Artan güvenlik riskleri yalnızca askeri alanda değil, sivil havacılıkta da etkisini göstermeye başladı. Birçok uluslararası havayolu şirketi, bölge ülkelerine yapılan seferleri askıya alma kararı aldı. Uçuş iptalleri, hava sahasında alarm durumuna geçildiğinin en somut göstergelerinden biri olarak değerlendirilirken, yolcular ve sektör temsilcileri belirsizlik nedeniyle tedirginlik yaşıyor.
Uzmanlara göre, ABD’nin uçak gemisi sevkiyatı hem İran’a yönelik güçlü bir mesaj niteliği taşıyor hem de bölgede caydırıcılığı artırmayı hedefliyor. Ancak bu adımın, karşılıklı restleşmeleri daha da sertleştirme riski barındırdığı da vurgulanıyor. Diplomatik kanalların henüz tamamen kapanmadığı ifade edilse de, sahadaki askeri hareketlilik olası bir krizin habercisi olarak yorumlanıyor.
Bölgede yaşanan bu gelişmeler, Orta Doğu’daki güvenlik dengelerinin yeniden sarsılabileceğine işaret ederken, uluslararası toplum gözünü Washington ve Tahran hattından gelecek yeni açıklamalara çevirmiş durumda.
İran’da 28 Aralık’ta patlak veren protestoların ardından Washington’un Tahran yönetimine yönelik sert mesajlar vermesi, bölgedeki askeri hareketliliği hızlandırdı. Bu kapsamda ABD, Basra Körfezi’ndeki askeri varlığını kayda değer ölçüde artırdı. Geçtiğimiz hafta Çin Denizi’nden hareket eden USS Abraham Lincoln uçak gemisi ile ona refakat eden iki savaş gemisinin Körfez’e giriş yapmak üzere olduğu bildirildi.
Wall Street Journal’ın aktardığı bilgilere göre, ABD ordusunun en güçlü unsurlarından biri olarak görülen uçak gemisinde F-15 tipi savaş uçaklarının yanı sıra F-35S savaş uçakları ve yaklaşık 1600 kilometre menzile sahip Tomahawk seyir füzeleri yer alıyor. USS Abraham Lincoln’e eşlik eden savaş gemilerinin de hem hava hem kara hem de deniz hedeflerini etkisiz hale getirebilecek gelişmiş silah ve savunma sistemleriyle donatıldığı ifade ediliyor.
Haberde ayrıca, ABD’nin gerçekleştirdiği yeni askeri sevkiyatlarla birlikte Orta Doğu’daki Amerikan askeri varlığının son sekiz ayın en yoğun seviyesine ulaştığı vurgulandı. ABD ve İsrail’in geçtiğimiz haziran ayında İran’a yönelik olarak 12 gün süren kapsamlı hava saldırıları düzenlediği hatırlatılırken, İsrail Yayın Kurulu’nun (KAN) verdiği bilgiye göre, son sevkiyatların ardından bölgedeki askeri konuşlanmanın haziran ayındaki seviyenin de üzerine çıktığı belirtildi.
CENTCOM Komutanı Tel Aviv’de
ABD Merkez Kuvvetler Komutanı (CENTCOM) General Brad Cooper, dün İsrail’in başkenti Tel Aviv’e beklenmedik bir ziyaret gerçekleştirdi. Ziyaretin, ABD ile İran arasındaki gerilimin en üst noktaya ulaştığı bir döneme denk gelmesi dikkat çekti. İsrail basınında yer alan haberlere göre Cooper, Tel Aviv’de İsrail Genelkurmay Başkanı Herzi Halevi Zamir ve İsrail Hava Kuvvetleri Komutanı Tomer Bar’ın da katılacağı üçlü bir görüşme yapacak. İsrail ordusu ise geçtiğimiz perşembe günü yayımladığı açıklamada, hava kuvvetlerinin tam alarm durumunda gelişmeleri yakından izlediğini duyurmuştu.
Peş Peşe Uçuş İptalleri
Bölgede artan gerilim, sivil havacılık sektörünü de etkiledi. Lufthansa, British Airways, Air France ve KLM başta olmak üzere birçok uluslararası hava yolu şirketi İsrail, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Suudi Arabistan’a yönelik uçuşlarını iptal etti ya da geçici olarak askıya aldı. Yapılan açıklamalara göre Fransa merkezli Air France, Dubai ve Tel Aviv seferlerini durdururken; İngiltere merkezli British Airways Dubai uçuşlarını, Hollanda merkezli KLM ise İsrail, Suudi Arabistan ve Birleşik Krallık’a planlanan bazı seferlerini iptal etti.
Öte yandan İtalyan hava yolu şirketi ITA da bölgedeki tansiyonun yükselmesi nedeniyle İsrail’e yapılan gece uçuşlarını en az salı gününe kadar durdurduğunu açıkladı. Bölgedeki güvenlik endişelerinin artmasıyla birlikte, önümüzdeki günlerde yeni iptallerin gündeme gelebileceği değerlendiriliyor.