Ortadoğu Gerilimi: Petrol Yükseldi, Borsalar Çakıldı!

Ortadoğu’da giderek artan gerilim, küresel finans piyasalarına damgasını vurdu.

İran’ın İsrail’e yönelik balistik füze saldırısıyla tırmanan kriz, savaşın genişleyeceği endişelerini beraberinde getirirken, petrol fiyatlarında hızlı bir yükselişe ve küresel borsalarda derin kayıplara yol açtı.

Güvenli liman olarak görülen altın ve devlet tahvilleri gibi varlıklara talep artarken, hisse senetleri piyasasında satışlar hız kazandı.

Petrol Fiyatları Yüzde 3’ün Üzerinde Arttı

İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun İsrail’i hedef alan balistik füze saldırısını duyurması, petrol fiyatlarında sert bir yükselişe neden oldu.

Brent petrolün varil fiyatı dün yüzde 3,4 artış kaydederek 74,5 dolar seviyesine yükseldi. Ortadoğu’daki bu gelişme, küresel enerji arzında kesintiler yaşanabileceği endişelerini körüklerken, yatırımcıların enerji fiyatlarındaki artışa yönelik beklentilerini güçlendirdi.

Uzmanlar, bölgede çatışmaların genişlemesi durumunda petrol fiyatlarında daha da yüksek seviyelerin görülebileceğine dikkat çekti.

Küresel Borsalarda Satış Dalgası

Ortadoğu’daki tansiyonun artması, küresel borsalarda da etkisini gösterdi.

ABD borsalarında dün sert düşüşler yaşandı. Dow Jones endeksi yüzde 0,41, S&P 500 endeksi yüzde 0,93 ve teknoloji ağırlıklı Nasdaq endeksi ise yüzde 1,53 düşerek günü tamamladı. Ortadoğu’daki gelişmelere ek olarak, ABD’de açıklanan zayıf ekonomik veriler de piyasalardaki risk iştahını olumsuz etkiledi. Tedarik Yönetim Enstitüsü’nün (ISM) imalat sanayi PMI verisi, eylül ayında 47,2 ile beklentilerin altında kalırken, bu durum ABD imalat sektöründe daralmanın sürdüğüne işaret etti.

Avrupa borsaları da Ortadoğu’daki gelişmelerin gölgesinde satış ağırlıklı bir seyir izledi.

Almanya’da DAX endeksi yüzde 0,58, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,81 ve İtalya’da FTSE MIB endeksi yüzde 1,04 oranında değer kaybetti. Özellikle bankacılık ve teknoloji hisselerinde görülen sert satışlar, Avrupa piyasalarındaki düşüşe öncülük etti.

Silah Şirketlerinin Hisseleri Yükseldi

Savaşın genişlemesi ihtimali, özellikle savunma sanayii hisselerinde pozitif ayrışmaya neden oldu.

ABD’li savunma şirketleri Lockheed Martin ve Northrop Grumman’ın hisseleri sırasıyla yüzde 4 ve yüzde 3’ün üzerinde değer kazandı. Bu şirketlerin, Ortadoğu’daki gerginliğin artmasıyla birlikte silah ve savunma sistemlerine olan talebin artmasından faydalandığı görülüyor.

Aynı şekilde Patriot füze sistemini üreten RTX’in hisseleri de yaklaşık yüzde 3, General Dynamics hisseleri ise yüzde 1 oranında yükseldi.

Ancak, kruvaziyer ve turizm sektöründeki şirketler için tablo daha karanlık.

Ortadoğu’daki çatışmaların turizm sektörüne olan olumsuz etkileri nedeniyle Carnival, Norwegian Cruise Line ve Royal Caribbean Cruises gibi büyük kruvaziyer şirketlerinin hisseleri sırasıyla yüzde 2,5, yüzde 3 ve yüzde 2,3 oranında düşüş kaydetti.

ABD Ekonomik Verileri Endişe Veriyor

ABD ekonomisinde imalat sektöründeki daralma sinyalleri ve iş gücü piyasasındaki soğuma belirtileri de piyasalarda endişeleri artırdı.

ABD’de JOLTS açık iş sayısı ağustos ayında 8 milyon 40 bine yükselerek piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti. Bu veri, iş gücü piyasasında beklenenden daha hızlı bir soğuma yaşanabileceği korkusunu güçlendirdi. Analistler, bu durumun ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz indirimine daha yakın olabileceği yönündeki beklentileri artırdığını ifade ediyor.

Para piyasalarındaki fiyatlamalar, yıl sonuna kadar Fed’in 75 baz puanlık bir faiz indirimi yapacağı beklentisinin güçlü kaldığını gösteriyor. Kasım ayında ise 25 baz puanlık bir faiz indirimi yapılacağı öngörülüyor.

Altın ve Güvenli Liman Varlıklara Talep Arttı

Ortadoğu’daki gelişmelerin güvenli limanlara olan talebi artırmasıyla birlikte, altının ons fiyatı dün yüzde 1,1 oranında değer kazandı ve bugün 2.656 dolar seviyesinde işlem görüyor. Yatırımcıların jeopolitik risklerin artmasına karşı koruma arayışı, altına olan talebi yukarı çekti.

ABD’nin 10 yıllık tahvil faizleri de düşüş eğilimindeyken, dolar endeksi 101,2 seviyesinden güne başladı.

Borsa İstanbul’da Sert Düşüş

Borsa İstanbul da küresel piyasalardaki negatif seyre ayak uydurdu.

Dün yüzde 3,25 oranında düşüş kaydeden BIST 100 endeksi, günü 9.351,22 puan seviyesinden tamamladı. Dolar/TL kuru ise yatay bir seyir izleyerek 34,20 seviyesinde işlem gördü. Uzmanlar, Ortadoğu’daki gelişmelerin Türkiye piyasalarını da baskı altına aldığını ve Borsa İstanbul’da satışların sürebileceğini belirtiyor.

Analistler, bugün yurt içinde finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülüklerinin takip edileceğini, yurt dışında ise Euro Bölgesi işsizlik oranı ve ABD’de ADP özel sektör istihdam verilerinin piyasalar için kritik olduğunu vurguluyor. BIST 100 endeksi için 9.300 ve 9.200 puan seviyeleri destek, 9.500 ve 9.600 puan seviyeleri ise direnç olarak izleniyor.