Cari Açık 12,6 Milyar Dolar, Rezervlerde Sert Düşüş

Cari işlemler açığı, dış ticaret dengesi, turizm gelirleri ve birincil gelir dengesi gibi kalemlerin toplam etkisiyle belirleniyor. Mart ayı itibarıyla dış ticaret açığındaki artış ve enerji ithalatının etkisi, cari açığın bu seviyelerde gerçekleşmesinde önemli görev aldı.

Uzmanlar, önümüzdeki döneme ilişkin projeksiyonlarını da paylaştı. Ekonomistlerin 2025 yılı sonuna dair cari işlemler dengesi beklentisi 19 milyar 9750 milyon dolar açık yönünde. 2026 yılı sonu için ise cari açığın daha da artarak yaklaşık 27 milyar dolar seviyesine ulaşacağı tahmin ediliyor.

Bu tahminlerde küresel enerji fiyatları, dış ticaret hacmi, turizm gelirlerindeki seyir ve döviz kurlarının etkili olacağı öngörülüyor. Ayrıca, hükümetin uyguladığı para ve maliye politikalarının da cari denge üzerindeki etkileri yakından izlenmeye devam ediyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) Mart 2025 dönemine ilişkin yayımladığı ödemeler dengesi verilerine göre, enerji ve altın hariç tutulduğunda cari işlemler hesabı 1 milyar 471 milyon ABD doları fazla verdi. Aynı dönemde ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı ise 4 milyar 840 milyon ABD doları olarak gerçekleşti.

Yıllıklandırılmış bazda değerlendirildiğinde, Mart ayı itibarıyla cari açık yaklaşık 12,6 milyar ABD doları seviyesinde kaydedildi. Ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret dengesi ise yıllık bazda 58,1 milyar ABD doları açık verdi.

Söz konusu dönemde hizmetler dengesi ve ikincil gelir dengesi sırasıyla 61,8 milyar ve 398 milyon ABD doları fazla verirken, birincil gelir dengesinde 16,7 milyar ABD doları düzeyinde açık gözlendi.

Hizmetler dengesinden kaynaklanan net girişler Mart ayında 2 milyar 672 milyon ABD doları olarak kayda geçti. Bu kalem altında taşımacılık hizmetlerinden elde edilen net gelir 1 milyar 343 milyon ABD doları, seyahat gelirlerinden sağlanan net gelir ise 2 milyar 177 milyon ABD doları olarak gerçekleşti.

Cari Açığın Finansmanı

Yıllıklandırılmış verilere göre 2025 yılı Mart itibarıyla cari açığın finansmanında çeşitli kalemler etkili oldu.

Net doğrudan yatırımlar cari açığın finansmanına 5,5 milyar ABD doları katkı sağladı.

Net portföy yatırımları 13,2 milyar ABD doları katkı sundu.

Kredi kullanımları 37,9 milyar ABD doları ile önemli bir kaynak oluşturdu.

Ticari kredilerden sağlanan katkı 1,7 milyar ABD doları oldu.

Net efektif ve mevduat hareketleri ise 21,4 milyar ABD doları ile negatif yönde etkide bulundu.

Merkez Bankası’nın döviz rezervlerinde ise net 11,7 milyar ABD doları artış kaydedildi.

Mart Ayı Yatırım Giriş ve Çıkışları

Mart ayında doğrudan yatırımlar kaleminde net giriş 338 milyon ABD doları seviyesinde gerçekleşti. Yurt dışı yerleşikler tarafından Türkiye’ye yapılan doğrudan yatırımlar 1 milyar 26 milyon ABD doları artış gösterirken, yurt içi yerleşiklerin yurt dışında gerçekleştirdiği yatırımlar 688 milyon ABD doları düzeyinde artış kaydetti. Gayrimenkul işlemleri kapsamında, yurt içi yerleşikler yurt dışında 227 milyon ABD doları değerinde taşınmaz edinirken, yurt dışı yerleşikler Türkiye’de 149 milyon ABD doları net gayrimenkul yatırımı gerçekleştirdi.

Portföy Yatırımları ve Kredi Hareketleri

Mart ayında portföy yatırımları kaleminde 3 milyar 551 milyon ABD doları net çıkış gözlemlendi. Yurt dışı yerleşikler hisse senedi piyasasında 399 milyon ABD doları, devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) piyasasında ise 1 milyar 522 milyon ABD doları tutarında net satış gerçekleştirdi.

Tahvil ihracı verileri incelendiğinde: Yurt dışı yerleşikler, bankalar tarafından yapılan ihraçlarda 782 milyon ABD doları tutarında net alış yaptı.

Genel Hükümet tarafından gerçekleştirilen ihraçlarda 1 milyar 194 milyon ABD doları net satış kaydedildi.

Diğer sektörler tarafından yapılan ihraçlarda ise 428 milyon ABD doları net satış gerçekleşti.

Aynı dönemde kredi kullanımına bakıldığında, bankalar 2 milyar 830 milyon ABD doları, diğer sektörler 581 milyon ABD doları tutarında net kredi kullandı. Buna karşılık, Genel Hükümet 58 milyon ABD doları tutarında net kredi geri ödemesi yaptı.

Mevduatlar ve Rezervler

Diğer yatırımlar başlığı altında, yurt dışı bankaların Türkiye’deki mevduatlarında toplam 2 milyar 668 milyon ABD doları net artış gerçekleşti. Bu artışın 839 milyon ABD doları Türk lirası cinsinden, 1 milyar 829 milyon ABD doları ise yabancı para cinsinden mevduat artışından kaynaklandı. Mart ayında resmi rezervlerde ise 15 milyar 126 milyon ABD doları tutarında net azalma yaşandı.