KKM’deki Çözülme ve Yabancı Para Mevduatındaki Sınırlı Artış

Yazıya göre, son iki ayda KKM hesaplarında yaklaşık 14 milyar dolarlık bir çözülme yaşandı. Bu durum, KKM hesaplarının azalması ve dolayısıyla bu hesaplara olan ilginin gerilemesi anlamına geliyor. Aynı dönemde, yabancı para mevduatları ise sadece 3,3 milyar dolar artış gösterdi. Bu artışın, KKM hesaplarındaki hızlı düşüşle uyumlu olduğu belirtildi.

Bu veriler, mevduat sahiplerinin KKM’ye olan ilgisini azalttığını ve bunun sonucunda yabancı para mevduatlarının artış gösterdiğini ortaya koyuyor. Merkez Bankası’nın analizine göre, KKM hesaplarındaki bu çözülme trendi, yatırımcıların döviz cinsinden mevduat tercihlerini artırdığını ve dolayısıyla ekonomik davranışların değiştiğini gösteriyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) blog sayfası “Merkezin Güncesi”nde yayımlanan “Mevduat Tercihleri ve Kur Korumalı Mevduat Gelişmeleri” başlıklı analizde, son iki ayda Kur Korumalı Mevduat (KKM) hesaplarında 14 milyar dolarlık bir çözülme yaşandığı, ancak yabancı para mevduatının yalnızca 3,3 milyar dolar arttığı belirtilmiştir.

TCMB’de Bankacılık ve Finansal Kuruluşlar Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcısı Fazilet Çavuşoğlu, Hazine ve Kurumsal Operasyonlar Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcısı Cihan Fırat ve Bankacılık ve Finansal Kuruluşlar Genel Müdürlüğü’nde Uzman Yardımcısı Erinç Menekşe tarafından hazırlanan analizde, yabancı para mevduatındaki artışın, tasarruf sahiplerinin Türk Lirası’na olan talebinin nasıl geliştiği konusundaki ilgiyi artırdığı vurgulanmaktadır. Analiz, yabancı para mevduatındaki artışın, KKM bakiyesinin düşüş süreciyle ilişkili olduğunu ve tasarruf tercihleri çerçevesinde değerlendirildiğini ifade etmektedir.

KKM Çözülmeleri ve TL Yatırımlarındaki Beklenmedik Yükseliş: Yabancı Para Mevduatının Artışında Sürpriz Azalma

Analiz sonucunda, yabancı para mevduatındaki artışın KKM bakiyesindeki hızlı düşüşle uyumlu olduğu ve tasarruflarda Türk Lirası tercihinin devam ettiği sonucuna varılmıştır. Mart ayındaki sıkılaştırma adımlarının etkisiyle, Nisan ve Mayıs aylarında mevduat tercihlerinde hızlı bir şekilde TL’ye yönelimin gerçekleştiği belirtilmektedir. Yabancı para mevduat bakiyesi, Haziran başında 210 milyar dolardan 190 milyar dolara gerilemiş ve bu dönemde gerçek ve tüzel kişilerin Türk Lirası mevduat payında güçlü bir artış gözlemlenmiştir. Temmuz ve Ağustos aylarında gerçek kişilerin TL payındaki artış yavaşlamakla birlikte devam etmekte, tüzel kişilerin TL payı ise tarihsel ortalamaların üzerine çıkarak istikrarlı bir şekilde artış göstermektedir. Yaz aylarında cari fazla verilmesinin şirketlerin döviz tevdiat hesaplarını artırmasına neden olduğu, bu durumun yabancı para mevduat hesaplarındaki artışı etkileyen önemli faktörlerden biri olduğu belirtilmektedir.

KKM’de Büyük Çözülme: Yabancı Para Mevduatındaki Artışın Sınırlı Kalmasının Ardındaki Gerçekler

Analizde, Nisan 2024 itibarıyla yurt içi ve yurt dışı yerleşiklerin TL varlıklara olan artan talebi ve iyileşen rezervlerle birlikte TCMB’nin KKM arz ve talebini azaltmaya yönelik adımlarının etkisiyle KKM hesaplarında azalışın hız kazandığı ifade edilmektedir. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın KKM hesaplarına yönelik vergi düzenlemeleri de bu süreci desteklemiş ve KKM bakiyesindeki azalmanın teşvik edilmesiyle birlikte KKM yenilemelerinin azaldığı, vade bitiminde ise lira ve yabancı para tercihleri arasındaki geçişlerin arttığı belirtilmiştir. Son iki ayda KKM bakiyesindeki 14 milyar dolarlık çözülmeye rağmen, yabancı para mevduatının sadece 3,3 milyar dolar arttığı ifade edilmiştir.

Toplam mevduat içinde TL mevduat payının son iki ayda yüzde 48,4’ten yüzde 51,8’e yükseldiği vurgulanmaktadır. Yabancı para mevduattan Türk Lirası mevduata hızlı bir geçişin ardından, KKM’den çıkışın hızlanmasıyla birlikte yabancı para mevduat bakiyesinin dengelendiği ve ilerleyen dönemde enflasyondaki düşüşün TL mevduat payındaki artışı destekleyeceği öngörülmektedir.