DSÖ Sözcüsü Margaret Harris, maymun çiçeğinin yayılmasını durdurmanın Covid-19’a göre daha kolay olduğunu belirtti. Ancak, bu durumun Covid-19’un başlangıcındaki gibi geniş çaplı bir pandemi halini alıp almayacağı konusunda endişeler mevcut. Harris, maymun çiçeği virüsünün yayılımını izlemek ve gerekli önlemleri almak için sürekli bir değerlendirme sürecinde olduklarını vurguladı.
Özetle, DSÖ’nün hedefli aşılama önerisi, maymun çiçeği virüsünün daha hızlı ve etkili bir şekilde kontrol altına alınmasını amaçlıyor. Dünya genelindeki sağlık yetkilileri, virüsün potansiyel yayılma riskini minimize etmek için bu stratejiyi uygulamakta kararlı.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), geçtiğimiz hafta maymun çiçeği virüsünün yayılmasını “uluslararası öneme sahip bir halk sağlığı acil durumu” olarak ilan etti. DSÖ Sözcüsü Margaret Harris, virüsün yayılmasıyla ilgili endişelerini dile getirerek, küresel bir sağlık tehditi oluşturduğunu belirtti.
Virüsün Genetik Türleri ve Yayılma Hızı
Harris, maymun çiçeği virüsünün iki genetik türü olduğunu açıkladı: “Klad 1” ve “Klad 2”. Özellikle endişe verici olan yeni tür “Klad 1b” olarak tanımlanan ve oldukça hızlı yayılan bu türün, küçük çocuklar arasında yüksek ölüm oranlarına yol açtığını vurguladı. 2023 yılı itibarıyla, maymun çiçeği vakalarında geçen yılın tümünden daha fazla vaka görüldüğünü belirtti. Virüsün hızla yayıldığı bölgeler arasında Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin yanı sıra daha önce vaka bildirmeyen Burundi, Ruanda, Uganda ve Kenya da bulunuyor.
Küçük Çocuklar ve Savunmasız Gruplar Üzerindeki Etkiler
Yeni tür “Klad 1b” nedeniyle ölüm oranlarının artış gösterdiğini ve özellikle küçük çocuklar gibi savunmasız grupların risk altında olduğunu belirten Harris, çatışma bölgelerinde yerinden edilmiş ve yetersiz beslenme yaşayan kişilerin de bu virüsten olumsuz etkilendiğini ifade etti. Bu grupların çok tehlikeli durumda olduğunu söyledi.
Çiçek Hastalığı ve HIV Enfeksiyonuna Sahip Bireyler İçin Uyarılar
Maymun çiçeği virüsünün, çiçek hastalığı ve HIV enfeksiyonu geçiren bireyler için daha ağır sonuçlar doğurabileceği belirtiliyor. Bu kişilerde ölüm riski artış gösterebiliyor. Harris, maymun çiçeği virüsü için spesifik bir tedavi bulunmadığını, ancak semptomatik tedavi ile belirtilerin hafifletilebileceğini vurguladı. Ateşli belirtiler ve ciltte döküntüler görülen hastalar, tedaviye ihtiyaç duyuyor ve izole edilmeleri gerektiği belirtiliyor.
Aşılar ve Önlemler
Çiçek hastalığı için geliştirilmiş aşıların maymun çiçeği virüsüne karşı etkili olduğu ifade edildi. Temas sonrası 4 gün içinde bu aşıları olmak öneriliyor, özellikle salgın bölgelerindeki sağlık çalışanlarının aşılanması gerektiği vurgulandı. Ancak kitlesel aşılama yerine, hedefli aşılama yapılması gerektiği belirtiliyor.
Pandemi Riski ve Şeffaflık
DSÖ, maymun çiçeği virüsünün bir pandemiye dönüşmesini önlemek amacıyla uluslararası bir sağlık acil durumu ilan etti. Ülkelerin, virüsle ilgili durum ve vaka raporlarında şeffaf olmalarının bu mücadelede önemli bir rol oynayacağı vurgulandı.
Maymun Çiçeği Nedir?
Maymun çiçeği, Poxviridae ailesine ait bir virüs tarafından oluşturulan viral bir hastalıktır. Hastalığın yaygın belirtileri arasında yüksek ateş, baş ve kas ağrıları, lenf bezlerinde şişlik, yorgunluk, üşüme, titreme ve ciltte su çiçeğine benzer kabarcıklar yer alır. Virüs, kemirgen hayvanlardan veya enfekte bireylerden bulaşır. Bulaşma, döküntülere doğrudan temas, enfekte giysiler ve vücut sıvıları ile olur.
