Türkiye, 85 milyon 372 bin 377 kişilik nüfusuyla 194 ülke arasında 18. sırada yer alırken, çocuk ve genç nüfus oranında Avrupa ortalamasını aştı.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) “Dünya Nüfus Günü 2024” bültenine göre, Birleşmiş Milletler (BM) Kalkınma Programı tarafından dünya nüfusunun 5 milyar insana ulaştığı 11 Temmuz 1987 tarihi “Dünya Nüfus Günü” olarak kabul ediliyor. BM Nüfus Fonu (UNFPA) her yıl bu özel gün için bir tema belirleyerek nüfusa ilişkin farkındalık çalışmalarını yürütüyor.
Dünya Nüfusu ve Türkiye’nin Yeri
BM nüfus tahminlerine göre, 2023’te en fazla nüfusa sahip ülke 1 milyar 428 milyon 627 bin 663 kişi ile Hindistan olurken, bu ülkeyi 1 milyar 425 milyon 671 bin 352 kişi ile Çin ve 339 milyon 996 bin 563 kişi ile ABD izledi. Bu üç ülke dünya toplam nüfusunun yüzde 39,7’sini oluşturdu. Türkiye, 85 milyon 372 bin 377 kişilik nüfusuyla dünya toplam nüfusunun yüzde 1,1’ini oluşturarak 194 ülke arasında 18. sırada yer aldı.
Çocuk Nüfus Oranı
Ülkelerin toplam nüfusları içindeki 0-17 yaş grubu çocuk nüfus oranları incelendiğinde, 2023’te en yüksek çocuk nüfus oranına sahip ülke yüzde 55,5 ile Nijer ve Orta Afrika Cumhuriyeti oldu. Bu ülkeleri yüzde 54,2 ile Çad ve yüzde 54 ile Mali takip etti. Çocuk nüfus oranının en düşük olduğu ülke yüzde 13,9 ile Kore Cumhuriyeti olarak belirlenirken, Japonya yüzde 14,1 ve Singapur yüzde 14,2 ile Kore Cumhuriyeti’ni izledi. Dünya genelinde çocuk nüfus oranı ortalaması yüzde 29,8 olarak belirlenirken, Türkiye’deki çocuk nüfus oranı yüzde 26 ile dünya ortalamasının altında kaldı.
Türkiye’nin AB Ülkelerine Göre Çocuk Nüfus Oranı
Avrupa Birliği (AB) üyesi 27 ülkenin çocuk nüfus oranları incelendiğinde, 2023 yılında en yüksek çocuk nüfus oranına sahip ülkelerin sırasıyla yüzde 23,3 ile İrlanda, yüzde 21 ile İsveç ve yüzde 20,7 ile Fransa olduğu belirlendi. Çocuk nüfus oranının en düşük olduğu ülkeler ise yüzde 15,1 ile İtalya, yüzde 15,6 ile Malta ve yüzde 16 ile Portekiz olarak sıralandı. Türkiye’nin çocuk nüfus oranı yüzde 26 ile AB ülkelerinin çocuk nüfus oranlarından daha yüksek olduğu görüldü.
Genç Nüfus Oranı
Ülkelerin toplam nüfusları içindeki 15-24 yaş grubu genç nüfus oranları incelendiğinde, 2023 yılında en yüksek genç nüfus oranına sahip ülke yüzde 24,1 ile Suriye oldu. Bu ülkeyi yüzde 22,3 ile Orta Afrika Cumhuriyeti ve Doğu Timor, yüzde 22,1 ile Eritre izledi. Genç nüfus oranının en düşük olduğu ülkeler ise yüzde 6,8 ile Ukrayna, yüzde 7,6 ile Katar ve yüzde 8,5 ile Monako olarak belirlendi. Dünya genelinde genç nüfus oranı ortalaması yüzde 15,5 iken, Türkiye’nin genç nüfus oranı yüzde 15,1 ile dünya ortalamasının hemen altında kaldı.
Türkiye’nin AB Ülkelerine Göre Genç Nüfus Oranı
AB üyesi 27 ülkenin genç nüfus oranları incelendiğinde, 2023 yılında en yüksek genç nüfus oranına sahip ülkelerin sırasıyla yüzde 13,1 ile İrlanda, yüzde 12 ile Danimarka ve yüzde 11,9 ile Hollanda olduğu tespit edildi. En düşük genç nüfus oranına sahip ülkeler ise sırasıyla yüzde 9 ile Malta, yüzde 9,4 ile Litvanya ve yüzde 9,5 ile Bulgaristan ve Slovenya olarak hesaplandı. Türkiye’nin genç nüfus oranı yüzde 15,1 ile AB üyesi 27 ülkenin genç nüfus oranlarından daha yüksek olduğu belirlendi.
Yaşlı Nüfus Oranı
Ülkelerin toplam nüfusları içindeki 65 ve daha yukarı yaştaki yaşlı nüfus oranları incelendiğinde, geçen yıl en yüksek yaşlı nüfus oranına sahip ülke yüzde 35,8 ile Monako çıktı. Bu ülkeyi yüzde 30,1 ile Japonya ve yüzde 24,5 ile İtalya izledi. Yaşlı nüfus oranının en düşük olduğu ülke ise yüzde 1,6 ile Katar oldu. Bu ülkeyi yüzde 1,7 ile Uganda ve yüzde 1,8 ile Zambiya izledi. Dünya genelinde yaşlı nüfus oranı ortalaması yüzde 10 iken, Türkiye’nin yaşlı nüfus oranı yüzde 10,2 ile dünya ortalamasının hemen üzerinde yer aldı.
AB üyesi 27 ülke arasında en yüksek yaşlı nüfus oranına sahip olan ülkeler sırasıyla yüzde 24,5 ile İtalya, yüzde 23,6 ile Finlandiya ve yüzde 23,3 ile Portekiz oldu. En düşük yaşlı nüfus oranına sahip olan ülkeler ise sırasıyla yüzde 15,2 ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, yüzde 15,4 ile Lüksemburg ve yüzde 15,5 ile İrlanda olarak belirlendi. Türkiye’nin yaşlı nüfus oranı yüzde 10,2 ile AB üyesi 27 ülkenin yaşlı nüfus oranlarından daha düşük seviyede kaldı.
Doğurganlık Hızı
Ülkelerin toplam doğurganlık hızları incelendiğinde, 2023 yılında en yüksek doğurganlık hızı 6,67 çocuk ile Nijer’de görüldü. Bunu 6,12 çocuk ile Çad ve 6,1 çocuk ile Somali izledi. En düşük doğurganlık hızı ise 0,88 çocuk ile Kore Cumhuriyeti’nde kaydedildi. Türkiye’nin toplam doğurganlık hızı ise 1,51 çocuk ile dünya ortalaması olan 2,31’in altında kaldı. AB ülkeleri arasında en yüksek doğurganlık hızı 1,79 çocuk ile Fransa’da görülürken, en düşük doğurganlık hızı 1,22 çocuk ile Malta’da kaydedildi.
Erkeklerde Doğuşta Beklenen Yaşam Süresi
Birleşmiş Milletler verilerine göre, 2023 yılında dünya genelinde doğuşta beklenen yaşam süresi ortalama 73,4 yıl oldu. Erkeklerde bu süre 70,8 yıl olarak belirlenirken, en yüksek yaşam süresi 85,2 yıl ile Monako’da kaydedildi. Türkiye’de erkekler için doğuşta beklenen yaşam süresi 74,8 yıl ile dünya ortalamasının üzerinde seyretti. AB üyesi 27 ülke arasında ise en yüksek yaşam süresi 82,1 yıl ile İtalya ve İsveç’te, en düşük ise 69,5 yıl ile Bulgaristan’da görüldü. Türkiye, AB ortalamasının biraz altında kaldı.
Kadınlarda Doğuşta Beklenen Yaşam Süresi
Kadınlarda dünya genelinde doğuşta beklenen yaşam süresi 2023 yılı için 76 yıl olarak kaydedildi. En yüksek yaşam süresi 89 yıl ile Monako’da görüldü. Türkiye’de kadınlar için doğuşta beklenen yaşam süresi 80,3 yıl ile dünya ortalamasının üzerinde yer aldı. AB ülkeleri arasında ise en yüksek yaşam süresi 86,7 yıl ile İspanya’da, en düşük ise 76,4 yıl ile Bulgaristan’da kaydedildi. Türkiye, bu alanda da AB ortalamasının altında kaldı.