonların Yönetimi Yönetmeliği’ni tamamlayıcı nitelikte olup, Türkiye genelinde faaliyet gösteren yaklaşık 6 bin sanayi tesisini doğrudan kapsıyor.

Yeni tebliğler; enerji üretimi, metal sanayi, mineral sektörü, kimya sanayi, atık yönetimi, tekstil, otomotiv ve gıda gibi çok sayıda temel üretim alanını içine alacak şekilde tasarlandı. Tesislerin çevresel performansının objektif kriterlerle belirlenmesini amaçlayan sistem sayesinde, sanayi üretiminde daha temiz, daha verimli ve daha sürdürülebilir yöntemlerin uygulanması teşvik edilecek.

Düzenleme doğrultusunda işletmeler; enerji ve su verimliliği, atık oluşumunun azaltılması, hava, su ve toprak kaynaklı emisyonların kontrolü, ayrıca gürültü ve koku yönetimi gibi çevresel göstergeleri kapsayan ayrıntılı bir değerlendirme sürecinden geçecek. Yapılacak bütüncül analiz sonucunda tesislerin çevresel performansı derecelendirilerek F’den başlayıp A seviyesine kadar uzanan bir sınıflandırma sistemi çerçevesinde belirlenecek. Gerekli kriterleri karşılayan tesisler, çevreye duyarlı üretim yaptıklarını belgeleyen “Sanayide Yeşil Dönüşüm (SYD) Belgesi” almaya hak kazanacak.

Tebliğlerle birlikte sektörel bazda uyulması gereken çevresel standartlar da ilk kez net bir şekilde tanımlandı. Buna göre; enerji üretimi alanında 133, metal üretimi ve işlenmesinde 423, mineral sektöründe 192, kimya sanayisinde 635, atık yönetiminde 90 ve diğer üretim faaliyetlerinde 334 olmak üzere toplam 1.807 maddeden oluşan Sektörel MET listesi oluşturuldu. Bu kapsamlı liste, işletmelerin hangi teknolojileri ve uygulamaları hayata geçirmesi gerektiğini ayrıntılı biçimde ortaya koyuyor.

Belirlenen MET kriterleri; her sektör için teknolojik açıdan uygulanabilir, ekonomik olarak sürdürülebilir, aynı zamanda en çevreci ve en yüksek verim sağlayan üretim yöntemlerini tanımlıyor. Böylece sanayi tesislerinin yeşil dönüşüm sürecinde ihtiyaç duyduğu teknik yol haritası somut biçimde şekillenmiş oluyor.

Tebliğlerin hayata geçirilmesiyle birlikte; temiz üretim tekniklerinin sanayi genelinde yaygınlaşması, döngüsel ekonomi uygulamalarının artması, doğal kaynak kullanımının daha verimli hale gelmesi ve çevreye olan etkinin ölçülebilir kriterlerle sınırlandırılması hedefleniyor. Ayrıca düzenlemeler sayesinde özellikle ihracat yapan firmaların, uluslararası yeşil üretim standartlarına uyumu kolaylaşacak. Bu durumun, Türkiye sanayisinde temiz teknoloji yatırımlarının hız kazanmasına ve yeşil finansman imkanlarına erişimin artmasına önemli katkı sağlaması bekleniyor.

Söz konusu uygulamanın, çevreci üretimi teşvik ederek sadece çevresel değil ekonomik açıdan da önemli kazanımlar yaratacağı, böylece Türkiye’nin küresel pazarda rekabet gücünü güçlendireceği öngörülüyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum da konuya ilişkin yaptığı sosyal medya paylaşımında, düzenlemenin önemine dikkat çekerek şu değerlendirmede bulundu:

Yeşil Dönüşüm Hamlesi: Çevre Kriterleri Sanayinin Rotasını Belirleyecek

“Sanayide yeşil dönüşüm yolunda çok önemli bir adım daha atıyoruz. 2053 Net Sıfır Emisyon hedeflerimiz doğrultusunda temiz üretim teknolojilerinin ve döngüsel ekonomi uygulamalarının ülke genelinde yaygınlaşmasını sağlayacak kararlarımız, 1 Aralık itibarıyla yürürlüğe giriyor. Sanayimizin rekabet gücünü artıracak bu sürecin ülkemiz için hayırlı olmasını diliyorum.”