Trump, yaptığı açıklamada, “Sadece Gazze’de değil, tüm Orta Doğu’da barışın tesis edilebileceğine inanıyorum” ifadelerini kullandı. Başkan, bölgedeki uzun süredir devam eden çatışmalara son vermek ve istikrarlı bir barış süreci oluşturmak amacıyla geliştirdikleri planın önemine dikkat çekti.
Bu açıklamalar, Trump’ın uluslararası barış çabalarına olan ilgisini ve bölgedeki mevcut sorunları çözme yönündeki yaklaşımını gözler önüne seriyor. ABD Başkanı, barış girişimlerinin sadece Gazze ile sınırlı kalmayıp, geniş çaplı bir Orta Doğu barışı hedeflediğini belirtti.
Trump’tan Gazze Barış Planı: 20 Maddelik Yol Haritası ve Mısır Müzakereleri
ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile Beyaz Saray’da gerçekleştirdiği görüşmenin ardından, Gazze’de uygulanmak üzere 21 maddelik bir barış planını kamuoyuna açıkladı. Plan, hem İsrail hem de Filistin tarafının uzlaşı sağladığı takdirde bölgede kalıcı bir ateşkese ve kapsamlı insani yardımların sağlanmasına zemin hazırlamayı hedefliyor.
Mısır’da Dolaylı Müzakereler Başlıyor
Hamas ve İsrail’den gelen olumlu açıklamalar, barış umutlarını artırırken, tarafların heyetlerinin Mısır’ın Şarm El-Şeyh kentinde dolaylı görüşmeler yürüteceği bildirildi. Görüşmelerde öncelikli konular arasında İsrail ordusunun geri çekileceği bölgeler ve esirlerin durumu bulunuyor. ABD’den Steve Witkoff ve Başkanlık Danışmanı Jared Kushner’in yer alacağı toplantıda, İsrail heyetinde ise Stratejik İşler Bakanı Ron Dermer ve Şin Bet güvenlik servisi yetkilileri yer alacak.
Trump’tan Çarpıcı Açıklamalar
Kanada Başbakanı Mark Carney ile Oval Ofis’te bir araya gelen Trump, basın mensuplarının Orta Doğu gündemine ilişkin sorularını yanıtladı. Trump, “Gazze ile ilgili çok ciddi müzakereler yürütüyoruz ve Orta Doğu’da kalıcı barış sağlanabilir” dedi.
Başkan ayrıca, Gazze’de ateşkesin sağlanmasının yalnızca bölgeyi değil, tüm Orta Doğu’yu olumlu etkileyeceğini vurguladı ve “Gördüğüm kadarıyla planı desteklemeyen bir ülke yok. Bu fırsatı değerlendirebiliriz” ifadelerini kullandı.
Trump, İsrail ve Filistin arasındaki uzun süren çatışmanın sona erdirilmesi açısından bu anlaşmanın kritik önemde olduğunu belirterek, “Milyonlarca insanın hayatını kaybettiği yılların ardından Orta Doğu’ya barış getirme şansımız var” dedi.
İsrail’in anlaşma sonrası Gazze’ye saldırı yapmama garantisine dair soruya ise, “Herkesin anlaşmaya uymasını sağlamak için elimizden geleni yapacağız” yanıtını verdi. Ayrıca Trump, ABD’den bir ekibin daha Gazze’deki barış müzakerelerine katılmak üzere Mısır’a yola çıktığını açıkladı.
20 Maddelik Gazze Barış Planı
Beyaz Saray, Trump’ın sunduğu ve Netanyahu’nun onay verdiği planın detaylarını kamuoyuyla paylaştı. Planın maddeleri özetle şöyle: Gazze, terörden arındırılmış ve komşularına tehdit oluşturmayan bir bölge olacak.
Bölge, Gazze halkının yararına yeniden inşa edilecek. Her iki taraf planı kabul ederse savaş derhal sona erecek; İsrail kuvvetleri esir değişimi için anlaşılmış sınırlara çekilecek. Bu süreçte tüm askeri operasyonlar durdurulacak. Anlaşmanın kabulünden sonraki 72 saat içinde tüm rehineler yaşayan veya ölü iade edilecek.
Rehinelerin serbest bırakılması sonrası, İsrail 250 müebbet hapis cezası almış mahkumu ve 7 Ekim 2023 sonrası gözaltına alınan 1700 Gazzeliyi serbest bırakacak; ölü Gazzelilerin kalıntıları karşılıklı teslim edilecek.
Tüm rehineler serbest bırakıldıktan sonra, barışçıl yaşamayı taahhüt eden Hamas üyelerine af sağlanacak; Gazze’den ayrılmak isteyenlere güvenli geçiş sağlanacak. Anlaşma kabul edildiğinde, insani yardım derhal Gazze’ye ulaştırılacak; altyapı, hastane ve fırınların yeniden inşası, moloz temizliği için gerekli ekipmanlar sağlanacak.
Yardımlar Birleşmiş Milletler, Kızılhaç ve diğer uluslararası kuruluşlar aracılığıyla, tarafların müdahalesi olmadan dağıtılacak. Sınır kapılarının açılması, 19 Ocak 2025’teki anlaşma mekanizmasına uygun olacak.
Gazze, geçici teknokratik ve siyasi olarak tarafsız bir Filistin komitesi tarafından yönetilecek; komite günlük hizmetlerden sorumlu olacak ve uluslararası bir “Barış Konseyi” tarafından gözetilecek. Konsey, Trump başkanlığında, eski İngiltere Başbakanı Tony Blair gibi isimlerin katılımıyla Gazze’nin yeniden inşası için fonları yönetecek. Ekonomik kalkınma planı, uzmanlardan oluşan bir heyet tarafından hazırlanacak; yatırım önerileri güvenlik ve yönetişim çerçevesiyle uyumlu şekilde değerlendirilecek.
Özel ekonomik bölgeler kurulacak; gümrük ve erişim oranları katılımcı ülkelerle müzakere edilecek. Kimse Gazze’yi terk etmeye zorlanmayacak; isteyenler özgürce ayrılabilecek ve geri dönebilecek. Hamas ve diğer gruplar yönetimde rol almayacak; askeri ve terör altyapısı yok edilecek ve bağımsız denetçilerle silahsızlandırma sağlanacak.
Bölgesel ortaklar, Yeni Gazze’nin komşularına ve halkına tehdit oluşturmayacağını garanti edecek. ABD ve uluslararası ortaklar geçici bir Uluslararası İstikrar Gücü (ISF) oluşturacak; ISF sınır güvenliği sağlayacak ve Filistin polislerini eğitecek.
İsrail Gazze’yi işgal veya ilhak etmeyecek; geri çekilme aşamalı olacak ve ISF ile koordinasyon sağlanacak. Hamas planı reddederse, IDF ile ISF iş birliği içinde bölgedeki güvenliği sağlayacak ve yardım operasyonları devam edecek. Dinler arası diyalog ve barış eğitimi süreçleri başlatılacak; toplumlar arası anlayış ve hoşgörü teşvik edilecek.
Gazze’nin yeniden kalkınması ve Filistin Yönetimi reformları ilerledikçe, Filistinlilerin kendi kaderini tayin hakkı ve devlet kurma yolunda inandırıcı koşullar oluşturulacak; ABD, İsrail ve Filistin arasında siyasi diyalog sürecek. Bu plan, bölgedeki çatışmaları sona erdirme, insani yardımı sağlama ve Gazze’nin ekonomik, sosyal ve siyasi açıdan yeniden inşa edilmesine odaklanıyor.