ABD–İsrail Saldırıları Sonrası Enerji Piyasası Sarsıldı

ABD–İsrail saldırıları sonrası enerji piyasası sarsıldı, Bölgedeki petrol tesisleri ve petrol taşıyan tankerlerin hedef alınması, küresel petrol arzına ilişkin endişeleri daha da artırdı. Bu gelişmelerin etkisiyle uluslararası petrol piyasalarında fiyatlar sert bir şekilde yükselerek Brent petrolün yeniden 100 dolar seviyesinin üzerine çıkmasına neden oldu.

Enerji piyasalarında yaşanan bu hızlı yükseliş, arz güvenliği konusundaki kaygıları da beraberinde getirdi. Küresel petrol ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksama, dünya genelinde enerji arzı üzerinde ciddi bir baskı oluşturma potansiyeline sahip. Uzmanlar, bölgede yaşanan askeri gerilimin devam etmesi halinde petrol fiyatlarındaki dalgalanmanın daha da artabileceğini ve küresel ekonomide yeni bir enerji şokunun ortaya çıkabileceğini belirtiyor.

Öte yandan artan fiyatlar karşısında uluslararası kurumlar da devreye girdi. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), küresel petrol piyasasındaki arz sıkıntısını hafifletmek amacıyla önemli bir adım attı. Ajans, bünyesinde bulunan 32 üye ülkenin stratejik petrol rezervlerinden toplam 400 milyon varil petrolün piyasaya sürülmesi konusunda anlaşmaya vardığını açıkladı. Bu adımın temel amacının, piyasada oluşabilecek arz açığını azaltmak ve petrol fiyatlarındaki aşırı yükselişi sınırlamak olduğu ifade edildi.

Ancak buna rağmen enerji piyasalarındaki belirsizlik sürüyor. Hürmüz Boğazı’nda güvenliğin yeniden sağlanıp sağlanamayacağı ve bölgedeki askeri gerilimin nasıl seyredeceği, petrol fiyatlarının yönü açısından belirleyici olacak. Uzmanlara göre, boğazdaki tanker trafiğinin uzun süre aksaması durumunda küresel petrol arzı ciddi şekilde etkilenebilir ve bu durum enerji fiyatlarında yeni rekorların görülmesine yol açabilir.

Küresel petrol fiyatlarında yaşanan bu sert yükselişin etkileri Türkiye’de de yakından takip ediliyor. Petrol fiyatlarındaki artışın ardından iç piyasada gözler yeniden akaryakıt fiyatlarına çevrildi. Brent petrol fiyatındaki yükseliş ve döviz kurundaki hareketlilik, önümüzdeki günlerde benzin ve motorin fiyatlarında yeni düzenlemelerin gündeme gelebileceği beklentisini güçlendiriyor.

Enerji piyasalarında yaşanan gelişmeler hem küresel ekonomi hem de yerel piyasalar açısından kritik bir döneme işaret ederken, uzmanlar özellikle Orta Doğu’daki petrol fiyatlarının seyrinde belirleyici olmaya devam edeceğini vurguluyor.

28 Şubat’tan bu yana ABD ve İsrail’in İran’a yönelik gerçekleştirdiği saldırılar, küresel enerji piyasalarında dalgalanmaya yol açmaya devam ediyor. Bölgedeki askeri gerilimin tırmanmasıyla birlikte petrol piyasaları ciddi şekilde etkilenirken, özellikle dünya enerji ticareti açısından kritik öneme sahip olan Hürmüz Boğazı’ndaki tanker geçişlerinin durması piyasadaki belirsizliği artırdı. Petrol tesisleri ile tankerlerin hedef alınması sonucu üretim ve ihracat faaliyetlerinde önemli aksaklıklar meydana geldi.

Son 24 Saatte Petrol Fiyatlarında Yüzde 9’luk Artış

Haftaya tarihi seviyelere ulaşarak başlayan Brent petrol fiyatları, kısa sürede yaklaşık yüzde 25 oranında yükselerek varil başına 114 dolara kadar çıktı. Ardından kısmi bir geri çekilme yaşansa da uluslararası piyasalarda petrol fiyatları yeniden yükseliş eğilimine girdi. Dün itibarıyla Brent petrolün varil fiyatı yeniden 100 dolar seviyesinin üzerine çıkarken, son 24 saat içinde fiyatlarda yaklaşık yüzde 9’luk bir artış gerçekleşti.

Stratejik Petrol Rezervleri Piyasaya Sunulacak

Söz konusu saldırılar gerçekleşmeden önce petrol fiyatları varil başına yaklaşık 73 dolar civarında seyrediyordu. Artan fiyatların küresel ekonomiye olası etkilerini sınırlamak amacıyla ise Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) önemli bir adım attı.

Ajans, bünyesinde bulunan 32 üye ülkenin toplamda 400 milyon varil petrolü stratejik rezervlerinden piyasaya sürme kararı aldığını açıkladı. Bu hamlenin, piyasadaki arz sıkıntısını azaltarak fiyatlardaki aşırı yükselişi dengelemeyi amaçladığı belirtiliyor.

Basra Körfezi’nde Güvenlik Alarmı

Irak’ın Basra Körfezi açıklarında petrol taşıyan iki tankere yönelik saldırı düzenlenmesinin ardından Bağdat yönetimi güvenlik gerekçesiyle liman faaliyetlerini durdurma kararı aldı. Bloomberg’in aktardığı bilgilere göre Umman’ın en önemli petrol ihracat noktalarından biri olan Mina el Fahal Limanı’nda bulunan tüm tankerler de güvenlik tedbirleri kapsamında bölgeden tahliye edildi.

Öte yandan İngiliz yetkililer, Birleşik Arap Emirlikleri açıklarında bir konteyner gemisinin daha saldırıya uğradığını duyurdu. Analistler, bölgede gerçekleşen bu saldırıların arkasında İran’ın olabileceğine yönelik değerlendirmelerde bulunuyor.

Akaryakıt Fiyatlarında Yeni Zam Beklentisi

Küresel petrol fiyatlarında yaşanan bu dalgalanma, iç piyasadaki akaryakıt fiyatlarını da doğrudan etkiliyor. Akaryakıt fiyatlarında oluşabilecek ani artışların vatandaşlara yansımasını sınırlamak amacıyla geçici olarak eşel mobil sistemi devreye alınmıştı.

Benzinde 75 kuruş, motorinde ise 1,15 TL’lik bir indirim uygulanmıştı. Ancak petrol fiyatlarında son günlerde yeniden görülen yükseliş eğilimi, akaryakıt ürünlerinde yeni bir zam ihtimalini gündeme getirdi. Enerji piyasası uzmanları, küresel gelişmelerin yakından takip edildiğini ve fiyatların bu doğrultuda yeniden şekillenebileceğini belirtiyor.