İran ile İsrail arasında süregelen çatışmalar, ABD’nin doğrudan müdahil olmasıyla birlikte yeni bir boyut kazandı. Tahran yönetimi, ABD’nin nükleer tesislerine yönelik saldırılarına karşı sert bir yanıt vereceklerini duyurdu. İranlı yetkililer, mevcut gerilimin daha uzun soluklu bir savaşa dönüşebileceğine dikkat çekerek, çatışmanın 2 yıla kadar uzayabileceğini belirtti.
İran’dan yapılan açıklamalarda, ABD’nin nükleer tesislere yönelik operasyonlarının karşılıksız bırakılmayacağı vurgulandı. “Bu savaş kolay sona ermeyecek, uzun soluklu bir mücadeleye hazırız” denilirken, ABD’nin doğrudan ağır bedellerle karşılaşacağı ifade edildi. Tahran, bu süreçte hem askeri hem de siyasi anlamda kararlı adımlar atmaya hazır olduklarını ilan etti.
Bu gelişmeler, Orta Doğu’daki gerilimi tırmandırırken, bölgedeki istikrarı da tehdit eden büyük bir krize işaret ediyor. Uzmanlar, İran ve İsrail arasında süregelen husumetin ABD’nin müdahalesiyle yeni bir evreye geçtiğini ve bu durumun bölgesel güvenliği ciddi biçimde etkileyebileceğini belirtiyor.
İsrail ile İran arasındaki gerilim, ABD’nin Tahran’daki nükleer tesislere yönelik gerçekleştirdiği saldırıyla neredeyse geri dönülmez bir boyuta ulaştı. Sadece birkaç gün içinde yoğunlaşan çatışmalarda İran, İsrail’in saldırılarına sert yanıt verirken, ABD’den de karşılık alınacağı mesajını verdi.
Savaş 2 Yıl Sürebilir, ABD Doğrudan Sorumlu Olacak
İran tarafından yapılan son açıklamalar, bölgedeki tansiyonu daha da yükseltti. İran yönetimi, özellikle ABD’nin doğrudan müdahil olması durumunda savaşın iki yıla kadar uzayabileceği uyarısında bulundu. Üst düzey bir yetkili, “Bu savaş iki yıl sürebilir. ABD doğrudan bedel ödeyecek. Biz buna tamamen hazırız.” ifadelerini kullandı ve Tahran’ın bu senaryoya eksiksiz şekilde hazırlandığını belirtti.
Tahran’ın Güvenliğinden Sorumlu Komutan Öldürüldü
İsrail ordusunun duyurusuna göre, İran’ın başkenti Tahran’ın güvenliğinden sorumlu olan Devrim Muhafızları Komutanı Tharallah’ın öldürüldüğü iddia edildi. Bu gelişmenin ardından Katar’daki ABD Büyükelçiliği, ülkedeki ABD vatandaşlarına ikinci bir uyarıya kadar bulundukları yerden çıkmamaları yönünde çağrı yaptı.
İsrail, Fordo Nükleer Tesisi ve Diğer Hedefleri Bombaladı
İran’ın Kum kentinden gelen bilgilere göre, İsrail Fordo Nükleer Tesisi’ni vurdu. Tesnim Haber Ajansı’nın aktardığı bilgiye göre, bölgedeki yerleşim yerlerinde şu an için herhangi bir tehlike bulunmuyor. Öte yandan, İsrail’in Kanal 12 televizyonu, Tahran’daki Evin Hapishanesi’nin de İsrail ordusu tarafından bombalandığını duyurdu. İran öğrenci haber ajansı ISNA ise, Tahran’daki Şehit Beheşti Üniversitesi’nin vurulduğunu bildirdi.
Tahran’da Patlama Sesleri: Benzeri Görülmemiş Saldırılar
İran Devrim Muhafızları Ordusu, İsrail’e karşı yapılan son saldırılarda taktik değişikliğine gittiklerini açıkladı. Bu yeni saldırılar, Tel Aviv ve Hayfa gibi İsrail’in kuzeyinden güneyine kadar birçok bölgeyi kapsıyor. İsrail ordusu ise Tahran’daki askeri hedeflere yönelik kapsamlı bir saldırı başlattığını duyurdu.
Kentte patlama sesleri duyulurken, Tesnim Haber Ajansı, Evin bölgesindeki elektrik şebekesinin vurulduğunu ancak geniş çaplı bir elektrik kesintisi yaşanmadığını aktardı. Ilna haber ajansı ise, İran devlet televizyonunun teknik binasının İsrail saldırısında hedef alındığını bildirdi. İsrail Savunma Bakanı, “İsrail ordusu şu anda Tahran merkezinde görülmemiş yoğunlukta saldırılar gerçekleştiriyor.” dedi.
Bölgedeki En Şiddetli Saldırılar: İsrail’den Uyarı ve Cevap
İsrail’in peş peşe gerçekleştirdiği bu büyük çaplı saldırılar “şimdiye kadarki en büyük operasyonlar” olarak nitelendirildi. İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, İran’ı defalarca sivilleri hedef almamak konusunda uyardıklarını ancak saldırıların devam ettiğini belirtti. Saar, “Bizim cevabımız ise özgürlük ve güzellik adına mücadele etmektir.” diye konuştu.
İran’ın Kritik Havalimanları ve Aşdod Elektrik Santrali Vuruldu
İsrail ordusu, İran’ın doğusundan batısına ve merkezine kadar altı havalimanını hedef aldığını açıkladı. Kirmanşah bölgesinde vurulan askeri bölgenin görüntüleri de kamuoyuna sunuldu. Aynı zamanda İsrail’e ait hava savunma sistemleri, İran’ın güneyindeki Aşdod kentinde bulunan elektrik santralinin İran balistik füzeleriyle vurulduğunu bildirdi. Bölgedeki sivillere sirenlerin çalması üzerine ikinci bir duyuruya kadar sığınaklarda kalmaları tavsiye edildi.
Fordo Nükleer Tesisi’nin Önemi ve Uluslararası Endişeler
Fordo Nükleer Tesisi, İran’ın nükleer programında kritik bir göreve sahip olan ve teknik kapasitesi ile stratejik konumuyla dünya tarafından yakından takip edilen bir merkezdir. Kum yakınlarında, yerin yaklaşık 80-90 metre altında inşa edilen tesis, sağlam yapısı sayesinde hava saldırılarına karşı korunaklıdır. Tesisin ana görevi, %20 seviyesine kadar uranyum zenginleştirmektir. Bu oran, nükleer silah üretimi için kritik bir eşik olarak kabul edildiğinden, uluslararası toplumun kaygılarını artırmaktadır.
Fordo, 2015 yılında İran ile Batılı ülkeler arasında imzalanan Nükleer Anlaşma (JCPOA) kapsamındaydı. Anlaşmaya göre zenginleştirme faaliyetleri kısıtlanmış hatta durdurulmuştu. Ancak ABD’nin 2018’de anlaşmadan çekilmesi üzerine İran, Fordo’da yeniden zenginleştirme yapmaya başladı. Tesisin yer altına inşa edilmiş olması ve zenginleştirme kapasitesi nedeniyle Batılı ülkeler, burada potansiyel askeri amaçlı çalışmalar yürütüldüğünü savunuyor. Uluslararası toplum, İran’dan Fordo’daki faaliyetlerini şeffaflaştırmasını talep ederken İran ise programının barışçıl olduğunu vurguluyor. Fordo, teknik açıdan İran nükleer dosyasının en hassas noktalarından biri olarak kabul ediliyor.
Geçmişte Neler Yaşandı?
İsrail, 13 Haziran’da İran’ın farklı bölgelerindeki nükleer tesisler ve ordu komuta kademesine yönelik geniş kapsamlı saldırılar düzenledi. Bu saldırılarda İran Genelkurmay Başkanı, Devrim Muhafızları Genel Komutanı ve birçok üst düzey komutanın yanı sıra 9 nükleer bilim insanı hayatını kaybetti. İran Sağlık Bakanlığı’nın 21 Haziran’da açıkladığı verilere göre, İsrail saldırılarında toplam sivil can kaybı 430’a ulaşırken, yaralı sayısı 3 bin 500’ün üzerinde. İsrail Başbakanlığı ise İran’ın misilleme saldırılarında 24 kişinin hayatını kaybettiğini ve 1272 kişinin yaralandığını belirtti. Türkiye başta olmak üzere birçok ülke İsrail’i bu saldırılar nedeniyle kınadı.