İddialara göre Washington ile Tahran arasında uzun süredir devam eden görüşmelerde kritik bir aşamaya gelinmiş, taraflar olası bir mutabakatın son detaylarını değerlendirmeye başlamıştı. Ancak İsrail’in Beyrut’un Dahiye bölgesini hedef alan operasyonunun ardından sürecin beklenmedik şekilde sekteye uğradığı belirtiliyor. Trump’ın yakın çevresine yaptığı değerlendirmelerde, saldırının zamanlamasından büyük rahatsızlık duyduğu ve bunun diplomatik çabaları zora soktuğunu ifade ettiği aktarıldı.
ABD medyasına konuşan kaynaklara göre Trump, Netanyahu’nun kararını sert sözlerle eleştirerek saldırının tam da anlaşmanın sonuçlandırılmasına çok kısa bir süre kala gerçekleştirilmesini sorguladı. Haberlere yansıyan bilgilere göre Trump, “Anlaşmaya yalnızca bir saat kalmışken bunu neden yaptın?” diyerek İsrail Başbakanı’na tepki gösterdi.
Aynı kaynaklar, Trump’ın Netanyahu’nun bu süreçteki tutumuna yönelik oldukça ağır ifadeler kullandığını da öne sürdü. Başkanın, İsrail liderinin olayları değerlendirme biçimini ve karar alma sürecini hedef alarak küfürlü bir ifadeyle “muhakemesi yok” değerlendirmesinde bulunduğu iddia edildi.
Söz konusu gelişme, Washington ile Tel Aviv arasındaki ilişkilerde zaman zaman ortaya çıkan görüş ayrılıklarını yeniden gündeme taşıdı. Özellikle İran konusunda izlenecek strateji ve bölgedeki askeri operasyonların zamanlaması konusunda taraflar arasında farklı yaklaşımların bulunduğu yorumları yapılırken, Beyrut’taki saldırının diplomatik sürece etkilerinin önümüzdeki günlerde daha net ortaya çıkması bekleniyor.
Öte yandan hem Beyaz Saray’dan hem de İsrail Başbakanlık Ofisi’nden konuya ilişkin resmi ve ayrıntılı bir açıklama yapılmadığı belirtilirken, uluslararası kamuoyu saldırının bölgesel dengeler ve İran ile yürütülen müzakereler üzerindeki olası sonuçlarını yakından takip ediyor.
ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasındaki görüş ayrılıkları, İsrail’in Lübnan’ın başkenti Beyrut’a yönelik son saldırısının ardından yeniden gün yüzüne çıktı. Özellikle Beyrut’un güneyinde yer alan ve Hizbullah’ın güçlü olduğu bilinen Dahiye bölgesinin hedef alınması, Washington ile Tahran arasında son aşamaya geldiği belirtilen diplomatik mutabakat sürecini olumsuz etkiledi.
Saldırının ardından Trump’ın Netanyahu’ya yönelik son derece sert ifadeler kullandığı ve yaşanan gelişmeler nedeniyle büyük rahatsızlık duyduğu öne sürüldü. ABD basınında yer alan haberlere göre Trump, İsrail’in bu operasyonunun zamanlamasını ciddi bir hata olarak değerlendirirken, Netanyahu’nun karar alma sürecini de ağır şekilde eleştirdi.
Trump’tan Netanyahu’ya Sert Tepki
İsrail’in Beyrut’taki operasyonu sonrasında Amerikan medyasına konuşan Trump, İran ile yürütülen görüşmelerde kritik bir aşamaya gelindiğini ve tarafların anlaşma imzalamaya çok yakın olduğunu ifade etti. Ancak Beyrut’a düzenlenen saldırının bu süreci sekteye uğrattığını belirten ABD Başkanı, operasyon nedeniyle anlaşmanın planlanan zamanda tamamlanamadığını dile getirdi.
Trump’ın yakın çevresine yaptığı değerlendirmelerde Netanyahu’nun bu hamlesine büyük öfke duyduğu, hatta İsrail Başbakanı hakkında sert ve küfürlü ifadeler kullandığı iddia edildi. Başkanın özellikle saldırının zamanlamasına tepki gösterdiği ve “Bu saldırının neden şimdi yapıldığını anlamıyorum” şeklinde çıkışlarda bulunduğu aktarıldı.
Anlaşmaya Saatler Kala Gerçekleşti
Trump’ın en fazla üzerinde durduğu konulardan biri, operasyonun diplomatik görüşmelerin en kritik anında yapılmış olmasıydı. ABD Başkanı, İran ile yürütülen müzakerelerde tarafların imza aşamasına geldiğini ve anlaşmanın çok kısa süre içinde resmiyet kazanmasının beklendiğini söyledi.
Saldırının tam da bu süreçte gerçekleşmesinin kabul edilemez olduğunu belirten Trump’ın, “Anlaşmayı imzalamamıza çok az bir süre kalmıştı. Bu gelişme beni şaşkına çevirdi” dediği öne sürüldü. Bu açıklamalar, Washington yönetiminin İsrail’in bölgedeki askeri operasyonlarının diplomatik girişimleri baltalayabileceği yönündeki kaygılarını açıkça ortaya koydu.
İsrail Operasyonu Savundu
İsrail tarafı ise saldırının gerekçesini güvenlik tehditleriyle açıkladı. İsrail ordusu, Hizbullah’ın ülkenin kuzeyindeki yerleşim bölgelerine yönelik üç ayrı saldırı gerçekleştirdiğini ve bunun mevcut ateşkes düzenlemelerinin açık ihlali anlamına geldiğini savundu.
Başbakan Netanyahu ile Savunma Bakanı Israel Katz tarafından yapılan açıklamalarda, Beyrut’un Dahiye bölgesindeki Hizbullah’a ait olduğu belirtilen hedeflerin vurulduğu ifade edildi. İsrail yönetimi, operasyonun savunma amaçlı olduğunu ve Hizbullah’ın saldırılarına karşılık verildiğini ileri sürdü.
Öte yandan Lübnan kaynakları, saldırı sonucunda can kayıpları ve yaralanmalar meydana geldiğini duyurdu. Ancak olayın bilançosuna ilişkin net rakamlar konusunda farklı bilgiler paylaşılmaya devam ediyor.
İran ile Yürütülen Diplomatik Süreç Risk Altında
Beyrut’taki saldırı, ABD ile İran arasında aylardır devam eden diplomatik temasların en hassas döneminde gerçekleşti. Tarafların üzerinde çalıştığı ön mutabakatın; Hürmüz Boğazı’ndaki güvenli geçişlerin yeniden sağlanması, bazı petrol yaptırımlarının hafifletilmesi ve bölgesel tansiyonun düşürülmesi gibi önemli başlıkları içerdiği belirtiliyor.
İran yönetiminin daha önce Lübnan cephesindeki çatışmaların sona ermesini daha geniş kapsamlı bir anlaşmanın ön şartlarından biri olarak gördüğü biliniyordu. Bu nedenle İsrail’in Beyrut’a yönelik saldırısı, Tahran’ın Washington’a duyduğu güveni zedeleyebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Uzmanlara göre bu durum, taraflar arasında varılan ön uzlaşının geleceğini belirsiz hale getirebilir ve müzakere sürecini daha karmaşık bir noktaya taşıyabilir.
Trump’tan Tüm Taraflara İtidal Çağrısı
Yaşanan gelişmeler sonrasında Trump, yalnızca İsrail’e değil bölgedeki tüm aktörlere gerilimi artıracak adımlardan kaçınmaları çağrısında bulundu. ABD Başkanı, kapsamlı bir bölgesel barış fırsatının ortaya çıktığını ve bu fırsatın korunması gerektiğini vurguladı.
Trump, İsrail’in Lübnan’da yeni operasyonlardan kaçınmasının önemine dikkat çekerken, Hizbullah başta olmak üzere diğer tarafların da İsrail’e yönelik saldırılar düzenlememesi gerektiğini ifade etti. Başkanın, “Bu süreç uzun vadeli ve kalıcı bir barışın başlangıcı olabilir. Taraflar bu fırsatı heba etmemeli” mesajı verdiği belirtildi.
Washington ile Tel Aviv Arasında Görüş Ayrılıkları Derinleşiyor
Son gelişmeler, Trump ile Netanyahu arasında özellikle İran ve Lübnan politikaları konusunda yaşanan görüş ayrılıklarının daha görünür hale geldiğini gösteriyor. Amerikan basınında yer alan bilgilere göre Trump, daha önce de İsrail’in Lübnan’da planladığı bazı askeri operasyonlar konusunda Netanyahu’yu uyarmış ve bu tür adımların diplomatik çabalara zarar verebileceğini ifade etmişti.
Washington yönetimi, İran ile yürütülen müzakerelerin başarıya ulaşabilmesi için bölgesel çatışmaların kontrol altında tutulmasını öncelikli hedef olarak görüyor. Bu nedenle Beyrut’a yönelik saldırılar gibi gelişmelerin diplomatik süreci tehlikeye atmasından endişe duyuluyor.
Hürmüz Boğazı ve Petrol Yaptırımları Anlaşmanın Temel Başlıkları Arasında
ABD ile İran arasında görüşülen ön mutabakatın merkezinde ekonomik ve stratejik konular bulunuyor. Tarafların, Hürmüz Boğazı’ndaki ticari geçişlerin güvence altına alınması, bazı petrol yaptırımlarının gevşetilmesi ve daha kapsamlı müzakereler için bir geçiş süreci oluşturulması üzerinde çalıştığı belirtiliyor.
Bununla birlikte İran’ın nükleer programı, balistik füze kapasitesi ve bölgesel silahlı gruplarla ilişkileri gibi kritik konuların henüz çözüme kavuşturulmadığı ifade ediliyor. Bu başlıkların ilerleyen dönemde yapılacak daha geniş kapsamlı müzakerelerde ele alınması planlanıyor.
Saldırı Süreci Durdurmadı Ancak Yavaşlattı
Mevcut değerlendirmelere göre Beyrut saldırısı, ABD ile İran arasında yürütülen diplomatik girişimleri tamamen sona erdirmiş değil. Ancak Trump’ın açıklamaları, operasyonun müzakerelerin seyrini olumsuz etkilediğini ve taraflar arasındaki güven ortamına zarar verdiğini gösteriyor.
Washington’un önceliği, İsrail’in Lübnan cephesindeki askeri faaliyetlerinin daha fazla tırmanmasını önlemek ve İran ile yürütülen diplomatik sürecin tamamen çökmesini engellemek olarak öne çıkıyor. Buna karşılık İsrail yönetimi ise Hizbullah’tan kaynaklanan güvenlik tehditlerini gerekçe göstererek gerektiğinde operasyonlarına devam edeceği mesajını vermeyi sürdürüyor. Böylece Beyrut’ta yaşanan son saldırı, yalnızca İsrail-Lübnan hattındaki gerilimi artırmakla kalmadı; aynı zamanda ABD, İran ve İsrail arasındaki hassas diplomatik dengeleri de yeniden tartışmalı hale getirdi.