Kuzey Kore’den kaçtı, Kim Jong Un’u mahkemeye verdi, Dava dosyasına göre kadın, Pyongyang yönetiminin kontrolündeki cezaevinde fiziksel ve psikolojik olarak defalarca eziyete uğradı. Dava yalnızca Kim Jong Un’a değil, aynı zamanda başkent Pyongyang’da görev yapan dört yetkiliyi de kapsıyor. Bu kişiler, işkence, kötü muamele ve cinsel istismar gibi insan hakları ihlallerinin sorumlusu olarak gösteriliyor.
Uluslararası insan hakları savunucuları, bu davayı Kuzey Kore rejimine karşı açılmış en cesur ve dikkat çekici girişimlerden biri olarak değerlendiriyor. Kadının verdiği ifadeler, kapalı rejimin perde arkasındaki insanlık dışı uygulamaları bir kez daha dünya kamuoyunun gündemine taşıyor.
Dava, Kim Jong Un’un kişisel sorumluluğunun uluslararası hukuk çerçevesinde sorgulanması açısından da tarihi bir adım olarak görülüyor. Uzmanlar, bu sürecin Kuzey Kore rejiminin insan hakları sicilinin yargı önünde daha kapsamlı şekilde tartışılmasına kapı aralayabileceğini ifade ediyor.
Kuzey Kore’de gözaltına alındığı dönemde insanlık dışı muamelelere maruz kalan Choi Min-kyung adlı kadın, ülkenin lideri Kim Jong Un ve Pyongyang rejiminin dört üst düzey yetkilisi aleyhine tarihi bir dava açmaya hazırlanıyor. Choi, yaşadığı ağır hak ihlallerinin sorumlularını adalet önüne çıkarmak için harekete geçti.
1997’de Kaçtı, 2008’de Zorla Geri Gönderildi
Choi Min-kyung’un trajik hikâyesi, 1997 yılında Kuzey Kore’den Çin’e kaçmasıyla başladı. Ancak özgürlük umuduyla çıktığı bu yolculuk, 2008 yılında Çin tarafından zorla Kuzey Kore’ye iade edilmesiyle yeniden kâbusa dönüştü. Choi, sınır dışı edildikten sonra, gözaltında bulunduğu süreçte cinsel saldırıya ve fiziksel işkenceye maruz kaldığını ifade ediyor.
İlk Kez Bu Kapsamda Bir Dava Açılıyor
Davanın açılışı, Güney Kore merkezli Kuzey Kore İnsan Hakları Veritabanı Merkezi (NKDB) tarafından destekleniyor. NKDB’ye göre bu dava, Kuzey Kore rejimi aleyhine açılan ilk kapsamlı ve bireysel sorumluluklara odaklanan hukuk mücadelesi olma özelliğini taşıyor. Davanın cuma günü Güney Kore’de resmen başlayacağı bildiriliyor.
Daha önce de Güney Kore mahkemeleri, Kuzey Kore’ye yönelik insan hakları ihlali iddialarıyla bazı kararlar vermişti. Ancak bu kararların büyük bölümü Pyongyang yönetimi tarafından dikkate alınmamış, uygulamada ise çoğunlukla sembolik kalmıştı.
Choi Min-kyung’un öncülük ettiği bu yeni girişim yalnızca Güney Kore yargısıyla sınırlı kalmayacak. Dava süreci Birleşmiş Milletler’e ve Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne (UCM) taşınarak uluslararası boyuta da çıkarılacak.
Kuzey Kore Rejiminin Hayatta Kalmış Bir Kurbanıyım
Dava öncesinde kamuoyuna açıklama yapan Choi, yaşadıklarının sadece bireysel bir trajedi olmadığını, Kuzey Kore’de halen devam eden insan hakları ihlallerine dikkat çekmek istediğini vurguladı. “Bu küçük adımın, özgürlük ve insan onurunun yeniden inşası için bir başlangıç olmasını umut ediyorum” diyen Choi, Kuzey Kore’de masum sivillerin artık böylesine acımasız zulümlere maruz kalmaması gerektiğini belirtti.
2012 yılında Kuzey Kore’den ikinci kez kaçarak Güney Kore’ye yerleşen Choi, kendisini “işkence mağduru ve Kuzey Kore rejiminin hayatta kalmış bir kurbanı” olarak tanımlıyor. Choi, “Kim hanedanını ve rejimin diğer yetkililerini insanlığa karşı işledikleri suçlardan sorumlu tutmak gibi derin ve kaçınılmaz bir sorumluluğum var” sözleriyle kararlılığını dile getirdi.
Kuzey Kore’de Sistematik İşkence ve İstismar
Kuzey Kore’ye yönelik insan hakları raporları, yıllardır siyasi mahkumların maruz kaldığı işkenceler, kadınlara yönelik cinsel şiddet ve toplumun farklı sınıflarına uygulanan sistematik ayrımcılıkla dolu. Uluslararası kuruluşlar ve sivil toplum örgütleri, bu ağır ihlalleri çeşitli raporlarla belgeliyor.
NKDB Direktörü Hanna Song ise yaptığı açıklamada, bu davanın önemine dikkat çekti. Song, bugüne kadar açılan davaların yalnızca hukuki tazminat talepleriyle sınırlı kaldığını, ancak Choi’nin davasının hem cezai hem de hukuki boyutlarının bir arada yürütülmesi bakımından bir ilk olduğunu belirtti.
Uluslararası Hukuk Önünde Tarihi Bir Sınav
Choi Min-kyung’un davası, Kuzey Kore’deki insan hakları ihlalleri konusunda uluslararası hukuk açısından önemli bir sınav niteliğinde görülüyor. Pyongyang yönetiminin bu davaya vereceği yanıt ise belirsizliğini koruyor.