Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) uluslararası acil durum ilan ettiği M çiçeği (mpox) hastalığı, Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde özellikle çocukları vuruyor.
Bu yıl kaydedilen vakaların büyük çoğunluğu Kongo’da yaşanırken, 450’den fazla kişi hastalık nedeniyle hayatını kaybetti.
BBC’nin Kongo’nun doğusundaki tedavi merkezlerine yaptığı ziyaretler, hastalığın özellikle çocuklar arasında hızla yayıldığını ve ölümcül olabileceğini ortaya koyuyor.
Küçük Amani’nin Hikayesi: “Hastalık Küçük Bir Nokta Olarak Başladı”
Altı yaşındaki Amani’nin babası Alain Matabaro, oğlunun hastalığının nasıl başladığını anlatırken yaşadığı korkuyu dile getirdi. “Küçük, iltihaplı bir nokta olarak başladı. Onu sıkınca sulu bir akıntı geldi. Sonra bir tane daha çıktı ve kısa sürede tüm vücuduna yayıldı,” diyor. Matabaro’nun oğlunu tedavi ettirdiği Munigi’deki klinikte dört gün süren tedavinin ardından çocuk iyileşmeye başladı, ancak bu hikaye bölgede yaşanan büyük sağlık krizinin sadece bir örneği.
Vakaların Yüzde 75’i 10 Yaşın Altında
Medair adlı yardım kuruluşunda görev yapan Dr. Pierre-Olivier Ngadjole, gördükleri mpox vakalarının yüzde 75’inin 10 yaşın altındaki çocuklarda olduğunu belirtti. Dr. Ngadjole, “Bağışıklık sistemlerinin daha az gelişmiş olması nedeniyle çocuklar mpox salgınından daha fazla etkileniyor. Ayrıca, çatışmalar nedeniyle evlerini terk eden insanların kaldığı aşırı kalabalık kamplar, hastalığın yayılmasında önemli bir faktör,” dedi. Çocukların birlikte oynamaları, sosyal mesafeyi korumamaları ve kalabalık ortamlarda bir arada bulunmaları, virüsün hızla yayılmasına zemin hazırlıyor.
“Ölüm Sebebi Virüs Değil, Tedavi Eksikliği”
Dr. Ngadjole, M çiçeği virüsünün değil, tedavi eksikliğinin ölümlere yol açtığını vurguluyor. Haziran ayından bu yana Munigi’deki klinikte 310 mpox vakasıyla ilgilenildiğini, ancak erken müdahale sayesinde hastalıktan ölen kimsenin olmadığını belirtiyor. “Ücretsiz sağlık hizmeti sağlamak çok önemli. Bu, insanların herhangi bir mali engelle karşılaşmadan sağlık tesisine erken gelmeleri anlamına geliyor,” diyen Ngadjole, erken müdahalenin hayati önem taşıdığını dile getiriyor.
İlaç ve Aşı Eksikliği Durumu Daha da Zorlaştırıyor
BBC’nin gözlemlerine göre, Kongo’nun başka bir bölgesindeki hastanede ise durum çok daha vahim. Haziran ayından bu yana 800 hasta görülmüş, bunlardan sekizi hayatını kaybetmiş ve hepsi de beş yaşın altındaki çocuklar. Hastanenin başhekimi Dr. Robert Musole, “Durum gerçekten ciddi ve çok zor durumdayız. Talep çok ama kapasitemiz dar. Hastalar için yatak ve ilaç sıkıntısı var,” diyerek salgının yetkililer tarafından hafife alınmaması gerektiğini belirtiyor.
Zorlu Koşullar Mpox Salgınının Yayılmasını Kolaylaştırıyor
Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nin doğusunda, isyancı grupların faaliyet gösterdiği bölgelerde, milyonlarca kişi kötü hijyen koşullarında, derme çatma kamplarda kalabalık bir şekilde yaşıyor. Bu durum, mpox’un hızla yayılması için uygun bir ortam yaratıyor. Ülkenin doğusundaki salgın, Clade 1b adı verilen yeni bir mpox türüne ait ve şu anda komşu ülkelere de yayılmış durumda. Ancak virüsün merkez üssü olmasına rağmen ülkede herhangi bir aşı bulunmuyor. Kongo hükümeti, ABD ve Japonya’dan aşıların yakında gelmeye başlayacağını umuyor, ancak zaman daralıyor.
Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde yayılan M çiçeği salgını, özellikle çocukları hedef alıyor ve tedavi eksikliği nedeniyle ölümcül bir hal alıyor. Sağlık hizmetlerine erişimin sınırlı olması, aşırı kalabalık ve hijyenik olmayan koşullar, salgının yayılmasını daha da kolaylaştırıyor. Mpox’un yayılmasına karşı acil müdahale yapılmazsa, bu kriz daha da derinleşebilir.