Piyasalar alarma geçti: Gözler Fed’de

ABD’de açıklanan kritik makroekonomik veriler küresel piyasalarda yatırımcıların ana gündem maddesi olurken; başta Rusya-Ukrayna savaşı, Japonya ile Çin arasındaki siyasi gerilim, Washington ile Caracas arasında artan tansiyon ve birçok ülkede süren bütçe görüşmeleri piyasalardaki risk iştahını doğrudan etkiliyor.

Küresel ölçekte yoğun bir jeopolitik ve mali belirsizlik ortamı yaşanırken, dünyanın en büyük ekonomisi ABD’den gelen ve istihdam piyasasında belirgin bir yavaşlamaya işaret eden veriler, yatırımcıların yön tayininde belirleyici olmaya başladı. Son açıklanan rakamlar, ekonomik soğumanın önceki beklentilerden daha hızlı gerçekleştiğini ortaya koyuyor.

Bu çerçevede dün yayımlanan ADP özel sektör istihdam raporu, kasım ayında işe alımlarda sürpriz bir düşüş yaşandığını gösterdi. Beklentilerin aksine özel sektör istihdamı 32 bin kişi geriledi. Bu veri, Mart 2023’ten bu yana sektörde kaydedilen en sert istihdam daralması olarak öne çıktı.

İstihdamdaki bu beklenmedik zayıflama, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) 9-10 Aralık tarihlerinde yapacağı yılın son Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısında faiz indirimi ihtimalinin güçlenmesine yol açtı. Para piyasalarındaki fiyatlamalara göre Fed’in politika faizini 25 baz puan düşürme olasılığı yüzde 90 seviyesine yükselmiş durumda.

Analistler, iş gücü piyasasının seyrine daha net bir tablo sunması adına bugün yayımlanacak haftalık işsizlik maaşı başvurularının yakından izleneceğini belirtiyor. Enflasyon eğilimi açısından ise cuma günü açıklanacak Kişisel Tüketim Harcamaları (PCE) fiyat endeksinin, para politikasının geleceğine ilişkin beklentilerin şekillenmesinde kritik rol oynayacağı ifade ediliyor.

ABD – Venezuela Gerilimi Tırmanıyor

ABD ile Venezuela arasındaki artan diplomatik ve askeri gerginliğe çevrilmiş durumda. ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’da yaptığı açıklamada Venezüella kaynaklı uyuşturucu trafiğine karşı baskıyı artırdıklarını belirterek, operasyonların yalnızca denizden değil karadan da yürütülebileceğine işaret etti.

Trump, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ile doğrudan telefon görüşmesi yaptığını aktararak, “Venezuela’dan sadece uyuşturucu değil, ülkemize gönderilmemesi gereken birçok kişi de geliyor” ifadelerini kullandı.

ABD, ağustos ayı sonlarına doğru Venezuela açıklarına denizaltı ve savaş gemilerinden oluşan güçlü bir donanma sevk etmişti. Savunma Bakanı Pete Hegseth de yaptığı değerlendirmede, ABD ordusunun Venezuela’da rejim değişikliğini de kapsayan her türlü senaryoya hazır olduğunu dile getirmişti. Buna yanıt olarak Devlet Başkanı Maduro, ülkede 4,5 milyon kişilik milis gücünü aktifle geçirdiklerini ve herhangi bir dış müdahaleye karşı savunma pozisyonunda olduklarını açıkladı.

ABD’nin “uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele” gerekçesiyle Venezuela açıklarında bazı tekneleri hedef alması hem bölgesel yönetimler hem de uluslararası çevrelerde sert eleştirilerle karşılandı. Söz konusu operasyonların uluslararası hukuka aykırı olduğu savunulurken, dünyanın en büyük uçak gemilerinden USS Gerald R. Ford ve saldırı grubunun Latin Amerika’ya intikal ettiği yönünde haberler gündeme geldi.

New York Borsası Pozitif Kapatış Yaptı

Tüm bu gelişmelere karşın ABD borsalarında pozitif bir kapanış izlendi. S&P 500 endeksi günü yüzde 0,30, Nasdaq yüzde 0,17 ve Dow Jones sanayi endeksi yüzde 0,86 yükselişle tamamladı. Yeni işlem gününde ise endeks vadeli kontratları karışık bir seyir izleyerek güne başladı.

ABD 10 yıllık tahvil faizi sabah saatlerinde yüzde 4,08 seviyesinde bulunuyor. Dün yüzde 0,1 düşüşle 4.206 dolardan kapanan altının ons fiyatı ise tahvillere yönelen talep ve kar satışlarının etkisiyle bugün yüzde 0,2 azalarak 4.197 dolar civarında işlem görüyor.

Haftanın başından bu yana gerileyen dolar endeksi bugün yönünü yukarı çevirdi ve yüzde 0,1 artışla 99 seviyesine yükseldi. Brent petrolün varil fiyatı da jeopolitik gerilimlerin etkisiyle yüzde 0,3 artarak 62,9 dolar düzeyinde seyrediyor.

Avrupa Borsaları Karışık Görünüm Sergiledi

Avrupa piyasalarında ise Rusya’ya karşı alınması planlanan yeni yaptırım kararları ve enerji arzına ilişkin endişeler nedeniyle karmaşık bir tablo oluştu. Avrupa Birliği (AB), Rusya’dan doğal gaz ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatının 2027 sonbaharına kadar aşamalı şekilde sona erdirilmesi konusunda mutabakata vardı.

Öte yandan AB Komisyonu, Ukrayna’ya uzun vadeli mali destek sağlamak amacıyla dondurulan Rus varlıklarını teminat kabul eden bir kredi planı ile Birlik bütçesini teminat gösteren alternatif bir finansman modelini gündeme taşıdı.

Belçika Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Maxime Prevot ise varlıkların büyük bölümünün ülkesinde bir finans kuruluşunda tutulduğunu anımsatarak, bu planın Belçika’yı hukuki ve mali risklerle karşı karşıya bırakacağını söyledi. Prevot, diğer AB ülkelerinin Belçika’ya destek vermesi gerektiğini vurguladı.

Avrupa Merkez Bankası (ECB) da buna paralel olarak söz konusu kredi planının Euro ya olan uluslararası güveni zedeleyebileceği yönünde kaygılarını dile getirdi. Konunun 18 Aralık’ta Brüksel’de düzenlenecek AB Liderler Zirvesi’nde masaya yatırılması bekleniyor.

Günün sonunda Almanya DAX 40 endeksi yüzde 0,07, İngiltere FTSE 100 endeksi yüzde 0,10 düşüş yaşarken; İtalya FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,06 ve Fransa CAC 40 endeksi yüzde 0,16 değer kazandı. Avrupa vadeli kontratları ise güne pozitif eğilimle başladı.

Asya Piyasalarında Güney Kore Hariç Alıcılı Seyir

Asya borsalarında genel olarak olumlu bir görünüm öne çıktı. Güney Kore dışındaki bölge endekslerinde yükselişler dikkat çekerken, Fed’e ilişkin faiz indirimi beklentilerindeki güçlenme Asya’da risk iştahını destekledi.

Japonya’da da faiz artırımına yönelik beklentilerin güç kazanması, yatırımcıların Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) bağımsızlığına olan güvenini artırdı. Para piyasaları BoJ’un 19 Aralık’taki faiz toplantısında yüzde 80 ihtimalle artış yapacağını fiyatlıyor.

BoJ Başkanı Kazuo Ueda ise nötr faiz oranının net biçimde tespit edilememesi nedeniyle faizlerin nereye kadar yükselebileceğine ilişkin belirsizlik olduğunu ifade etti. Ueda, önümüzdeki toplantıda faiz artırımının artı ve eksilerini değerlendireceklerini ve bu ay içinde faiz oranının yüzde 0,75 düzeyine çıkma ihtimalinin güçlü olduğunu söyledi.

Japonya’da gerçekleştirilen 30 yıllık tahvil ihalesine beklenenin üzerinde gelen talep de bölge piyasalarına olumlu yansıdı. Bölgede Japonya ve Çin arasındaki politik gerilim yakından izlenirken, bu gelişmeler Çin piyasalarında risk iştahının sınırlı kalmasına neden oldu. Son fiyatlamalarla Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,8, Hong Kong Hang Seng endeksi yüzde 0,2 ve Çin Şanghay Bileşik yüzde 0,1 artarken; Güney Kore Kospi endeksi yüzde 0,6 geriledi.

Fitch Türkiye’nin Büyüme Beklentisini Yükseltti

Yurt içinde ise kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye ekonomisine yönelik büyüme beklentisini yukarı yönlü revize etti. Kuruluş, 2025 yılı için büyüme tahminini yüzde 3,5’ten yüzde 3,8’e çıkardı. Raporda 2026 ve 2027 yılı projeksiyonlarında ise değişikliğe gidilmediği belirtilirken, Türk ekonomisinin gelecek yıl yüzde 3,5 ve 2027’de yüzde 4,2 oranında büyümesinin beklendiği aktarıldı.

Dün satış ağırlıklı seyreden Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü yüzde 0,78 değer kaybıyla 11.036,82 puandan kapattı. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı aralık vadeli kontratlar ise akşam seansında yatay görünüm sergiledi. Dolar/TL kuru dün 42,4430 seviyesinden kapanırken, yeni işlem gününde bankalararası piyasada hafif yükselişle 42,4590 civarından işlem görüyor.

Analistler; bugün yurt içinde reel efektif döviz kuru ile haftalık para ve banka istatistiklerinin izleneceğini, yurt dışında ise Avro Bölgesi perakende satışlar verileri ve ABD haftalık işsizlik maaşı başvurularının gündemde olacağını belirtiyor. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.000 ve 10.900 seviyeleri destek, 11.100 ile 11.200 puan aralığı ise direnç konumu olarak takip ediliyor.