Buna göre içme sütlerinde ilave şeker oranı yüzde 5’i aşamayacak. Ayrıca glukoz ve fruktoz şuruplarının içme sütlerinde kullanılması yasaklandı. Düzenlemeyle birlikte ürünlerin etiketlerinde yer alan bazı ifadelerin kullanımına da belirli şartlar getirildi.
Sütler Yağ Oranına Göre Dört Gruba Ayrılacak
Yeni düzenleme kapsamında içme sütleri, sahip oldukları yağ oranlarına göre dört ayrı sınıfta değerlendirilecek. Böylece tüketicilerin satın aldıkları sütün yağ içeriğini daha kolay ayırt edebilmesi amaçlanıyor. Sütlerin sınıflandırılmasında ürünün yağ oranı temel alınırken, ambalaj üzerindeki bilgilendirmelerin de bu yeni sisteme uygun şekilde yapılması gerekecek.
İlave Şekere Yüzde 5 Sınırı
Yeni dönemin dikkat çeken maddelerinden biri de içme sütlerinde kullanılabilecek ilave şeker miktarına getirilen sınır oldu. Bundan böyle içme sütlerine eklenen şeker miktarı yüzde 5’i geçemeyecek. Bunun yanı sıra glukoz ve fruktoz şuruplarının kullanılması da tamamen yasak olacak. Bu düzenlemeyle süt ürünlerinin içeriğinde kullanılan tatlandırıcı ve şeker kaynaklarına yönelik daha net kurallar getirilmiş oldu.
Doğal İbaresi Artık Her Sütte Kullanılamayacak
Düzenlemeyle birlikte ambalajlarda tüketicinin dikkatini çeken “doğal” ifadesinin kullanımına da sınırlama getirildi. Buna göre “doğal” ibaresi, herhangi bir içme sütünde istenildiği şekilde kullanılamayacak. Bu ifadenin etikette yer alabilmesi için ürünün belirlenen şartları taşıması gerekecek.
“Doğal” ifadesi yalnızca belirli kriterleri karşılayan tam yağlı ve yağlı sütlerde kullanılabilecek. Böylece ürünlerin sahip olmadığı özellikleri çağrıştırabilecek ifadelerin etiketlerde gelişigüzel kullanılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Raflardaki Ürünlerin Etiketleri Değişecek
Yeni kurallar, yalnızca sütlerin içeriğini değil, tüketiciye sunuluş biçimini ve ambalajlardaki ifadeleri de etkiliyor. Yağ oranlarının farklı kategoriler halinde belirtilmesi ve “doğal” gibi ifadelerin kullanımının şartlara bağlanmasıyla birlikte raflardaki ürünlerde de değişiklikler görülmesi bekleniyor. İçme sütlerinde başlayan bu yeni dönemle birlikte tüketicilerin ürünlerin yağ oranı, ilave şeker içeriği ve etiket üzerindeki tanımlamalarını daha dikkatli incelemesi gerekecek.
Yeni düzenleme; içme sütlerinin dört farklı yağ sınıfında satışa sunulmasını, ilave şekerin yüzde 5 ile sınırlandırılmasını, glukoz ve fruktoz şuruplarının kullanımının yasaklanmasını ve “doğal” ibaresinin yalnızca belirli şartları sağlayan tam yağlı ve yağlı sütlerde kullanılmasını öngörüyor.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, gıda güvenilirliğinin artırılması, tüketicilerin yanıltılmasının önüne geçilmesi ve gıda sektöründe faaliyet gösteren işletmeler arasındaki haksız rekabetin önlenmesi amacıyla Türk Gıda Kodeksi İçme Sütleri Tebliği’nde kapsamlı değişiklikler yapıldığını açıkladı. Yeni düzenlemelerin Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdiğini belirten Bakan Yumaklı, içme sütlerinin tanımları, yağ oranlarının sınıflandırılması, çeşni ve şeker kullanımına ilişkin önemli yenilikler getirildiğini ifade etti.
Süt Bazlı İçecek Tanımı Tebliğden Çıkarıldı
Yapılan değişikliklerin başında “süt bazlı içecek” tanımının mevzuattan çıkarılması geliyor. Bakan Yumaklı, söz konusu ürün grubunun daha önce, son ürünün miktar olarak en az yüzde 50’sinin içme sütünden oluştuğu içecekleri ifade ettiğini belirtti.
Ancak piyasada “süt bazlı içecek” adıyla tanımlanan herhangi bir ürün bulunmadığına dikkat çeken Yumaklı, süt içeren ürünlerin mevcut uygulamada ya çeşnili veya aromalı içme sütü ya da süt içeren içecek olarak sınıflandırıldığını aktardı. Bu nedenle uygulamada karşılığı bulunmayan “süt bazlı içecek” tanımının Tebliğden kaldırıldığı bildirildi.
İçme Sütlerinde Yağ Oranlarına Dört Sınırlı Sınıflandırma
Yeni düzenlemeyle tüketicilerin süt ürünlerinin yağ oranını daha kolay anlayabilmesi amacıyla yağlılık sınıflandırmasında da değişikliğe gidildi. Önceki uygulamada tam yağlı, yarım yağlı ve yağsız sınıflarının dışında kalan ürünler, farklı yağ oranları belirtilerek piyasaya sunulabiliyordu. Etiketlerde “% yağlı” şeklindeki ifadelerle ara yağ sınıflandırmalarının kullanılmasına imkan tanıyan bu uygulama yeni Tebliğ ile sona erdirildi.
Bundan böyle içme sütleri yalnızca tam yağlı, yağlı, yarım yağlı ve yağsız olmak üzere dört farklı sınıfta piyasaya arz edilebilecek. Bakan Yumaklı, yeni sınıflandırmanın tüketiciler açısından daha sade ve anlaşılır bir yapı oluşturacağını belirterek, bu dört sınıflandırmanın dışında içme sütlerinde farklı bir yağ sınıfı kullanılmasının yasaklandığını açıkladı. Böylece çok farklı yağ oranlarına sahip ürünlerin çeşitli ifadelerle tüketiciye sunulmasının ve bunun tüketicide kafa karışıklığı oluşturmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Çeşnili Sütlerde Minimum Oran Belirlendi
Yeni düzenleme yalnızca yağ oranlarıyla sınırlı kalmadı. Çeşnili içme sütlerinin içeriğine yönelik de yeni bir kriter getirildi. Buna göre, çeşnili içme sütlerinde kullanılacak toplam çeşni miktarı için ilk kez alt sınır belirlendi. Üründe bulunacak toplam çeşni oranının kütlece en az yüzde 1 olması gerekecek. Bu düzenlemeyle çeşnili olarak satışa sunulan içme sütlerinin ürün tanımına uygun şekilde belirli bir miktarda çeşni içermesi amaçlanıyor.
İçme Sütlerinde İlave Şeker Kullanımına Sınır
Yeni Tebliğ ile içme sütlerine eklenebilecek şeker miktarı da ilk kez belirli bir sınır çerçevesine alındı. Buna göre, içme sütlerine ilave edilecek şeker miktarı kütlece en fazla yüzde 5 olabilecek. Bunun yanında ürünün toplam şeker miktarı için de yüzde 9,5’lik üst sınır getirildi.
Düzenlemeyle içme sütlerinde kullanılabilecek “şeker” türleri de sınırlandırıldı. Buna göre ilave şeker olarak yalnızca Türk Gıda Kodeksi Şeker Tebliği’nde tanımlanan yarı beyaz şeker, beyaz şeker ve ekstra beyaz şeker kullanılabilecek. Böylece sakkaroz dışındaki glukoz ve fruktoz şurubu gibi şeker türevlerinin içme sütlerine eklenmesinin önüne geçilecek.
Aromalarda Yalnızca Doğal Aroma Vericiler Kullanılacak
İçme sütlerinin aroma içeriği konusunda da yeni bir düzenleme yapıldı. Bundan sonra içme sütlerinde aroma verici madde olarak yalnızca “doğal aroma vericiler” kullanılabilecek. Böylece ürünlerde kullanılan aroma vericilerin niteliğine ilişkin daha belirgin bir çerçeve oluşturulmuş oldu.
Doğal İfadesinin Kullanımına Yeni Şartlar
Yeni düzenlemelerin dikkat çeken başlıklarından biri de süt ürünlerinin etiketlerinde kullanılan “doğal” ifadesine getirilen sınırlama oldu. Buna göre “doğal” ibaresi yalnızca tam yağlı ve yağlı içme sütlerinde kullanılabilecek. Ancak bu ifadenin yer aldığı ürünlerin herhangi bir katkı maddesi, çeşni maddesi, aroma verici veya benzeri ilave bileşen içermemesi gerekecek. Ayrıca laktozsuz veya laktozu azaltılmış içme sütlerinde “doğal” ifadesinin kullanılmasına izin verilmeyecek.Bu düzenlemeyle tüketicinin ürün etiketlerinde yer alan “doğal” ifadesi üzerinden yanıltılmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
İşletmelere Uyum İçin Süre Verildi
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yapılan yeni düzenlemeler, Tebliğin yürürlüğe girmesinden önce faaliyet gösteren gıda işletmeleri için de bir geçiş süreci öngörüyor. Buna göre, Tebliğin yayımlanmasından önce faaliyetlerini sürdüren işletmelerin yeni hükümlere 31 Mart 2027 tarihine kadar uyum sağlaması gerekiyor.
Bakan Yumaklı, düzenlemelerin temel amacının gıda güvenilirliğini sağlamak, tüketicilerin yanıltılmasını önlemek ve gıda işletmeleri arasında haksız rekabetin oluşmasının önüne geçmek olduğunu vurguladı. Yumaklı, tüketiciler ve sektör açısından yapılan yeni düzenlemelerin hayırlı olmasını dileyerek, gıda güvenilirliğinin korunması ve tüketicilerin doğru bilgilendirilmesine yönelik çalışmaların devam edeceğini ifade etti.