Tasarıya göre WhatsApp, Telegram, Messenger ve benzeri mesajlaşma uygulamaları, çocuk istismarı içeren görsel veya yazılı içerikleri otomatik olarak tespit edebilecek. Tespit edilen veriler ise ilgili kurumlarla paylaşılabilecek. Böylece yetkililer, suç unsuru barındıran mesajlara daha hızlı şekilde ulaşabilecek.
Ancak bu girişim, bireylerin özel hayatlarının gizliliği konusunda büyük tartışmaları da beraberinde getiriyor. Eleştirilere göre, devletlerin mesajlaşmaları tarama yetkisine sahip olması, mahremiyet hakkını ciddi şekilde zedeleyebilir. Bunun yanında söz konusu teknolojilerin kötüye kullanılma ihtimali de kamuoyunda endişe yaratıyor.
Avrupa Birliği yetkilileri ise düzenlemenin temel amacının yalnızca çocukları korumak olduğunu vurguluyor. Açıklamalarda, bireysel özgürlüklerin ihlal edilmemesi için sıkı denetim mekanizmalarının kurulacağı ve teknolojinin yalnızca belirlenen suçlarla mücadele kapsamında kullanılacağı ifade ediliyor.
Önümüzdeki aylarda Avrupa Parlamentosu’nda oylanması beklenen yasa, kabul edilmesi halinde dijital iletişim dünyasında köklü değişiklikler yaratacak. Kararın çıkması durumunda, Avrupa’daki milyonlarca kullanıcının mesajlaşmaları artık devletin gözetiminde olacak.
Avrupa ülkeleri, sosyal medya platformlarına yönelik sıkı denetimlerini bir adım ileri taşıyarak bu kez doğrudan cep telefonlarındaki mesajlaşmalara yöneliyor. Avrupa Birliği (AB) üyesi devletlerin uzun süredir gündeminde olan Chat Control / Sohbet Kontrolü düzenlemesi için kritik sürece girildi. 12 Eylül’de AB Konseyi’nde yapılacak oylama ile bu tartışmalı yasa tasarısı resmen masaya yatırılacak. Eğer teklif onaylanırsa, WhatsApp, Signal, Telegram gibi popüler mesajlaşma uygulamaları üzerinden yapılan tüm yazışmaların Çocuk Cinsel İstismarı Materyali (CSAM) açısından taranması zorunlu hale gelecek.
Biri Bizi Gözetliyor Endişesi
Tasarı AB ülkelerini üç farklı cepheye bölmüş durumda. Bazı ülkeler çocuk istismarını engelleme gerekçesiyle düzenlemeyi desteklerken, bir diğer grup yasaya kesin biçimde karşı çıkıyor. Kararsız ülkelerin sayısı da dikkate değer düzeyde. Karşı çıkanlar, bu uygulamanın bireylerin özel hayatını ihlal ettiğini savunuyor ve ünlü yazar George Orwell’ın “Büyük Birader” gözetimine benzer bir tablo ortaya çıkaracağını öne sürüyor.
Teklifin kabul edilmesi halinde, mesajlaşma servisleri şifreli yazılımlar aracılığıyla kullanıcıların içeriklerini taramakla yükümlü olacak. Bu, gönderilen bir mesajın veya görselin alıcıya ulaşmadan önce özel bir veritabanına yüklenip denetlenmesi anlamına geliyor. Amaç, çocuk istismarına dair yasa dışı materyallerin tespit edilmesi olsa da, süreç aynı zamanda kişisel iletişimin büyük ölçüde gözetim altına alınmasına kapı aralıyor.
Tüm Mesajlar Mercek Altında
Düzenleme hayata geçtiği takdirde yalnızca suç unsuru taşıyan içerikler değil, kullanıcıların gündelik iletişimleri de taramadan geçecek. Yani bireylerin özel mesajları, arkadaşlarıyla yaptıkları şakalaşmalar, ayrılık konuşmaları, paylaşılan fotoğraflar ve hatta en mahrem yazışmalar bile denetim sürecine dâhil edilecek. Bu da dijital mahremiyetin büyük ölçüde ortadan kalkabileceği yönündeki endişeleri artırıyor.
Kısacası, AB’nin bu yeni girişimi, bir yandan çocuk istismarıyla mücadele amacı taşısa da diğer yandan özgürlükler, gizlilik ve bireysel hakların geleceği konusunda ciddi tartışmalara yol açmış durumda.