İsrail Meclisi’nin, Yüksek Mahkeme’nin hükümet üzerindeki denetim yetkisini kaldırmayı amaçlayan yasa tasarısını onaylamasına karşı başlayan protesto gösterileri, ülkenin dört bir yanında sürerken, başkentteki Melis binası önünde yaşanan gerginlik tırmanıyor.
İsrail’de son dönemde Yüksek Mahkeme’nin hükümet üzerindeki denetimini kaldırmayı hedefleyen yasa tasarısının onaylanmasının ardından vatandaşlar sokaklara döküldü. Demokratik denetimin sınırlarının zedelendiğini düşünen halk, karara tepkisini göstermek için ülke genelinde protesto gösterileri düzenliyor.
Melis binası, bu protestoların en yoğun yaşandığı noktalardan biri haline geldi. İsrail polisinin, binası önünde toplanan göstericilere karşı sergilediği sert tavır, gerginliği daha da artırdı. Görgü tanıkları, polisin göstericilere orantısız güç kullanarak müdahale ettiğini belirtiyor.
İsrail Sokakları Karıştı!
İsrail Meclisi’nin, Yüksek Mahkeme’nin yürütme üzerindeki denetimini kaldırmayı amaçlayan yasa tasarısını onaylamasının ardından ülkede protesto dalgası kabardı. Başbakan Binyamin Netanyahu hükümetinin desteklediği bu yasa, 2. ve 3. oylamada geçti. Tasarının onaylanmasının hemen ardından binlerce vatandaş, demokratik haklarını savunmak adına sokaklara döküldü.
Bu tasarı, İsrail’in demokratik yapısını derinden etkileyebilecek bir nitelik taşıdığı için toplumun geniş kesimleri tarafından tepkiyle karşılandı. Onaylanan yasanın, yürütmenin denetlenmemesi anlamına gelmesi, halkın tepkisini çekti. Hükümet kararına karşı çıkan göstericiler, başta Tel Aviv olmak üzere birçok kentte eylemler düzenledi.
İsrail Meclisi’nde onaylanan ve Yüksek Mahkeme’nin yürütme üzerindeki denetimini kaldıracak olan yasa tasarısı, ülke gündeminin ilk sırasına oturdu. Tartışmalara neden olan yasa tasarısı hakkında açıklama yapan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, tasarının “seçilmiş hükümetin yönetebilmesini sağlamak ve devlet organları arasında dengeyi yeniden sağlamak için gerekli olduğunu” savundu. Netanyahu, “Seçmenin iradesini gerçekleştirmek demokrasinin sonu değil, özüdür.” ifadelerini kullandı.
Netanyahu, muhalefeti tartışmalı yargı düzenlemesi konusunda uzlaşma sağlanamamasından dolayı suçladı ve “Görüşmelere son ana kadar devam ettik, oylamada bile uzlaşı arayışı içerisindeydik.” şeklinde konuştu.
Öte yandan, meclis önündeki protestolar sırasında polisin şiddeti artırması ve TOMA’larla müdahale etmesi tepkilere yol açtı. Göstericiler, polisin sert müdahalesine direndi. Meclis önünde kurulan bariyerler göstericiler tarafından yıkıldı ve polisin müdahalesi sırasında birçok kişi yaralandı.
Batı Kudüs’teki İsrail Meclis binası önünde, Yüksek Mahkeme’nin denetimini kaldıran yasa tasarısını protesto etmek isteyen göstericilerle polis arasında gerginlik yaşandı. Hükümeti ve yeni yasa tasarısını protesto eden binlerce İsrailli, Meclis binası önünde toplanarak tepkilerini dile getirdi.
Taşıdıkları İsrail bayrakları ve pankartlarla “Demokrasi tehlikede!” şeklinde sloganlar atan göstericilere, polis TOMA’larla müdahalede bulundu. Olaylarda, TOMA’ların su sıkması ve polisin göstericilere müdahalesi sonucunda birçok kişi yaralandı. Yaralanan göstericiler olay yerinde ilk yardım ekipleri tarafından tedavi edilirken, bazı göstericiler hastanelere kaldırıldı.
Aylardır Süren Protestoların Sebebi: Yargı Reformu
İsrail’de sokakları dolduran binlerce göstericinin temel gündem maddesi, Adalet Bakanı Yariv Levin tarafından 5 Ocak’ta duyurulan “yargı reformu” oldu. Bu reform, Yüksek Mahkemenin yetkilerini sınırlandıran ve hükümetin yargı atamalarında daha büyük bir etkiye sahip olmasını sağlayan değişiklikleri kapsıyor.
Reformun ilanından bu yana, ülke genelinde kitlesel protestoların ve grevlerin yanı sıra, siyasi alanda da büyük bir gerilim hakim. Başbakan Binyamin Netanyahu, 27 Mart’ta, artan sosyal tepkilerin ardından yargı reformunun ertelendiğini duyurmuştu. Ancak, 2023-2024 bütçesinin Meclisten mayıs sonunda geçmesinin ardından, yargı reformunun tekrar gündeme getirileceğini ifade etmişti.
Hükümet ve muhalefet arasında reform üzerine yapılan müzakereler, bir sonuca varılamaması nedeniyle tıkanmıştı. Bu tıkanıklığın ardından, hükümet, söz konusu yargı reformunu yeniden hayata geçirme kararı almıştı. Bu kararın alınması, sokaklarda yaşanan protestoları daha da kızıştırdı ve ülkede sosyal gerilimin artmasına neden oldu