EYT Sonrası Yeni Talep: Kademeli Emeklilik Gündemde

Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesi kapsamında milyonlarca vatandaş emeklilik hakkına kavuşmuştu. Ancak, bu süreçte yeni mağduriyetler de ortaya çıktı. Özellikle 9 Eylül 1999 sonrası sigorta girişi olan çalışanlar için emeklilik şartları, önceki dönemlere kıyasla çok daha ağır hale geldi.

Bu durum, sigorta başlangıç tarihlerine göre yaş şartlarında büyük farklılıklar oluşmasına neden oldu. Öncesinde yalnızca birkaç yıl olan yaş farkı, yeni düzenlemelerle birlikte 20 yıla kadar çıkabiliyor. Bu farkın büyümesi, 1999 sonrası sigortalı olanların emeklilik planlarını ciddi şekilde etkiliyor ve büyük bir mağduriyet oluşturuyor.

Kademeli Emeklilik Üzerinde Çalışmalar Sürüyor

Mevcut mağduriyetlerin giderilmesi amacıyla yetkililer, kademeli emeklilik sistemi üzerinde çalışmalar yürütüyor. Kademeli emeklilik, özellikle 9 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olanlar için daha adil bir geçiş süreci sunmayı hedefliyor. Bu modelle, belirli bir tarih aralığında sigorta girişi olanların emeklilik yaşlarında kademeli bir düzenleme yapılması planlanıyor.

Mağdurlar, mevcut sistemde 1999 öncesi ve sonrası sigorta başlangıcı olanlar arasında büyük bir fark oluştuğunu ve bu dengesizliğin giderilmesi gerektiğini dile getiriyor. Çalışanlar, emeklilik yaşının aşırı yüksek olmasının sosyal ve ekonomik açıdan ciddi sorunlara yol açtığını belirterek, daha adil bir düzenleme talep ediyor. Yetkililerden gelecek yeni açıklamalar ve düzenlemeler, milyonlarca çalışanın geleceğini etkileyecek. Bu süreçte kademeli emeklilik çalışmalarının detayları merakla bekleniyor.

2023 yılında yürürlüğe giren Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) yasası, emeklilik şartlarında köklü değişiklikler getirdi. Özellikle 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olan SSK’lı çalışanlar için yaş şartı kaldırılarak, 5000 ila 5975 gün prim ödemeleri ve kadınlar için 20, erkekler için 25 yıllık sigortalılık süresini tamamlamaları durumunda emekli olabilmelerine olanak tanındı.

Ancak, 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında sigortalı olanlar için emeklilik koşulları farklılık göstermektedir. Bu grupta yer alan bireylerin emekli olabilmesi için 7000 prim gününü doldurmaları ve kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşını tamamlamaları gerekmektedir. 30 Nisan 2008 sonrasında sigortalı olanlar için ise emeklilik süreci daha da farklı bir yapıya bürünmüş olup, işçi statüsünde 7200, esnaf ve memur statüsünde ise 9000 prim günü şartı getirilmiştir. Ayrıca bu kişiler, prim günlerini tamamladıkları tarihe bağlı olarak kademeli bir emeklilik sistemine tabi tutulmaktadır.

Kademeli Emeklilik Talebi Gündemde

Habertürk’ün haberine göre, emeklilik süresi bir gün farkla 20 yıla kadar uzayan sigortalılar, kademeli emeklilik düzenlemesi talebinde bulunmaktadır. EYT düzenlemesi öncesinde yalnızca 2 yıl olan bekleme süresinin, yeni düzenleme ile bir anda 18 yıl ve daha fazla artması, birçok çalışanın tepkisini çekmiş durumdadır.

Bu kapsamda, Emeklilikte Adalet Derneği (EMAD-DER) öncülüğünde bir araya gelen çalışanlar, 31 Aralık 2000’e kadar sigortalı olan kişiler için kadınlarda 43, erkeklerde 45 yaş sınırı belirlenmesini, bu yaş sınırının her yıl bir yaş artırılarak 2008 yılında sigortalı olanlar için kadınlarda 51, erkeklerde 53 yaş olarak uygulanmasını talep etmektedir. Aynı zamanda, prim gün sayısının başlangıçta 6400 olarak belirlenmesi ve her yıl 75 gün artırılması yönünde bir düzenleme yapılması gerektiği de öne sürülmektedir.

Kademeli Emeklilik Sistemi Devam Ediyor

30 Nisan 2008 sonrası sigortalı olanlar için kademeli emeklilik uygulaması halen sürmektedir. Bu kapsamda, 31 Aralık 2035 tarihine kadar 7200 veya 9000 prim gününü dolduran kadınlar 58, erkekler ise 60 yaşında emekli olabilmektedir. Ancak, 2035 sonrası prim gününü tamamlayan bireyler için emeklilik yaşı her iki yılda bir artırılarak yükselmeye devam edecektir.

Özellikle günümüzde aktif çalışma hayatında yer alan birçok birey, sürekli çalışmasına rağmen 65 yaşına kadar emekli olamamaktadır. Örneğin, 1 Ocak 2019 sonrası çalışmaya başlayan erkekler ile 1 Ocak 2023 sonrası sigortalı olan kadınlar, eğer memur veya esnaf statüsünde çalışıyorlarsa 65 yaşında emekli olabileceklerdir. Benzer şekilde, işçi statüsünde sigortalı olanlar için de 1 Ocak 2024 sonrası sigortalı olan erkekler, 65 yaş sınırına tabi tutulacaktır.

Meclis’te Yasa Teklifleri Değerlendiriliyor

Emeklilik sisteminde yaşanan dengesizlikleri gidermek amacıyla çeşitli yasa teklifleri Meclis gündeminde yer almaktadır. Son olarak, CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akçay, esnaf ve memurlar için 9000 prim günü şartının işçilerde olduğu gibi 7200 prim gününe düşürülmesini öngören bir yasa teklifini Meclis’e sunmuştur.

Bu yasa teklifi, emeklilik yaşının prim günü ve işe giriş tarihine göre kademelendirilmesini hedeflemektedir. Öneriye göre, 8 Eylül 1999 ile 31 Aralık 2000 tarihleri arasında sigortalı olanlar için emeklilik yaşı kadınlarda 49, erkeklerde 51 olarak belirlenmeli ve her yıl bir yaş artırılarak nihayetinde kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşına ulaşmalıdır.

Gelecek dönemde, emeklilik şartlarında yeni düzenlemelerin hayata geçirilip geçirilmeyeceği merak konusu olmaya devam etmektedir. Meclis’teki yasa teklifleri ve çalışanların talepleri doğrultusunda, kademeli emeklilik konusunda yeni düzenlemeler yapılması mümkün olabilir.

Kaynak: Habertürk