Geçtiğimiz haftaların en önemli uluslararası olaylarından biri, Wagner adlı Rus paralı asker şirketinin isyanıydı. Özellikle Wagner’in arkasında durduğu bilinen iş insanı Yevgeniy Prigojin’in bu isyanın lideri olması, dünyada büyük yankı uyandırmıştı.
İsyandan sonra uzun süre kamuoyundan uzak kalan Prigojin’in, St. Petersburg’da düzenlenen Rusya-Afrika Zirvesi’nde ortaya çıktığı söylendi. Bu iddia, “Orchestra Wagner” adlı Telegram kanalında paylaşılan fotoğraflarla desteklendi. Fotoğraflarda, Prigojin’in zirvenin gerçekleştirildiği mekanda olduğuna dair belirgin işaretler bulunmaktadır.
Prigojin’in, uluslararası bir zirvede kameraların karşısına geçmesi, Rus hükümetinin Wagner şirketiyle ilişkileri ve bu şirketin gerçekleştirdiği isyan hakkında ne düşündüğüne dair spekülasyonlara neden oldu. Bazı analistler, bu görüntülerin Prigojin’in hala Rus hükümeti tarafından desteklendiği ve korunduğunu gösterdiğini düşünüyor.
Wagner isyanının arkasındaki nedenler, Rusya’nın bu tür paralı asker şirketlerine yaklaşımı ve bu olayın uluslararası ilişkilere nasıl yansıyacağı hala belirsizliğini koruyor.
Rusya’da geçen ay silahlı kalkışma girişiminde bulunan ve ardından Belarus’a geçtiği açıklanan Wagner paralı asker grubunun lideri Yevgeniy Prigojin, St. Petersburg’da düzenlenen Rusya-Afrika Zirvesi’nde kameraların önüne çıktı.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in açılış konuşması yaptığı bu prestijli zirvede Prigojin’in sadece katılımcılar arasında değil, aynı zamanda bir dizi önemli isimle görüştüğü gözlemlendi. Orta Afrika Cumhuriyeti Rusya Kültür Evi Başkanı Dmitri Siti’nin, Prigojin ile Trezine Hotel’de el sıkışarak fotoğraf çektirdiği belirtildi. Bu kare, “Orchestra Wagner” adlı Telegram kanalı tarafından paylaşıldı.
Fotoğrafın çekildiği otel olan Trezine Hotel’in, Prigojin ailesine ait olduğu da bilinen bir detay. Bu, Prigojin’in Rusya’ya döndükten sonra ne kadar güçlü bir konumda olduğunu ve hükümetle olan ilişkisinin ne kadar yakın olduğunu gösteren bir detay olarak değerlendiriliyor.
Prigojin’in Belarus’tan sonra Rusya’ya bu kadar hızla dönmesi ve uluslararası bir zirvede bu kadar rahat hareket etmesi, onun Rusya hükümeti içerisinde ne kadar etkili bir konumda olduğunu gözler önüne seriyor.
Ne olmuştu?
Wagner Grubu, resmi olarak Rusya hükümetine bağlı olmayan, fakat birçok uluslararası çatışmada Rusya’nın çıkarları doğrultusunda hareket eden özel bir askeri şirkettir. Grubun lideri olan Evgeny Prigojin, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı savaşında cephede aktif bir rol almıştır ve bu durum onun Rus hükümetiyle olan yakın ilişkilerini ortaya koymaktadır.
23 Haziran: Prigojin, Rus ordusunun Wagner kamplarına saldırı düzenlediğini belirterek isyan başlattı. Bunun sonucunda Wagner savaşçıları, Rusya’nın güneyindeki Rostov bölgesinden başkent Moskova’ya silahlı yürüyüşe başladılar.
İstifa Talepleri: Bu isyanın zirvesinde, Prigojin Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu ve Genelkurmay Başkanı Valery Gerasimov’un istifalarını talep etti. Bu, Prigojin’in sadece bir askeri lider olmadığını, aynı zamanda Rus iç siyasetinde ciddi bir güce sahip olduğunu gösteren bir hareketti.
Belarus Arabuluculuğu: Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko, krizin derinleşmesi üzerine arabuluculuk yaparak taraflar arasında bir uzlaşma sağladı. Prigojin, bu arabuluculuk neticesinde isyanı sonlandırdı ve geri çekilme kararı aldı.
Kremlin’in Açıklaması: Yaşanan bu olayların ardından Kremlin, Wagner Grubu’nun Rusya’daki faaliyetlerinin durdurulacağını ve grubun üyelerinin Belarus’ta belirli bir üsse taşınacağını duyurdu.
Bu olaylar, Prigojin ve Wagner Grubu’nun Rus siyasetindeki gücünü, aynı zamanda Rusya ve Belarus arasındaki ilişkilerin karmaşıklığını gözler önüne sermiştir.