İran tarafından yapılan son açıklamada, ABD’nin bölgedeki deniz ablukasını sürdürmesi gerekçe gösterilerek Hürmüz Boğazı’nın yeniden kapatıldığı bildirildi. Küresel enerji taşımacılığı açısından kritik öneme sahip olan bu stratejik geçidin kapatılması, yalnızca bölgesel değil, uluslararası ölçekte de endişeleri artırdı.
Ateşkesin ardından diplomatik çözüm umutları güçlenmişti; ancak sahadaki askeri hareketlilik ve karşılıklı hamleler, taraflar arasındaki güvensizliğin devam ettiğini gösteriyor. İran’ın bu adımı, ABD’nin bölgedeki askeri ve ekonomik baskı politikalarına bir yanıt olarak değerlendirilirken, gelişmenin enerji piyasaları ve küresel ticaret üzerindeki etkileri yakından izleniyor.
Son durum, Orta Doğu’da kırılgan dengelerin ne kadar hızlı değişebildiğini bir kez daha gözler önüne sererken, uluslararası toplumun da sürece nasıl müdahil olacağı merak konusu olmaya devam ediyor.
ABD ile İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı saldırılarla patlak veren çatışmaların 40. gününde ateşkese varıldı. Taraflar arasında kırılgan da olsa ateşkes sürerken yürütülen diplomatik temaslar sonucunda İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, dün yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı’nın tamamen yeniden açıldığını duyurdu. Bu kararın ardından boğazdan ilk yolcu gemisinin geçiş yaptığı bildirildi.
Boğazın yeniden açılması sonrası ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın bu adımına teşekkür ederken, İsrail cephesinden dikkat çekici bir açıklama geldi. Tel Aviv yönetimi, “güvenli bölge” oluşturulduğunu öne sürerek bazı askeri noktalardan geri çekilmeyeceklerini açıkladı.
16:51 – İran Bize Şantaj Yapamaz
ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasının ardından yaptığı ilk açıklamada İran’a sert mesaj verdi. Trump, “İran bize şantaj yapamaz. Görüşmeler sürüyor ve şu ana kadar olumlu gidiyor. Gün sonuna kadar bazı yeni bilgiler elde edeceğiz” ifadelerini kullandı.
15:56 – ABD’nin Dev Gücü Yeniden Bölgede
ABD’ye ait “dev güç” olarak tanımlanan USS Gerald R. Ford uçak gemisinin, Akdeniz’de bir aydan uzun süren bakım sürecinin ardından Kızıldeniz’e döndüğü iddia edildi. Böylece geminin yeniden Orta Doğu’da aktif görevde olduğu belirtildi.
15:41 – ABD’den İran Limanlarına Abluka
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran limanlarına giriş-çıkış yapan gemilere yönelik deniz ablukasının sürdüğünü açıkladı. Yapılan açıklamada, abluka başladığından bu yana 23 geminin geri çevrildiği ifade edildi.
CENTCOM’un sosyal medya paylaşımında Umman Denizi’nde devriye gezen USS Canberra gemisinin görüntülerine de yer verildi. Açıklamada, “ABD kuvvetleri İran limanlarına yönelik deniz trafiğini kontrol etmeye devam ediyor” denildi.
14:03 – İran’ın Hürmüz Şartı
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Saeed Khatibzadeh, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına ilişkin önemli mesajlar verdi. Khatibzadeh, “Bu boğaz binlerce yıldır açıktı. Savaş ve saldırganlık nedeniyle kapandı. Eğer yeniden açık kalmasını istiyorlarsa saldırganlığı sona erdirmeliler” dedi.
13:57 – Hamaney’ den Güç Gösterisi
İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney, ordunun özellikle insansız hava araçları gücüne dikkat çekti. Hamaney, İran donanmasının da düşmanlara karşı yeni yenilgiler yaşatmaya hazır olduğunu ifade etti.
13:48 – Hürmüz’de Gerilim: Gemilere Ateş
Reuters’a göre Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye çalışan en az iki ticari gemiye ateş açıldı. İran’a ait savaş botlarının bir tankeri hedef aldığı, ancak gemi ve mürettebatın güvende olduğu bildirildi.
11:34 – İran Boğazı Yeniden Kapattı
İran, ABD’nin deniz ablukasını sürdürmesi nedeniyle Hürmüz Boğazı’nı tekrar kapattığını duyurdu. Kontrolün yeniden Devrim Muhafızları’na geçtiği belirtildi. İran tarafı, ABD’yi “deniz korsanlığı” yapmakla suçladı.
11:03 – Savaş Henüz Bitmedi
İran Savunma Bakanlığı Sözcüsü Reza Talai, ABD ile yaşanan çatışmaların sona ermediğini açıkladı. Talai, İran’ın diplomasi adı altında yapılabilecek aldatmacalara karşı hazırlıklı olduğunu vurguladı.
10:50 – Uranyum Transferi Reddedildi
İran basını, zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılması önerisinin kesin şekilde reddedildiğini duyurdu. İran yönetimi bu konunun müzakere kapsamında olmadığını belirtti.
10:12 – Yeni Müzakere Tarihi
ABD ve İran heyetlerinin yeni görüşmeler için 20 Nisan’da Pakistan’da bir araya geleceği öne sürüldü.
10:00 – Hava Sahası Kısmen Açıldı
İran, bazı uluslararası havaalanlarını yeniden hizmete açtı. Ülkenin doğusundaki hava sahasının uluslararası uçuşlara kısmen açıldığı duyuruldu. Ancak uçuş verilerine göre birçok havayolu hâlâ İran hava sahasından kaçınmayı tercih ediyor.
08:50 – Uranyum İddialarına Yalanlama
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD’nin uranyumun taşınacağı yönündeki iddialarını yalanladı. Bekayi, “Zenginleştirilmiş uranyum bizim için kutsaldır ve ülke dışına çıkarılması söz konusu değildir” dedi.
07:32 – Trump’ın Açıklamaları
Trump, İran ile birçok konuda mutabakata varıldığını iddia ederek uranyumun birlikte çıkarılıp ABD’ye götürüleceğini söylemişti. Ayrıca Çin Devlet Başkanı ile yapılacak görüşmenin “tarihi” olacağını ifade etti.
04:10 – İran’dan Abluka Uyarısı
İran, deniz ablukasının devam etmesi halinde karşı adımlar atacağını ve bunun ateşkes ihlali sayılacağını açıkladı. Açıklamada, Hürmüz’deki geçişlerin Lübnan’daki gelişmelere bağlı olduğu vurgulandı.
02:00 – ABD Basınından İddia
ABD basınında yer alan haberlere göre Trump’ın İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarını durdurduğunu söylemesi, İsrail Başbakanı Netanyahu’da şaşkınlık yarattı.
00:18 – Anlaşma Olursa Abluka Kalkar
Trump, İran ile görüşmelerin sürdüğünü belirterek anlaşma sağlanması halinde Körfez’deki ablukanın kaldırılacağını ifade etti. Tüm bu gelişmeler, bölgede ateşkes ilan edilmiş olmasına rağmen gerilimin henüz tam anlamıyla sona ermediğini ve sürecin oldukça hassas bir dengede ilerlediğini gösteriyor.