Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu Teklifi, TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonunda görüşülerek kabul edildi. Düzenlemenin yasalaşması halinde Türkiye’de faaliyet gösteren yabancı dijital konaklama platformları için yeni bir dönem başlayacak.
Teklif kapsamında, Booking, Expedia ve Airbnb gibi platformların Türkiye’de faaliyetlerini sürdürebilmeleri için Kültür ve Turizm Bakanlığından izin belgesi almaları şart koşulacak. Söz konusu izin belgesi iki yıl süreyle geçerli olacak.
İzin Belgesinin Bedeli 5 Milyon Lira Olacak
Düzenlemede yabancı dijital konaklama platformlarının alması gereken izin belgesinin bedeli de belirlendi. Buna göre platformlardan 5 milyon lira izin belgesi bedeli alınacak. Belirlenen 5 milyon liralık tutar sabit kalmayacak. İzin belgesi bedeli, her yıl yeniden değerleme oranı doğrultusunda artırılacak.
Yeni düzenlemeyle birlikte Türkiye’de hizmet veren uluslararası dijital konaklama platformlarının yalnızca izin belgesi alması değil, aynı zamanda ülkede temsilci bulundurması ve turizm payı ödemesi de zorunlu hale gelecek.
Böylece Booking, Expedia ve Airbnb gibi yabancı platformların Türkiye’deki faaliyetlerinin daha kapsamlı bir yasal çerçeveye alınması hedefleniyor. Düzenleme, yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’deki faaliyetlerine ilişkin izin, temsil ve mali yükümlülükleri yeniden şekillendirecek.
Türkiye’de turizm sektöründe faaliyet gösteren dijital platformlara yönelik yeni bir düzenleme hazırlanıyor. Teklifin yasalaşması halinde, özellikle yabancı platformların Türkiye’deki faaliyetleri daha kapsamlı şekilde denetim altına alınacak. Platformlara Türkiye’de temsilci bulundurma zorunluluğunun yanı sıra çeşitli vergi ve mali yükümlülükler de getirilecek.
Turizm Platformlarına Yeni Düzenleme: Komisyonlara Yüzde 17 Sınırı
Düzenleme kapsamında platformların dijital hizmet vergisinin mükellefi olması, Türkiye’de vergi borcunun bulunmaması ve turizm payı ödemesi yapması gerekecek. Böylece Türkiye’de tüketicilere turizm hizmeti sunan uluslararası platformların faaliyetlerinin daha şeffaf ve denetlenebilir hale getirilmesi hedefleniyor.
Konaklama Komisyonlarına Yüzde 17 Tavanı
Teklifte dikkat çeken başlıklardan biri de dijital platformların konaklama satışlarından elde edeceği komisyonlara getirilecek sınır oldu. Yurt içinde gerçekleştirilen ve yine yurt içindeki tüketicilere sunulan konaklama satışlarında platformların talep edebileceği komisyon, vergiler hariç hizmet bedelinin yüzde 17’sini geçemeyecek.
Böylece konaklama işletmeleri açısından platformlara ödenen komisyonların belirli bir seviyenin üzerine çıkmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor. Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Nadir Alpaslan da düzenlemeyle birlikte özellikle yabancı platformların Türkiye’de yürüttüğü faaliyetlerin denetim kapsamına alınacağını belirtti.
Yabancı Platformlara Türkiye’de Temsilci Şartı
Nadir Alpaslan’ın verdiği bilgilere göre, Türkiye’de tüketicilere hizmet sağlayan uluslararası dijital platformların faaliyet alanları ve üstlenecekleri sorumluluklar açık şekilde tanımlanacak. Platformların Türkiye sınırları içerisinde tüketicilerin ve kamu kurumlarının resmi olarak ulaşabileceği bir temsilci bulundurması da zorunlu hale getirilecek.
Böylece Türkiye’de hizmet alan tüketicilerin yaşadığı sorunlarda muhatap bulabilmesi ve hak arama süreçlerinin daha etkin yürütülmesi amaçlanıyor. Teklifte ayrıca bu platformların faaliyetlerinden doğabilecek hukuki uyuşmazlıklarda Türk hukukunun uygulanması ve Türk mahkemelerinin yetkili olması öngörülüyor.
Platformların Faaliyet Alanları Sınırlandırılacak
Yeni düzenlemeyle dijital platformların hangi turizm hizmetlerine aracılık edebileceği de belirli kurallara bağlanacak. Buna göre platformlar doğrudan yalnızca turizm belgeli konaklama tesisleri, turizm amaçlı kiralama izin belgesine sahip konutlar ve uçak bileti satışları için aracılık hizmeti sunabilecek.
Bunun dışında seyahat acentelerine özgü hizmetlerin, gerekli yetkiye sahip seyahat acentaları aracılığıyla verilmesi gerekecek. Araç kiralama hizmetleri bakımından da benzer bir uygulamaya gidilecek ve bu hizmetlerin Türkiye’de yetkilendirilmiş işletmeler üzerinden sunulması şartı aranacak. Bu düzenlemeyle, dijital platformların yetkileri dışında kalan turizm faaliyetlerini doğrudan sunmasının veya bu hizmetlere yetkisiz şekilde aracılık etmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Kurallara Uymayan Platformlara Yaptırım
Teklifte belirlenen yükümlülüklere uymayan platformlar için de çeşitli yaptırımlar öngörülüyor. Kurallara aykırı hareket eden platformlara idari para cezası uygulanması ve gerekli durumlarda erişimin engellenmesi gündeme gelecek. Böylece düzenlemede belirlenen mali, hukuki ve idari yükümlülüklerin yerine getirilmesi konusunda platformlar üzerinde yaptırım mekanizması oluşturulacak.
Düzenlemenin 2027’de Yürürlüğe Girmesi Planlanıyor
Hazırlanan teklifin yasalaşması durumunda düzenlemelerin 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girmesi planlanıyor. Halen Türkiye’de faaliyet gösteren yabancı platformlar için ise geçiş süreci öngörülüyor. Buna göre mevcut platformların, düzenlemenin yürürlüğe girmesinin ardından üç ay içerisinde izin belgesi almak üzere başvuruda bulunması gerekecek.
Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yapılan değerlendirmelere göre düzenlemenin temel amaçları arasında tüketicilerin haklarının daha etkin korunması, kayıtlı turizm işletmelerinin desteklenmesi ve sektörde faaliyet gösteren işletmeler arasındaki haksız rekabetin önlenmesi bulunuyor.