Dünya Sağlık Örgütü’nün “dikkate alınması gereken varyant” olarak nitelendirdiği JN.1 varyantı, dünya genelinde hızla yayılıyor. Şu ana kadar 41 ülkede tespit edilen bu varyant, ABD ve Avrupa’da özellikle dikkat çekiyor. ABD’deki COVID-19 vakalarının yüzde 44’ü JN.1 varyantı olarak belirlenirken, Avrupa’da İspanya, Fransa, İsveç ve İngiltere bu varyantın etkisini hissediyor. Uzmanlar, bu yeni varyantın COVID-19’un seyrini değiştirebileceğini ve ciddi bir evrimsel değişiklik olduğunu belirtiyor.
Uzmanlar Ne Diyor?
Minnesota Üniversitesi’nden Dr. Michael Osterholm ve Kanada Guelph Üniversitesi’nden Prof. Ryan Gregory, JN.1 varyantının 30’dan fazla ek mutasyon içerdiğine ve bu mutasyonların virüsün evriminde önemli bir dönüm noktası olabileceğine dikkat çekiyor. Uzmanlar, JN.1’in “yeni bir çağ” açabileceğini ve COVID-19’un seyrini etkileyebileceğini düşünüyor.
ABD’de “Üçlü Salgın” ve Tedbirler
ABD’de yaşanan “üçlü salgın” (COVID-19, grip, RSV) nedeniyle bazı eyaletlerde maske zorunluluğu yeniden gündeme geldi. Özellikle Illinois, Massachusetts, New York ve Kaliforniya gibi eyaletlerde kamu tesisleri ve hastanelerde maske takma zorunluluğu getirildi. Bu önlemler, artan vakalar ve hastaneye yatışlar nedeniyle alınıyor.
İspanya’da Sağlık Sistemi Alarmı
İspanya, COVID-19 ve grip vakalarındaki artış nedeniyle ciddi bir sağlık kriziyle karşı karşıya. Hastaneler ve sağlık merkezlerinde yer kalmadığı, hastaların koridorlarda yatmak zorunda kaldığı bildiriliyor. Özellikle Benidorm ve Alicante gibi turistik bölgeler ve Valensiya bölgesinde maske zorunluluğu getirildi.
Aşı Bağışıklığına İlişkin Durum
DSÖ, JN.1 varyantının aşıların sağladığı bağışıklığı ne ölçüde aştığına dair kesin bir bilgiye sahip olmadığını ifade ediyor. Bu varyantın insanları önceki varyantlara kıyasla daha ağır hasta ettiğine dair net bir kanıt bulunmazken, bu konuda daha fazla araştırma ve veri toplanması gerektiği vurgulanıyor. DSÖ’nün raporlarına göre, COVID-19 ile ilgili veri sağlayan ülkelerin sayısının azalması, bu varyantın etkilerini anlamayı zorlaştırıyor.
Enfeksiyonları ve ciddi hastalıkları önlemek için DSÖ şunları öneriyor:
Kalabalık ve kapalı alanlarda maske takın
Öksürdüğünüzde ve hapşırdığınızda ağzınızı kapatın
Ellerinizi düzenli olarak temizleyin
Özellikle riskli kategorideyseniz, güncel Covid ve grip aşılarını yaptırın
Covid belirtileriniz varsa test yaptırın