Söz konusu gelişmenin, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in 23-25 Eylül tarihleri arasında ABD’ye gerçekleştirdiği ziyaretin ardından yaşanması dikkat çekti. Ziyaret sonrasında yürütülen görüşmeler kapsamında Washington ve Pekin’in, her iki yönde gerçekleştirilen ticarette toplam 30 milyar dolarlık hassas olmayan mal grubuna daha uygun tarife koşullarının uygulanması konusunda ortak bir çerçeve üzerinde anlaşmaya vardığı belirtildi.
Varılan uzlaşmanın, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerde belirli ürün grupları açısından daha avantajlı koşullar oluşturmayı amaçladığı ifade edildi. Buna göre ABD’nin Çin’den ithal ettiği mallar ile Çin’in ABD’den aldığı ürünler kapsamında, toplam 30 milyar dolarlık ticaret hacmine konu olan hassas olmayan ürünlere yönelik tarife uygulamalarının daha elverişli hale getirilmesi öngörülüyor.
Şi Cinping’in ABD ziyareti sonrasında ortaya çıkan bu gelişme, dünyanın en büyük iki ekonomisi arasındaki ticari ilişkilerin yeniden şekillendirilmesine yönelik görüşmelerin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiriliyor. Tarife düzenlemelerine ilişkin tavsiyelerin hayata geçirilmesiyle birlikte, belirlenen ürün gruplarında iki ülke arasındaki ticaretin daha uygun koşullarda sürdürülmesinin hedeflendiği aktarılıyor.
Bununla birlikte, söz konusu uzlaşmanın kapsamının 30 milyar dolarlık hassas olmayan mal ticaretiyle sınırlı olduğu ve iki ülke arasındaki ticaretin tamamını kapsamadığı belirtiliyor. Dolayısıyla düzenlemenin, ABD-Çin ticari ilişkilerindeki belirli ürün gruplarına yönelik tarife koşullarında değişiklik öngören sınırlı kapsamlı bir adım niteliğinde olduğu ifade ediliyor.
Beyaz Saray tarafından yapılan açıklamada, ABD ile Çin arasında ekonomik ilişkilerden teknoloji alanındaki gelişmelere kadar uzanan çeşitli başlıklarda yeni adımlar atıldığı bildirildi. Açıklamaya göre iki ülkenin liderleri, mayıs ayında Pekin’de gerçekleştirilen zirvede oluşturulması kararlaştırılan ABD-Çin Ticaret Kurulu ile ABD-Çin Yatırım Kurulu kapsamındaki hükümetler arası temel mekanizmaları resmen faaliyete geçirdi.
ABD ve Çin Arasında Ticaret ve Yapay Zeka Gündeminde Yeni Mekanizmalar
İki ülke arasındaki ticari ilişkilerin geliştirilmesini hedefleyen Ticaret Kurulu kapsamında, karşılıklı olarak 30 milyar dolar değerindeki hassas olmayan mallara daha elverişli tarife uygulanmasına ilişkin tavsiyeler konusunda uzlaşı sağlandı. Söz konusu düzenlemenin, iki ülke arasındaki ticaret akışının belirli ürün gruplarında kolaylaştırılmasına yönelik olduğu belirtildi.
Tarım Ürünleri İçin Yeni Çalışma Grubu
Ticaret Kurulu bünyesinde ayrıca tarım sektöründeki pazar erişimiyle ilgili mevcut engellerin ele alınmasına yönelik özel bir çalışma grubunun oluşturulmasına karar verildi. Bu çalışma grubunun, iki ülke arasındaki tarımsal ticaretin önündeki sorunların belirlenmesi ve söz konusu alanlarda pazar erişiminin iyileştirilmesine yönelik çalışmalar yürütmesi planlanıyor.
ABD’nin Çin’e yönelik ihracatı kapsamında daha elverişli ticaret koşullarından yararlanması öngörülen ürünler arasında tarım ürünleri, balık ve deniz ürünleri, tomruk ve ahşap ürünleri, kozmetik ürünleri ile tıbbi cihazlar bulunuyor. Çin’den ABD’ye gerçekleştirilecek ithalat kapsamında ise küçük ev aletleri, oyuncaklar, tatil ve yılbaşı dekorasyonları ile çocuk oto koltukları gibi çeşitli tüketici ürünlerinin yer aldığı aktarıldı.
Çin’in ABD’den Kömür Alımı da Gündemde
İki ülke arasındaki ticari anlaşmanın enerji boyutunda da dikkat çeken bir madde bulunuyor. Açıklamada, Çin’in 2027 ve 2028 yıllarında ABD’den her yıl en az 10 milyon metrik ton kömür ithal edeceği bilgisine yer verildi. Öte yandan Washington ve Pekin’in, nadir toprak elementleri ile diğer kritik minerallerin tedarik zincirlerinde yaşanan eksiklikler konusunda görüşmelerini sürdüreceği belirtildi. ABD’nin bu alandaki endişelerinin giderilmesi amacıyla çalışmaların devam edeceği, aynı zamanda söz konusu kritik minerallerin sevkiyat seviyelerinin uygun düzeylere çıkarılmasının hedeflendiği kaydedildi.
ABD ve Çin Arasında Süper Zeka Diyaloğu Oluşturuldu
İki ülke arasındaki temasların yalnızca ticaret ve yatırım alanlarıyla sınırlı kalmadığı, gelişmekte olan teknolojiler konusunda da yeni bir iletişim mekanizmasının oluşturulduğu bildirildi. Beyaz Saray açıklamasına göre iki lider, belirli gelişmekte olan teknolojileri tanımlamak amacıyla “yapay zeka” yerine “süper zeka” ifadesinin kullanılmasını kararlaştırdı.
Bu kapsamda ABD ile Çin arasında ABD-Çin Süper Zeka Diyaloğu adı verilen yeni bir mekanizma oluşturuldu. Diyalog çerçevesinde iki ülkenin, söz konusu teknolojilerin beraberinde getirebileceği riskler ile sağlayabileceği faydalar konusunda karşılıklı görüş alışverişinde bulunması planlanıyor. Tarafların bir sonraki görüş alışverişini kasım ayına kadar gerçekleştirmeyi planladığı belirtildi. Böylece iki ülke, hızla gelişen ileri teknolojiler konusunda düzenli iletişim kurulmasını amaçlayan yeni bir kanal oluşturmuş oldu.
Süper Zeka Kaynaklı Olası Olaylar İçin İletişim Hattı
ABD ve Çin’in üzerinde uzlaştığı bir diğer başlık ise süper zeka teknolojilerinden kaynaklanabilecek olaylara ilişkin iletişim mekanizması oldu. Tarafların, bu tür teknolojilerle bağlantılı olası olaylarda doğrudan iletişim kurulabilmesini sağlamak amacıyla ikili bir iletişim kanalı oluşturma konusunda anlaşmaya vardığı bildirildi.
Söz konusu kanalın, iki ülke arasındaki teknoloji diyaloğunun sürdürülmesinin yanı sıra, süper zeka alanındaki gelişmelerden kaynaklanabilecek riskli durumlarda tarafların hızlı biçimde bilgi alışverişinde bulunmasına imkan sağlaması amaçlanıyor.
Böylece ABD ile Çin arasında mayıs ayında Pekin’de gerçekleştirilen zirvede ortaya konulan işbirliği çerçevesinin; ticaret, yatırım, tarım, enerji, kritik mineraller ve gelişmekte olan teknolojiler gibi farklı alanlarda somut mekanizmalarla ilerletilmesi hedefleniyor.